Zenegroen (Ajuga) is een geslacht van vaste planten uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae). De ongeveer 60 soorten in dit geslacht komen voor in de koelere delen van Eurazië, Afrika en Australië. Ajuga L. Kew Royal Botanic Gardens In Nederland is vooral kruipend zenegroen een bekende tuinplant, al komt deze soort ook in het wild voor. In het wild groeit zenegroen vooral tussen het gras aan oevers en op drassige grond. De plant groeit maximaal 40 cm hoog, met diepgroene bladeren aan een vierkante steel. Naarmate hoger op de stengel worden de bladeren steeds kleiner. De opvallende blauw-paarse bloemstengels bloeien in de maanden april, mei en juni. De plant vermeerdert zichzelf gemakkelijk met bovengrondse uitlopers en is daardoor goed te stekken. De bloemen zijn zeer geliefd bij wilde bijen.
Kweek Een aantal soorten wordt als bodembedekker voor in tuinen gekweekt. Gekweekte varianten hebben vaak een bruinige kleur blad. Zenegroen kan het gehele jaar door worden aangeplant en is overblijvend. Zenegroen groeit het beste op drassige tot licht vochtige grond, op een beschutte plek. Te veel zon zorgt voor een lagere groei met een rode kleur door het blad. Zenegroen is ook zeer geschikt als oeverplant bij vijvers.
Naast kruipend zenegroen (Ajuga reptans), met een aantal kweekvormen, is ook heidezenegroen (Ajuga genevensis) een geliefde tuinsoort; de plant wordt tot 30cm hoog, is bodembedekkend en heeft blauwe, roze of witte bloemen.
Gebruik Van oudsher worden er geneeskrachtige eigenschappen toegekend aan Zenegroen. Een gorgeldrank van zenegroen zou vooral goed helpen bij mond- en keelholte ontstekingen. Ook zou een kompres met zenegroen ontstekingsremmende werking hebben bij huidwonden. Zenegroen heeft bij inname een sterk effect op de schildklier en daarom is regelmatig gebruik af te raden. Er is weinig wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de geneeskrachtige werking van zenegroen, de daadwerkelijke helende werking van het kruid is daardoor niet wetenschappelijk te onderbouwen.
Soorten In Nederland en België komen drie soorten voor in het wild: Akkerzenegroen (Ajuga chamaepitys) Kruipend zenegroen (Ajuga reptans): circa 20 cm hoog, blauwe bloemen, komt in Nederland algemeen voor langs de waterkant en in vochtige bossen, een goede bodembedekker. Piramidezenegroen (Ajuga pyramidalis)
In België komt ook het Harig zenegroen of Heidezenegroen voorwilde-planten.nl.
Hieronder volgen alle soorten uit dit geslacht.
Ajuga arabica P.H.Davis Ajuga australis R.Br. Ajuga austroiranica Rech.f. Ajuga bombycina Boiss. Ajuga boninsimae Maxim. Ajuga campylantha Diels Ajuga campylanthoides C.Y.Wu & C.Chen Ajuga chamaecistus Ging. ex Benth. Ajuga chamaepitys (L.) Schreb. - Akkerzenegroen Ajuga chasmophila P.H.Davis Ajuga ciliata Bunge Ajuga davisiana Kit Tan & Yıldız Ajuga decaryana Danguy ex R.A.Clement Ajuga decumbens Thunb. Ajuga dictyocarpa Hayata Ajuga flaccida Baker Ajuga forrestii Diels Ajuga genevensis L. - Heidezenegroen Ajuga grandiflora Stapf Ajuga incisa Maxim. Ajuga integrifolia Buch.-Ham. ex D.Don Ajuga iva (L.) Schreb. Ajuga japonica Miq. Ajuga laxmannii (L.) Benth. Ajuga leucantha Lukhoba Ajuga linearifolia Pamp. Ajuga lobata D.Don Ajuga lupulina Maxim. Ajuga macrosperma Wall. ex Benth. Ajuga makinoi Nakai Ajuga mollis Gladkova Ajuga multiflora Bunge Ajuga nipponensis Makino Ajuga novoguineensis A.J.Paton & R.J.Johns Ajuga nubigena Diels Ajuga oblongata M.Bieb. Ajuga oocephala Baker Ajuga ophrydis Burch. ex Benth. Ajuga orientalis L. Ajuga ovalifolia Bureau & Franch. Ajuga pantantha Hand.-Mazz. Ajuga parviflora Benth. Ajuga piskoi Degen & Bald. Ajuga postii Briq. Ajuga pygmaea A.Gray Ajuga pyramidalis L. - Piramidezenegroen Ajuga relicta P.H.Davis Ajuga reptans L. - Kruipend zenegroen Ajuga robusta Baker Ajuga rubrobracteosa S.S.Ying Ajuga salicifolia (L.) Schreb. Ajuga saxicola Assadi & Jamzad Ajuga sciaphila W.W.Sm. Ajuga shikotanensis Miyabe & Tatew. Ajuga sinuata R.Br. Ajuga spectabilis Nakai Ajuga taiwanensis Nakai ex Murata Ajuga tenorei C.Presl Ajuga tsukubana (Nakai) Okuyama Ajuga turkestanica (Regel) Briq. Ajuga vestita Boiss. Ajuga xylorrhiza Kit Tan Ajuga yesoensis Maxim. ex Franch. & Sav. Ajuga zakhoensis Rech.f.
Hybriden Ajuga × adulterina Wallr. Ajuga × bastarda Makino Ajuga × hybrida A.Kern. Ajuga × mixta Makino Ajuga × pseudopyramidalis Schur
Externe links
Categorie:Vaste plant Zenegroen Categorie:Bodembedekker