Sita-agamen (Sitana) zijn een geslacht van hagedissen uit de familie agamen (Agamidae).
Naam en indeling De wetenschappelijke naam van de groep werd voor het eerst voorgesteld door Georges Cuvier in 1829. Lange tijd werd het geslacht vertegenwoordigd door slechts een enkele soort; Sitana ponticeriana. Tegenwoordig worden echter veertien verschillende soorten erkend. Vier soorten zijn pas ontdekt rond 2016 en in 2018 werden nog eens drie soorten beschreven. In de literatuur wordt daarom vaak een lager soortenaantal vermeld. De soorten uit het geslacht Sarada zijn sterker verwant aan deze hagedissen dan aan de andere groepen van agamen.
De wetenschappelijke geslachtsnaam Sitana is een eerbetoon aan de hindoeïstische godin Sita. In veel andere talen worden de dieren vernoemd naar hun grote keelwam. In het Engels bijvoorbeeld worden ze aangeduid met fan-throated lizards, dat 'waaierkeelhagedissen' betekent.
Uiterlijke kenmerken De verschillende soorten blijven relatief klein en zijn vaak bodembewonend. Mannetjes hebben een grote keelwam die vaak felle kleuren heeft. Ze communiceren hiermee met de vrouwtjes, die in tegenstelling tot de mannetjes geen keelwam bezitten.
Verspreiding en habitat Alle soorten komen voor in delen van Azië en leven in de landen India, Nepal en Sri Lanka. De meeste soorten (8) komen endemisch voor in India.
De habitat verschilt, van tropische en subtropische bossen tot drogere gebieden als droge bossen en scrubland. Ook in door de mens aangepaste streken worden de soorten gevonden, zoals zwaar aangetaste bossen en plantages. Van de sita-agame Sitana ponticeriana is bekend dat het dier ook op zandstranden kan worden aangetroffen.
Beschermingsstatus Door de internationale natuurbeschermingsorganisatie IUCN is aan dertien soorten een beschermingsstatus toegewezen. Vier soorten worden beschouwd als 'veilig' (Least Concern of LC), één als 'gevoelig' (Near Threatened of NT), twee als 'kwetsbaar' (Vulnerable of VU), drie als 'bedreigd' (Endangered of EN) en één als 'kritiek' (Critically Endangered of CR). Daarnaast is van twee soorten de status 'onzeker' (Data Deficient of DD).
Soorten thumb|240px|Sitana ponticeriana, India. Het geslacht omvat de volgende soorten, met de auteur en het verspreidingsgebied. Naam Auteur Verspreidingsgebied Sitana devakai Amarasinghe, Ineich, Karunarathna in Amarasinghe, Ineich & Karunarathna, Botejue & Campbell, 2015 Sri Lanka, IndiaSitana dharwarensisAmbekar, Murthy & Mirza, 2020 India Sitana fusca Schleich & Kästle, 1998 Nepal Sitana gokakensis Gokakensis Deepak, Khandekar, Chaitanya & Karanth, 2018 India Sitana kalesari Bahuhuna, 2015 India Sitana laticeps Deepak & Giri, 2016 India Sitana marudhamneydhal Deepak, Khandekar, Varma & Chaitanya, 2016 India Sitana ponticeriana Cuvier, 1829 Nepal, India Sitana schleichi Anders & Kästle in Schleich & Kästle, 2002 Nepal Sitana sivalensis Schleich, Kästle & Shah, 1998 Nepal Sitana spinaecephalus Deepak, Vyas & Giri, 2016 IndiaSitana sushiliDeepak,Tillack, Kar, Sarkar & Mohapatra, 2021India Sitana thondalu Gokakensis Deepak, Khandekar, Chaitanya & Karanth, 2018 India Sitana visiri Deepak, 2016 India
Bronvermelding
Categorie:Draconinae