Jean Baptiste Racine (La Ferté-Milon, 21 december 1639 – Parijs, 21 april 1699) was een Frans toneelschrijver, een van de "grote drie" van het Franse classicistisch theater van de zeventiende eeuw (samen met Molière en Corneille). Racine schreef voornamelijk tragedies, maar ook één komedie (Les Plaideurs). Hij geldt als de belangrijkste Franse tragedieschrijver.
Levensloop Racine, op jonge leeftijd wees geworden (hij verloor zijn moeder en vader in 1641 resp. 1643), werd eerst opgevoed door zijn grootmoeder Marie Desmoulins en daarna door een tante die hem doorverwees naar le Port Royal, de wieg van het jansenisme. De jansenistische levensopvattingen van het klooster werden op strenge wijze nageleefd door de abdis, Mère Agnès de Sainte-Thècle (tante van Racine), en door zijn leermeester in het Latijn, P. Nicole.
Met het stuk Andromaque brak de gevoelige en ambitieuze 28-jarige auteur in 1667 definitief door als tragedieschrijver. Op dat ogenblik kon enkel het theater hem erkenning en waardering schenken. Charles Perrault zei erover: Cette tragédie fit le même bruit à peu près que le Cid de Pierre Corneille lorsqu'il fut présenté pour la première fois. (Deze tragedie maakte ongeveer evenveel ophef als de Cid van Pierre Corneille toen die voor het eerst werd opgevoerd.)
In 1672 werd hij verkozen tot lid van de Académie française. In 1677, na de publicatie van Phèdre, kwam hij in gewetensnood (crise de conscience). Hij herstelde de band met zijn vroegere leermeesters, de Jansenisten van de Port-Royal, trad in het huwelijk en aanvaardde, samen met Boileau, de opdracht om de (verloren gegane) Histoire du règne de Louis XIV te schrijven. In 1698 vroeg hij begraven te worden in de Port-Royal. Jean Racine stierf in 1699 en is begraven op het St. Étienne-du-Mont-kerkhof in Parijs.
Geïnspireerd door Racine Gabriel Fauré componeerde in 1865 het bekende Cantique de Jean Racine voor gemengd koor met orgel of symfonieorkest, op de tekst van een van Racines Hymnes traduites du Bréviaire romain (1688).
Werken Ode sur la convalescence du roi, 1663 La renommée aux muses, 1663 La thebaïde, ou les frères ennemis, 1664. Vertaald als: Thebais, of Vyandlyke broeders. TreurspelThebais, of Vyandlyke broeders op Google Books (1680) Alexandre le grand, 1665. Vertaald als: Alexander de Groote, treurspelAlexander de Groote op Google Books. Gearchiveerd op 16 augustus 2023. (1693) Andromaque, 1667. Vertaald als:Andromaché, treurspelAndromaché op Google Books. Gearchiveerd op 16 augustus 2023. (1678) Les plaideurs, 1668. Vertaald als: De pleiters, blyspelDe pleiters op Google Books. Gearchiveerd op 16 augustus 2023. (1695) Britannicus, 1669. Vertaald als Brittannicus, treurspelBrittannicus op Google Books. Gearchiveerd op 16 augustus 2023. (1693) Bérénice, 1670. Vertaald als: Berenice. TreurspelBerenice op Google Books (1684) Bajazet, 1672. Vertaald als: Bajazet, treurspelBajazet op Google Books (1684) Mithridate, 1673. Vertaald als: Mitridates koningk van Pontus. TreurspelMitridates koningk van Pontus op Google Books (1679) Iphigénie, 1674. Vertaald als: Ifigenia. TreurspelIfigenia op Google Books. Gearchiveerd op 16 augustus 2023. (1683) Phèdre, 1677. Vertaald als: Phaedra. TreurspelPhaedra op Delpher (1939) Œuvres, 1679 Esther, 1689. Vertaald als: Hester of De verlossinge der Joden. TreurspelHester of De verlossinge der Joden op Google Books (1719) Athalie, 1691. Vertaald als: Athalia, treurspelAthalia op Google Books. Gearchiveerd op 16 augustus 2023. (1716)
Categorie:Frans toneelschrijver Categorie:Frans schrijver Categorie:17e-eeuws schrijver Categorie:Lid van de Académie française Categorie:Jansenist