Het modaal inkomen is een referentie-inkomen dat door het Nederlandse Centraal Planbureau (CPB) gebruikt wordt om o.a. de maatschappelijke effecten van politieke beslissingen (bijvoorbeeld op het gebied van belastingen) op de meeste Nederlanders te bepalen. Het modaal inkomen is het meest voorkomende inkomen, oftewel de modus van alle inkomens en moet niet verward worden met het gemiddelde inkomen. De modus is bruikbaarder dan het gemiddelde omdat het de extremen (bijstandsniveau of miljardairs) buiten beschouwing laat.
Het modaal inkomen is in de Nederlandse inkomenspolitiek 79% van het gemiddeld inkomen per arbeidsjaar.http://www.cpb.nl/artikel/toelichting-op-prijzen-lonen-en-koopkracht. Gearchiveerd op 1 juni 2025. Dit wordt door het Centraal Planbureau (CPB) vastgesteld op grond van historische gegevens. Tot 2013 werd het modaal inkomen gedefinieerd als het inkomen net onder de vroegere maximale premie-inkomensgrens voor de Zorgverzekeringswet (Zvw). Het CPB gebruikt het begrip als referentiepunt in veel van zijn publicaties.
Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) gebruikt ook het mediaan inkomen, dat halverwege de inkomensverdeling ligt, dat wil zeggen dat de helft van de inkomenstrekkers meer verdient dan het mediaan inkomen en de andere helft minder. Weer een ander begrip is het gestandaardiseerd inkomen, dat is het besteedbaar inkomen gecorrigeerd voor verschillen in grootte en samenstelling van het huishouden; op deze manier worden alle inkomens herleid tot het inkomen van een eenpersoonshuishouden.
In Nederland gebruikt men het begrip modaal inkomen als referentiepunt voor de bepaling van inkomenseffecten van maatregelen door de overheid. Hoewel de letterlijke betekenis anders suggereert is het een geprikt inkomensniveau.
Het bruto modale inkomen was volgens het CPB in 2017 € 34.000 (vakantietoeslag meegerekend), per maand is dat € 2.623 (bruto, exclusief 8% vakantietoeslag). Voor 2018 werd dit bedrag op € 34.500 geschat, voor 2019 op € 35.000 en voor 2020 op € 36.000.
De naam Jan Modaal is voortgekomen uit dit begrip. Jan Modaal wordt gebruikt om iemand met een modaal inkomen mee aan te duiden, soms echter met de bijbetekenis middelmatig of de gewone man.
Ontwikkeling door de tijd Het bruto modale inkomen heeft zich als volgt ontwikkeld:
jaar brutobedrag(per jaar; incl vakantietoeslag)MEV 2018, Bijlage 18 CPB. Gearchiveerd op 6 maart 2025. publicatiedatum brutobedrag(per maand; excl. vakantietoeslag à 8%) nettobedrag(per maand; excl. vakantietoeslag) 1970 € 5.559 1971 € 6.353 1972 € 7.034 1973 € 7.941 1974 € 8.849 1975 € 10.437 1976 € 11.685 1977 € 12.706 1978 € 13.613 1979 € 14.294 1980 € 15.202 1981 € 15.882 1982 € 16.336 1983 € 17.244 1984 € 17.697 1985 € 18.151 1986 € 18.605 1987 € 18.605 1988 € 18.605 1989 € 18.605 1990 € 19.059 1991 € 19.966 € 1.541 1992 € 20.874 € 1.611 1993 € 21.781 € 1.681 1994 € 21.781 € 1.681 1995 € 22.235 € 1.716 1996 € 22.689 € 1.751 1997 € 23.143 € 1.786 1998 € 23.597 € 1.821 1999 € 24.050 € 1.856 2000 € 24.958 € 1.926 2001 € 27.000 € 2.083 2002 € 28.000 € 2.160 2003 € 28.500 20 september 2016MEV 2017 CPB. Gearchiveerd op 19 januari 2025. € 2.199 2004 € 29.000 20 september 2016 € 2.238 2005 € 28.500 20 september 2016 € 2.199 2006 € 29.500 20 september 2016 € 2.276 € 1.625 2007 € 30.000 20 september 2016 € 2.431 € 1.672 2008 € 31.500 20 september 2016 € 2.508 € 1.775 2009 € 32.500 20 september 2016 € 2.508 € 1.802 2010 € 32.500 20 september 2016 € 2.508 € 1.801 2011 € 33.000 20 september 2016 € 2.546 € 1.832 2012 € 33.000 20 september 2016 € 2.546 € 1.846 2013 € 32.500 18 september 2018MEV 2019 CPB. Gearchiveerd op 22 april 2025. € 2.508 2014 € 33.000 18 september 2018 € 2.546 2015 € 33.000 18 september 2018 € 2.546 2016 € 33.500 18 september 2018 € 2.585 2017 € 34.000 18 september 2018 € 2.623 2018 € 34.500 15 september 2020MEV 2021 CPB. Gearchiveerd op 28 maart 2025. € 2.662 2019 € 35.000 15 september 2020 € 2.701 2020 € 36.500 € 2.816 2021 € 37.500 € 2.893 2022 € 39.000 17 september 2024 € 3.009 2023 € 41.500 17 september 2024 € 3.202 2024 € 43.500 € 3.356 2025 € 46.000 15 september 2026 € 3.549 2026 € 48.000 15 september 2026 € 3.704 2027 € 50.000 15 september 2026 € 3.858
Bruto modaal jaarinkomen (× €1.000) '70'71'72'73'74'75'76'77'78'79'80'81'82'83'84'85'86'87'88'89'90'91'92'93'94'95'96'97'98'99'00'01'02'03'04'05'06'07'08'09'10'11'12'13'14'15'16'17'18'19'20'21'22'23'24'25'26'27
Categorie:Macro-economie Categorie:Inkomen