thumb|Apeldoorn en omgeving thumb|Satellietfoto Apeldoorn thumb|Topografische gemeentekaart van Apeldoorn, september 2022 thumb|Stadhuis van Apeldoorn (2007) alt=De Naald|miniatuur|367x367px|De Naald Apeldoorn (; Veluws: Apeldoorne) is een gemeente op de Veluwe in de Nederlandse provincie Gelderland. De hoofdplaats van de gemeente is de gelijknamige stad. De gemeente telde op inwoners en is hiermee qua inwonertal de twaalfde gemeente van Nederland. Het heeft een totale oppervlakte van , en staat hiermee op de negende plek van grootste gemeentes van Nederland en is de grootste in Gelderland. De gemeente bestaat voor uit land en voor uit water (, Bron: CBSCSB StatLine - Opendata databank van het CBS).

Op 1 januari 1812 werden Loenen en Beekbergen als twee zelfstandige gemeentes afgesplitst van Apeldoorn. Op 1 januari 1818 werden de gemeentes alweer opgeheven en met Apeldoorn herenigd.

Een groot deel van het landelijke gebied van Apeldoorn kenmerkt zich door veel natuur. Het gehele westen van de gemeente is onderdeel van de oostflank van de Veluwe, met op de stuwwallen gelegen bossen en heidevelden. De hoogste heuvel in de gemeente is de Torenberg, met 107,1 meter.De hoogste heuvel van de Veluwe is 110 meter hoog en ligt in natuurgebied Imbosch bij Rheden

Indeling

Naast de stad Apeldoorn liggen in de gemeente Apeldoorn de volgende woonkernen:

(* Hoenderloo ligt ook gedeeltelijk in de gemeente Ede.)

(** Klarenbeek ligt ook gedeeltelijk in de gemeente Voorst.)

Andere kernen: Assel Engeland Gerritsflesch Groenendaal Hooilanden Nieuw-Milligen Oosterhuizen Woeste Hoeve Woudhuis

Politiek Samenstelling gemeenteraad

De gemeenteraad van Apeldoorn bestaat uit 39 zetels. Hieronder de behaalde zetels per partij bij de gemeenteraadsverkiezingen sinds 1982. +Gemeenteraadszetels Partij 1982 1986 1990 1994 1998 2002 2006 2010 2014 2018 2022 2026 Lokaal Apeldoorn (tot 2015: Leefbaar Apeldoorn) – – – – – 7 4 4 3 5 6 7 GroenLinks-PvdA – – – – – – – – – – – 6 VVD10 8 6 7 8 6 6 6 5 6 6 5CDA121212978665524 D66 2 2 7 7 3 2 1 4 7 4 3 3 FVD – – – – – – – – – – 1 3 SGP 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 2 2 WijApeldoorn – – – – – – – – – 2 2 ChristenUnie (tot 1986: RPF, 1986–2002: GPV-RPF) 1 1 1 2 3 2 3 3 5 4 3 2 Beter voor Apeldoorn – – – – – – – – – – – 2 50PLUS – – – – – – – – – 3 1 1 PvdD – – – – – – – 1 1 2 2 1 SP – – – – – – – 2 – 2 2 1 GroenLinks (tot 1990: PSP-PPR-CPN) 2 1 2 3 3 3 4 3 3 3 4 PvdA 9 13 8 7 8 6 11 5 4 2 3 Gemeentebelangen (tot 1994: Binding Rechts) 2 1 1 3 5 3 2 3 2 1 2 – VSP – – – – – – – – 1 – – Progressief Sociaal Apeldoorn – – – – – – – 1 – – – AOV/Unie 55+ – – – – 1 – – – – – – – Liberale Volkspartij Apeldoorn – – 1 – – – – – – – – – Totaal 393939393939393939393939 Opkomst (%) 53,7

Samenstelling college van B en W Burgemeester: Ton Heerts (PvdA) (sinds 18 december 2019)

College 2022-2026 Het college van burgemeester en wethouders bestaat na de gemeenteraadsverkiezingen van 14 tot 16 maart 2022 uit een coalitie van VVD, Lokaal Apeldoorn, GroenLinks, SGP en SP. Op 20 april 2022 werd het coalitieakkoord "Handen uit de mouwen en aan de slag!" ondertekend. De wethouders nemen elk een thema onder hun hoede.Coalitiepartijen tekenen nieuw akkoord, website gemeente Apeldoorn, 20 april 2022. Op 21 april 2022 werd het nieuwe college benoemd en geïnstalleerd.Apeldoorn heeft een nieuw college, website gemeente Apeldoorn, 22 april 2022. Nick Derks (VVD): Economie, Brede Welvaart en Veiligheid, 1e locoburgemeester, stadsdeel Centrum Peter Messerschmidt (Lokaal Apeldoorn): Volkshuisvesting, Cultuur en Ruimtelijke Ordening, 2e locoburgemeester, stadsdeel Noordoost Danny Huizer (GroenLinks): Veluwe, Klimaat en Energie, 3e locoburgemeester, stadsdeel Zuidwest inclusief Ugchelen en Ugchelen Buiten Henk van den Berge (SGP): Financiën, Jeugd en Onderwijs, 4e locoburgemeester, dorpen Beemte Broekland, Wenum Wiesel, Hoog Soeren, Uddel, Radio Kootwijk Sunita Biharie (SP): Werk & Inkomen, Welzijn en Sport, 5e locoburgemeester, stadsdeel Zuidoost Anja Prins (VVD): Gezondheid, Inburgering en Zorg, 6e locoburgemeester, stadsdeel Noordwest Wim Willems (Lokaal Apeldoorn): Mobiliteit, Innovatie en Toerisme, 7e locoburgemeester, dorpen Klarenbeek, Lieren, Hoenderloo, Beekbergen, Loenen, Oosterhuizen Op 10 november 2022 kondigde Wim Willems (Lokaal Apeldoorn) aan dat hij per 1 december 2022 zou stoppen als wethouder. Op 8 december werd bekendgemaakt dat Marco Wenzkowski (Lokaal Apeldoorn) zijn taak overneemt met grotendeels dezelfde portefeuilles. Op 5 september 2023 vertrok Jeroen Joon (VVD) per direct als wethouder, omdat hij vanaf die datum aangesteld is als waarnemend burgemeester van de gemeente Harderwijk. Joon werd op 12 oktober vervangen door Nick Derks, die daarvoor wethouder was in de gemeente Wijchen. Gemeentesecretaris/Algemeen directeur Symone de Bruin (1 juni 2023)

Bestuurlijke indeling alt=Grote Kerk in Apeldoorn|miniatuur|231x231px|Grote Kerk in Apeldoorn De gemeente Apeldoorn is bestuurlijk verdeeld in zes stadsdelen: Stadsdeel Binnenstad Stadsdeel Noordwest Stadsdeel Zuidwest Stadsdeel Noordoost Stadsdeel Zuidoost Stadsdeel Dorpen 7 dorpen en het buitengebied van de gemeente Apeldoorn vallen, bestuurlijk gezien, onder één wethoudersportefeuille.

De burgemeester heeft de Binnenstad in zijn portefeuille. De 5 stadsdelen zijn verdeeld over de wethouders. In de stadsdelen en dorpen participeren 23 wijk- en dorpsraden die de belangen van hun bewoners behartigen.

Verkeer en vervoer Trein Apeldoorn heeft 3 treinstations: station Apeldoorn, station Apeldoorn De Maten en station Apeldoorn Osseveld. Vanaf deze stations zijn er verbindingen in de richtingen Deventer, Amersfoort Centraal en Zutphen. In de gemeente Voorst ligt station Klarenbeek, op de lijn Apeldoorn - Zutphen, dat het deels in de gemeente Apeldoorn liggende dorp Klarenbeek bedient. Er waren plannen voor een vierde station, 'Apeldoorn West', maar de deadline van 2026 werd in 2024 onhaalbaar verklaard door de gemeente.

Bus Het busvervoer in de gemeente Apeldoorn wordt verzorgd door EBS en Hermes onder de naam RRReis.

Partnersteden De stad Burlington in Canada is partnerstad van Apeldoorn en met Yichang in China is een overeenkomst ondertekend die vooral op economische samenwerking is gericht. Verder wordt als stedenband aangemerkt de samenwerking met en hulpverlening aan de door de tsunami van 26 december 2004 getroffen Indonesische stad Banda Atjeh.

Tussen omstreeks 1963 en 1990 had Apeldoorn contact met de partnersteden: Gagny (Frankrijk) Gladsaxe (Denemarken) Minden (Duitsland) Sutton (Verenigd Koninkrijk) Wilmersdorf (Duitsland)

Naar de laatste vier zijn straatnamen in industriegebied Kuipersveld vernoemd.

Aangrenzende gemeenten

Monumenten In de gemeente zijn een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en oorlogsmonumenten, zie: Lijst van rijksmonumenten in Apeldoorn (gemeente) Lijst van rijksmonumenten in Apeldoorn (stad) Lijst van gemeentelijke monumenten in Apeldoorn (gemeente) Lijst van gemeentelijke monumenten in Apeldoorn (plaats) Lijst van oorlogsmonumenten in Apeldoorn

Externe links Website van de gemeente Apeldoorn Bestuursakkoord 2018-2022 Oorlogsmonumenten in de gemeente Apeldoorn Het Geheugen van Apeldoorn

Gemeente