Aelia Galla Placidia (tussen 388 en 392 – 27 november 450) was de dochter van Romeinse keizer Theodosius I en diens tweede vrouw Galla (een dochter van Valentinianus I). Gedurende het grootste deel van haar leven was zij een belangrijke machtsfactor in de Romeinse politiek.
Zij leidde een avontuurlijk leven. Oorspronkelijk bestemd als bruid voor een zoon van de magister militum Stilicho, werd zij tijdens het beleg van Rome in 410 door de Visigoten gevangengenomen. Zij was korte tijd (414-415) getrouwd met Athaulf, de koning van de Goten. Een zoon uit haar huwelijk met Athaulf stierf al na enige maanden. Nadat Athaulf was vermoord, werd zij in het kader van een vredesverdrag door de Visigoten weer overgedragen aan haar halfbroer keizer Honorius. Op diens aandrang trad zij in 417 tegen haar zin in het huwelijk met Constantius III, op dat moment de succesvolste Romeinse legeraanvoerder. Contantius III werd in 421 keizer, maar stierf nog in datzelfde jaar. Galla Placidia was vanuit Constantinopel een van de drijvende krachten achter het omverwerpen van het kortstondige (423-425) West-Romeinse keizerschap van keizer Johannes. Van 425 tot zijn meerderjarigheid in 437 voerde zij het regentschap voor haar zoon uit haar laatste huwelijk, de keizer Valentinianus III. Vlak voor de dood van Galla Placidia kwam haar dochter, Justa Grata Honoria negatief in het nieuws toen zij zich in 450 wilde verloven met de Hunse leider Atilla.
Galla Placidia's leven viel samen met de ondergang in slow motion van het West-Romeinse Rijk. Zelf leverde zij tijdens haar regentschap in de jaren 429 tot 432 een niet onbelangrijke bijdrage aan deze teloorgang. Zij wist namelijk niet te voorkomen dat haar twee belangrijkste generaals, Bonifatius en Flavius Aëtius er de voorkeur aan gaven een burgeroorlog te beginnen in plaats van respectievelijk de Vandalen in het huidige Noord-Afrika en de Hunnen in Pannonië te bevechten. Deze episode kostte het West-Romeinse Rijk de belangrijke provincies Mauretania Tingitana, Mauretania Caesariensis, Africa en Pannonië.
Afkomst Galla Placidia was de dochter van Romeinse keizer Theodosius I en diens tweede vrouw Galla,, "Medieval Lands", profiel van Galla Placidia die zelf de dochter was van keizer Valentinianus I en diens tweede vrouw Justina., "Medieval Lands", profiel van Theodosius I Haar oudere broer Gratianus stierf nog als kind. Haar moeder stierf in 394 samen met de baby, Johannes, in het kraambed., ,"Theodosius I (379-395 AD) " Placidia was van vaderskant een jongere, halfzuster van de keizers Arcadius en Honorius. Haar oudere halfzus Pulcheria stierf eerder dan haar ouders, zoals vermeld wordt in de geschriften van Gregorius van Nyssa, wat de dood van Pulcheria eerder situeert dan de dood in 385 van Aelia Flaccilla, de eerste vrouw van Theodosius.Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology
Jeugdjaren Van haar vader kreeg Galla Placidia in de vroege jaren negentig reeds haar eigen huishouding toegewezen. Zij was dus als minderjarige al financieel onafhankelijk. Van haar vader kreeg zij de titel "Nobilissima Puella" ("het adellijkste meisje") toegekend. ,"Galla Placidia". Gearchiveerd op 26 maart 2023. In het jaar 394 werd zij opgeroepen om aan het hof van haar vader in Mediolanum (Milaan) te verschijnen. Daar was zij op 17 januari 395 aanwezig bij het overlijden van Theodosius I. Na de verplaatsing van het keizerlijk hof in 402 uit Mediolanum (Milaan) vergezelde zij als jong meisje haar halfbroer Honorius, de keizer van het westen, naar Ravenna, waar zij verder opgroeide. Zij verbleef van 402 tot 410 in deze stad.
Tienerjaren in de huishouding van Stilicho en Serena Placidia bracht bijna haar gehele tienerjaren in het huishouden van de machtige magister militum, Stilicho en diens vrouw, haar tante Serena door. Zij heeft daar weven en borduurwerk geleerd. Hoewel daarover geen details bekend zijn, zal zij daar ook een klassieke opleiding hebben genoten. Serena was een volle nicht van zowel Arcadius, Honorius als Galla Placidia. Het gedicht "De prijzenswaardige Serena" door Claudianus en de Historia Nova door Zosimus maken duidelijk dat Serena's vader een oudere Honorius, een broer van Theodosius I, was.,"De prijzenswaardige Serena", Loeb Classical Library, editie 1922, "Historia Nova, Boek vijf, vertaling uit 1814 in het Engels door Green en Chaplin Volgens De Consulatu Stilichonis" van Claudianus werd Placidia verloofd met Eucherius, de enige bekende zoon van Stilicho en Serena. Haar geplande huwelijk wordt in de tekst als de derde verbintenis tussen de familie van Stilicho en de Theodosiaanse dynastie genoemd. De eerste twee waren het huwelijk tussen Stilicho en Serena en hun dochter Maria met Honorius.
Stilicho was de magister militum van zowel het West-Romeinse- als het Oost-Romeinse Rijk. Hij bekleedde deze functie van 394 tot zijn val in 408 bijna vijftien jaar. Hij werd ook wel de "magister equitum et peditum" ("aanvoerder van de cavalerie en de infanterie") genoemd. Hij had de leiding over zowel de cavalerie als de infanterie van het West-Romeinse Rijk.Prosopography of the Later Roman Empire, vol. 1, blz. 1114 In 408 stierf de Oost-Romeinse keizer Arcadius. Hij werd opgevolgd door zijn zoon Theodosius II, die op dat moment slechts zeven jaar oud was. Stilicho vatte het plan op om naar Constantinopel te reizen om daar het regentschap voor Theodosius II op zich te nemen. Hij overtuigde Honorius ervan in Ravenna te blijven. Kort daarop wist Olympius, 'een officier in de paleiswacht" Honorius ervan te overtuigen dat Stilicho van plan was om Theodosius II af te zetten en hem door zijn eigen zoon Eucherius te vervangen. Olympius pleegde nu een militaire staatsgreep, die hem in controle over Honorius en zijn hofhouding bracht. Stilicho werd op 22 augustus 408 gearresteerd en geëxecuteerd. Eucherius zocht zijn toevlucht in Rome, maar werd daar door Arsacius en Tarentius, twee eunuchen uit de keizerlijke hofhouding gearresteerd. Zij executeerden Eucherius niet veel later. Als dank benoemde Honorius Tarentius tot keizerlijke kamerheer. Arsacius werd een rang lager ingeschaald. De dood van Stilicho en Eucherius leidde ertoe dat Galla Placidia (nu een jaar of achttien) niet meer aan een bepaalde huishouding was verbonden. Ook haar voorgenomen huwelijk was nu van de baan.
Eerste huwelijk In de troebelen die volgden op de val van Stilicho, werden op het gehele Italiaanse schiereiland de vrouwen en kinderen van de foederati vermoord. De foederati werden als loyalisten van Stilicho beschouwd en dienovereenkomstig behandeld. Het natuurlijke gevolg van dit alles was dat deze mannen, ongeveer 30.000, nu naar het kamp van Alarik I, koning van de Visigoten, overliepen. Zij zonnen op wraak. Alarik leidde hen over de Julische Alpen en in september 408 stond zijn leger voor de Aureliaanse Muur. Hij begon een strikte blokkade van de stad.Encyclopædia Britannica Eleventh Edition Rome werd met kleine onderbrekingen van 408 tot 24 augustus 410 belegerd. Zosimus meldt dat Placidia tijdens het beleg in de stad aanwezig was. Toen Serena van een samenzwering met Alarik werd beschuldigd, "achtte de gehele Senaat het, samen met Placidia, opportuun om de zus van de keizer ter dood te veroordelen". Galla Placidia's redenen om in te stemmen met de executie van haar tante zijn niet opgenomen in dit verhaal.
Gevangengenomen door de Visigoten (411-414) Voorafgaand aan de val van Rome was Placidia al gevangengenomen door Alarik. Haar gevangenschap werd door zowel Jordanes als Marcellinus Comes vermeld. De precieze omstandigheden van haar gevangenneming zijn niet bekend. Zij werd door de Visigoten in 411 en 412 meegevoerd in hun tocht door het Italiaanse schiereiland, eerst naar Zuid-Italië en vervolgens naar Hispania en vervolgens naar Gallië. Hun heerser Athaulf had intussen Alarik opgevolgd. Hij ging een alliantie met Honorius aan tegen Jovinus en Sebastianus, die zich in Gallië als tegenkeizers hadden uitgeroepen. Hij slaagde er in 413 in om hen te verslaan en te executeren., ,"Western Roman Emperors of the First Quarter of the Fifth Century"
Huwelijk met Athaulf (414-415) Nadat de hoofden van Sebastianus en Jovinus eind augustus aan het hof van Honorius in Ravenna waren gearriveerd, verbeterden de betrekkingen tussen Athaulf en Honorius. De hoofden werden naar Carthago doorgestuurd om daar op de muren naast de hoofden van de andere usurpatoren te worden tentoongesteld. De relatie tussen Ravenna en de Visigoten was nu goed genoeg om op 1 januari 414 te besluiten tot een officieel huwelijk tussen Athaulf en Galla Placidia in Narbonne. De bruiloft werd gevierd met een serie aan Romeinse feesten en prachtige geschenken uit de Gotische buit. Priscus Attalus hield de bruiloftspeech, een klassiek epithalamium. Het huwelijk werd opgetekend door Hydatius. De historicus Jordanes verklaarde daarentegen dat zij al eerder trouwden, en wel in het jaar 411 in Forum Livii (Forlì). Jordanes' datum kan echter het moment zijn geweest wanneer de Gotische koning en Galla Placidia al of niet platonisch voor het eerst meer voor elkaar voelden.
Eerste echtgenoot vermoord Placidia en Athaulf kregen één bekende zoon, Theodosius. Hij werd tegen het einde van 414 geboren in Barcino (het huidige Barcelona). Theodosius stierf nog maar een paar maanden oud reeds in het begin van het volgende jaar., "Medieval Lands", profiel van Athaulf Jaren later werd het lijk in het keizerlijk mausoleum in de Oude Sint-Pietersbasiliek in Rome herbegraven. In Hispania liet Athaulf onvoorzichtig genoeg een man in zijn dienst toe, die wordt geïdentificeerd als "Dubius" of "Eberwolf", een voormalige volger van Sarus. Sarus was een Visigotisch stamhoofd die was gedood terwijl hij aan de zijde van Jovinus en Sebastianus vocht. Zijn volgeling koesterde een geheime wens om de dood van zijn geliefde patroon te wreken. Toen hij in gelegenheid was, bracht hij in augustus of september 415 in het paleis in Barcelona de heerschappij van Athaulf tot een plotseling einde door hem te doden, terwijl hij aan het baden was.
Galla Placidia in handen van Sigerik De Amali, een Gotische adellijke familie, ging ertoe over om Sigerik, een broer van Sarus, als de volgende koning van de Visigoten uit te roepen. Volgens de The History of the Decline and Fall of the Roman Empire door Edward Gibbon, was de eerste daad van de regering van Sigerik "de onmenselijke moord" op de zes kinderen van Athaulf uit een eerder huwelijk "die hij, zonder medelijden, uit de zwakke armen van een eerbiedwaardige bisschop ontrukte" (deze bisschop was Sigesar, bisschop van de Gothen). Galla Placidia, de weduwe van Athaulf werd met "wrede en moedwillige belediging behandeld". Zij werd gedwongen om meer dan twaalf mijl te lopen samen met een menigte andere gevangenen, waarbij zij vooruit werd gedreven door de op paarden gezeten Sigerik en zijn mannen. Het zien van het lijden van de adellijke weduwe, echter, werd een van de factoren die verontwaardigde tegenstanders van de usurpators opzweepten. Sigerik werd al snel vervangen door Wallia, een familielid van Athaulf., History of the Decline and Fall of the Roman Empire, hoofdstuk 31
Tweede huwelijk (417-421) thumb|250px|right|Portret waarvan in het verleden wel gedacht werd dat het Galla Placidia (rechts) met haar kinderen voorstelt