thumb|Schotse kogelslingeraars op een illustratie van Frank Stocktons boek Round-about Rambles in Lands of Fact and Fancy Kogelslingeren of hamerslingeren is een onderdeel binnen de atletiek waarbij een ronde kogel, die bevestigd is aan een staalkabel met een handvat, zo ver mogelijk moet worden weggeslingerd. De naam hamerslingeren is afgeleid van oudere wedstrijden waar werkelijk een hamer geworpen werd. Dergelijke wedstrijden bestaan nog altijd in de Schotse Highland Games, waar men een stalen of loden gewicht gebruikt aan het eind van een stok. Verwant aan het kogelslingeren is het gewichtwerpen, waar het werptuig een zwaardere kogel is aan een korte ketting. miniatuur|Filmbeelden van het kogelslingeren Kogelslingeren voor mannen is een olympische sport sinds 1900. Voor vrouwen voerde de IAAF de competitie pas in in 1995, en het stond voor het eerst op het programma bij de Olympische Zomerspelen van 2000 van Sydney.
Het huidige wereldrecord voor mannen werd gevestigd door Joeri Sedych, die 86,74 m wierp op de Europese atletiekkampioenschappen in Stuttgart in 1986. Het huidige wereldrecord voor vrouwen werd gevestigd door Anita Włodarczyk op 28 augustus 2016 in Warschau. Ze wierp 82,98 m, twee weken nadat ze op de Olympische Spelen 82,29 m had geworpen.
Regels Zoals bij andere werpsporten gaat de competitie over wie de kogel het verst kan werpen. De kogel bij de mannen is 7,26 kilogram zwaar (16 Engelse ponden), bij de vrouwen 4 kilogram. De werpring meet 2,135m (7 voet) in diameter, gelijk aan de ring bij het kogelstoten, maar kleiner dan de ring bij het discuswerpen. De afstand van de worp hangt af van een aantal factoren: de snelheid van de slingerkogel bij het loslaten, de verticale hoek waaronder geworpen wordt en uiteraard de juiste richting. De kogel dient binnen een bepaald gebied (de werpsector) terechtkomen. Valt de kogel daarbuiten, of stapt de atleet voordat de kogel is geland uit de afwerpring (bijvoorbeeld door het verlies van het evenwicht), dan wordt de worp ongeldig verklaard. De atleet moet de ring aan de achterzijde verlaten.
De snelheid van de kogel is enorm. Bij de afworp bedraagt de snelheid bij de wereldtop van de vrouwen zo'n 97 km/uur en bij de mannen zelfs 104 km/uur. Een dergelijk projectiel is dodelijk en in de loop van de tijd zijn de veiligheidsvoorschriften daarom steeds strenger geworden. De sector waarbinnen de kogel dient te landen is smaller gemaakt en bedraagt nu 34,92°, maar vooral van belang is de werpkooi die om de afwerpring aangebracht moet zijn. De wand van de kooi bestaat uit een net van stevig touw of staaldraad en in de opening van de kooi zitten aan weerszijden deuren. Bij rechtshandige werpers staat de linkerdeur dicht, bij linkshandigen de rechter. De opening is 6 meter breed (met de deur dicht 4m) en moet zich tegenwoordig 7 meter vóór het centrum van de werpring bevinden (was tot 2004 4,20m). De deuren van de kooi moeten 10 meter hoog zijn (was: 7m). Dit alles maakt dat de kogel bijna niet meer buiten de sector kan landen, maar heeft ook als gevolg dat het handvat bij een in de goede richting geworpen kogel soms toch het net raakt, wat een mindere werpafstand zal opleveren. De werp(st)ers reageren hier flegmatisch op, veiligheid moet voorop staan.
Techniek
De grootste afstanden worden bereikt door de kogel meerdere keren rond het hoofd te draaien, en daarna zelf snel met de kogel mee te draaien vooraleer deze los te laten vooraan in de werpcirkel. Veel topwerp(st)ers maken vier draaien in de ring, drie draaien komt echter ook voor. Een enkeling maakt vijf draaien, maar het wereldrecord bij de mannen is geworpen na drie draaien. Het toevoegen van een extra draai betekent dat de kogel meer versneld zal kunnen worden, maar betekent ook dat de kans op balansverstoring nog groter wordt. Voor de meesten ligt het optimum daarom bij drie of vier draaien, een draai meer leidt niet tot betere prestaties. Balans is nu eenmaal enorm belangrijk en maakt trouwens dat kogelslingeren minder zwaar is dan de leek zou denken. Misschien is het ook moeilijker dan het in eerste instantie lijkt, het nummer vereist een zeer lange leerperiode.
Top 10 atleten Mannen RangAfstand (meter)AtleetNationaliteitPlaatsDatum 1 86,74 Joeri Sedych Stuttgart 30 augustus 1986 2 86,04 Sergej Litvinov Dresden 3 juli 1986 3 84,90 Vadzim Dzevjatowski Minsk 21 juli 2005 4 84,86 Koji Murofushi Praag 29 juni 2003 5 84,62 Igor Astapkovitsj Sevilla 6 juni 1992 6 84,51 Ivan Tsichan Grodno 9 juli 2008 7 84,48 Igor Nikoelin Lausanne 24 juli 1990 8 84,40 Jüri Tamm Banská Bystrica 9 september 1984 9 84,38 Ethan Katzberg Nairobi 20 april 2024 10 84,19 Adrián Annus Szombathely 10 augustus 2003 Bijgewerkt: 20 april 2024
Vrouwen RangAfstand (meter)AtleetNationaliteitPlaatsDatum 1 82,98 Anita Włodarczyk Warschau 28 augustus 2016 2 80,31 DeAnna Price Eugene 26 juni 2021 3 80,17 Brooke Andersen Tucson 20 mei 2023 4 79,42 Betty Heidler Halle 21 mei 2011 5 78,62 Camryn Rogers Los Angeles 26 mei 2023 6 78,51 Tatjana Lysenko Tsjeboksary 5 juli 2012 7 78,00 Janee' Kassanavoid Tucson 21 mei 2022 8 77,78 Gwen Berry Chorzów 8 juni 2018 9 77,68 Wang Zheng Chengdu 29 maart 2014 10 77,33 Zhang Wenxiu Incheon 28 september 2014 Bijgewerkt: 4 december 2023
Continentale records ContinentGeslachtPrestatieAtleetLandDatumPlaatsAfrikaM81,27 mMostafa Elgamel21 maart 2014CaïroV77,64 mAnthonett Nabwe23 april 2026Des MoinesNoord- enMidden-AmerikaM84,70 mEthan Katzberg16 september 2025TokioV81,13 mCamryn Rogers2 april 2026AustinZuid-AmerikaM78,63 mWagner Domingos19 juni 2016CeljeV73,74 mJennifer Dahlgren10 april 2010Buenos AiresAziëM84,86 mKoji Murofushi29 juni 2003PraagV78,22 mJie Zhao3 april 2026ChengduEuropaM86,74 m (WR)Joeri Sedych30 augustus 1986StuttgartV82,98 m (WR)Anita Włodarczyk28 augustus 2016WarschauOceaniëM79,29 mStuart Rendell6 juli 2002VaraždinV74,61 mLauren Bruce20 mei 2021Tucson Bijgewerkt: 2 augustus 2026
Wereldrecordontwikkeling Mannen Afstand Naam Nat. Datum Plaats57,77 m Patrick Ryan 17 augustus 1913 New York58,13 m Erwin Blask 7 augustus 1938 Berlijn58,24 m Karl Hein 21 augustus 1938 Osnabrück59,00 m Erwin Blask 27 augustus 1938 Stockholm59,02 m Imre Németh 14 juli 1948 Tata59,57 m Imre Németh 4 september 1949 Katowice59,88 m Imre Németh 19 mei 1950 Boedapest60,34 m József Csermák 14 juli 1952 Helsinki61,25 m Sverre Strandli 14 september 1952 Oslo62,36 m Sverre Strandli 5 september 1953 Oslo63,34 m Michail Krivonosov 29 augustus 1954 Bern64,05 m Stanislav Njenasjev 12 december 1954 Bakoe64,33 m Michail Krivonosov 4 augustus 1955 Warschau64,52 m Michail Krivonosov 19 september 1955 Belgrado65,85 m Michail Krivonosov 25 april 1956 Naltsjik65,95 m Clifford Blair 5 juli 1956 Needham66,38 m Michail Krivonosov 8 juli 1956 Minsk66,71 m Harold Connolly 3 oktober 1956 Boston66,85 m Michail Krivonosov 22 oktober 1956 Tasjkent67,32 m Michail Krivonosov 22 oktober 1956 Tasjkent68,54 m Harold Connolly 2 november 1956 Los Angeles68,68 m Harold Connolly 20 juni 1958 Bakersfield70,33 m Harold Connolly 12 augustus 1960 Walnut70,67 m Harold Connolly 12 augustus 1962 Palo Alto71,06 m Harold Connolly 21 juli 1965 Ceres71,26 m Harold Connolly 29 mei 1965 Walnut73,74 m Gyula Zsivótzky 4 september 1965 Debrecen73,76 m Gyula Zsivótzky 14 september 1968 Boedapest74,52 m Romuald Klim 15 juni 1969 Boedapest74,68 m Anatoli Bondartsjoek 20 september 1969 Athene75,48 m Anatoli Bondartsjoek 13 oktober 1969 Rivne76,40 m Walter Schmidt 4 september 1971 Lahr76,60 m Reinhard Theimer 4 juli 1974 Leipzig76,66 m Aleksej Spiridonov 11 september 1974 München76,70 m Karl-Hans Riehm 19 mei 1975 Rehlingen77,76 m Karl-Hans Riehm 19 mei 1975 Rehlingen78,50 m Karl-Hans Riehm 19 mei 1975 Rehlingen79,30 m Walter Schmidt 14 augustus 1975 Frankfurt am Main80,14 m Boris Zajtsjoek 9 juli 1978 Moskou80,32 m Karl-Hans Riehm 6 augustus 1978 Heidenheim80,38 m Joeri Sedych 16 mei 1980 Leselidze80,46 m Jüri Tamm 16 mei 1980 Leselidze80,64 m Joeri Sedych 16 mei 1980 Leselidze81,66 m Sergej Litvinov 24 mei 1980 Sotsji81,80 m Joeri Sedych 31 juli 1980 Moskou83,98 m Sergej Litvinov 4 juni 1982 Moskou84,14 m Sergej Litvinov 21 juni 1983 Moskou86,34 m Joeri Sedych 3 juli 1984 Cork86,66 m Joeri Sedych 22 juni 1986 Tallinn86,74 m Joeri Sedych 30 augustus 1986 Stuttgart
Vrouwen * : Wereldrecord dat niet door de IAAF is erkend. Afstand Naam Nat. Datum Plaats17,03 m * Lucinda Moles 29 juni 1931 Madrid18,58 m * Aurora Villa 18 september 1931 Madrid22,85 m * Margareta Moles 19 juni 1932 Madrid32,08 m * Rosemary Payne 27 juli 1975 Leicester32,94 m * Liselotte Hansen 31 juli 1980 Nyköbing33,12 m * Sandra Stepp 4 april 1981 Gresham Or36,72 m * Liselotte Hansen 19 augustus 1981 Nyköbing38,33 m * Debbie Lombard 10 april 1982 Stanford41,99 m * Carol Cady 10 april 1982 Stanford48,13 m * Carol Cady 27 november 1982 Stanford53,65 m * Carol Cady 28 april 1984 Berkeley54,86 m * Carol Cady 5 mei 1984 Berkeley57,51 m * Carol Cady 5 mei 1984 Berkeley58,26 m * Ljubow Wassiljewa 1 mei 1988 Moskou58,52 m * Carol Cady 11 juni 1988 Los Gatos58,94 m * Carol Cady 10 juli 1988 Los Gatos58,98 m * Ljubow Wassiljewa 28 augustus 1988 Vilnius61,20 m * Aya Suzuki 30 april 1989 Wakayama61,50 m * Jelena Pitschugina 30 september 1989 Froense61,96 m * Larissa Baranowa 11 februari 1990 Adler62,70 m * Alla Fjodorowa 9 februari 1991 Adler63,08 m * Larissa Schtyrogrischnaja 24 februari 1991 Adler64,44 m * Alla Fjodorowa 24 februari 1991 Adler64,44 m * Olga Koezenkova 17 mei 1992 Rostov aan de Don65,40 m * Olga Koezenkova 4 juni 1992 Brjansk66,84 m Olga Koezenkova 23 februari 1994 Adler67,34 m * Swjatlana Sudak 5 juni 1994 Minsk66,86 m Mihaela Melinte 4 maart 1995 Boekarest68,14 m Olga Koezenkova 5 juni 1995 Moskou68,16 m Olga Koezenkova 18 juni 1995 Moskou69,46 m Olga Koezenkova 17 februari 1996 Sydney69,58 m Mihaela Melinte 3 maart 1997 Boekarest70,78 m Olga Koezenkova 11 juni 1997 Smolensk73,10 m Olga Koezenkova 22 juni 1997 München73,80 m Olga Koezenkova 15 mei 1998 Toljatti75,29 m Mihaela Melinte 13 mei 1999 Clermont-Ferrand75,97 m Mihaela Melinte 13 mei 1999 Clermont-Ferrand76,07 m Mihaela Melinte 29 augustus 1999 Rüdlingen77,06 m Tatjana Lysenko 15 juli 2005 Moskou77,26 m Gulfija Chanafejewa 12 juni 2006 Toela77,41 m Tatjana Lysenko 24 juni 2006 Sjoekovski77,80 m Tatjana Lysenko 15 augustus 2006 Tallinn77,96 m Anita Włodarczyk 22 augustus 2009 Berlijn78,30 m Anita Włodarczyk 6 juni 2010 Bydgoszcz79,42 m Betty Heidler 21 mei 2011 Halle79,58 m Anita Włodarczyk 31 augustus 2014 Berlijn81,08 m Anita Włodarczyk 1 augustus 2015 Cetniewo82,29 m Anita Włodarczyk 15 augustus 2016 Rio de Janeiro82,98 m Anita Włodarczyk 28 augustus 2016 Warschau
Categorie:Atletiekonderdeel