De Col d'Aspin is een bergpas in de Franse Pyreneeën. De pas is vooral bekend van wieleretappes in bijvoorbeeld de Ronde van Frankrijk. De pas kan worden beklommen vanuit Arreau (802m hoogteverschil) of vanuit Sainte-Marie-de-Campan (652m hoogteverschil).
De klim werd voor het eerst aangedaan in 1910 in de etappe Luchon-Bayonne gewonnen door Octave Lapize. Het was de eerste keer dat de Pyreneeën aangedaan werden.
Tijdens een zware etappe in de Ronde van Frankrijk van 1913 brak Eugène Christophe de voorvork van zijn fiets in de afdaling van de Col d'Aspin. In die tijd moesten de renners nog zelf sleutelen aan hun fiets en waren reservefietsen verboden. Hij heeft toen de 13 kilometer tot het eerste dorp, Sainte-Marie-de-Campan, te voet afgelegd. Hij vond er een smidse waar hij zelf zijn voorvork repareerde, zoals de reglementen bepaalden. Hij verloor er bijna vier uur (3u50) en werd 29ste. In de eindstand werd hij nog 7e, met een achterstand van 14 uur.
In de Tour van 1950 sloegen chauvinistische Fransen tijdens de beklimming van de Aspin naar tweevoudig tourwinnaar Gino Bartali, als revanche voor de ongeregeldheden met Italiaanse supporters tijdens de Giro. De Italiaan kwam ten val, sprong terug op zijn fiets en snelde doodsbang naar Saint-Gaudens, waar hij de rit won. Maar de volgende dag trokken Bartali en zijn voltallige Italiaanse ploeg zich terug uit de Tour.
Doortochten en leiders op de top van de Col d'Aspin in de Ronde van Frankrijk JaarEtappeCategorieLeider op Col d'AspinNationaliteitStart EtappeAankomst Etappe191010Octave LapizeLuchonBayonne1911Paul Duboc1912Louis Mottiat1913Philippe Thys1914Firmin Lambot1919Honoré Barthélémy1920Firmin Lambot1921Hector Heusghem1922Jean Alavoine1923Robert Jacquinot1924Ottavio Bottecchia1925Omer Huyse1926Lucien Buysse1927Nicolas Frantz1933Vicente Trueba1934Antonin Magne1935Félicien Vervaecke1936Yvan Marie1937Julián Berrendero1938Gino Bartali1939Edward Vissers1947151Jean RobicLuchonPau194882Jean RobicLourdesToulouse1949112Apo LazaridesPauLuchon1950112Kléber PiotPauSaint-Gaudens1951142Fausto CoppiTarbesLuchon1952172Raphaël GeminianiToulouseBagnères-de-Bigorre1953112Jean RobicCauteretsLuchon1954122Louison BobetPauLuchon1955172Charly GaulToulouseSaint-Gaudens1956122Nino DefilippisPauLuchon1958142Federico BahamontesPauLuchon1959112Jean DottoBagnères-de-BigorreSaint-Gaudens1960112Kurt GimmiPauLuchon1961172Marcel QueheilleLuchonPau1962123Federico BahamontesPauSaint-Gaudens1963112Guy IgnolinBagnères-de-BigorreLuchon1964162Julio JiménezLuchonPau1969172Joaquim GaleraLa MongieMourenx1970181Primo MoriSaint-GaudensLa Mongie/Tourmalet1971162Lucien Van ImpeLuchonGourette-les-Eaux-Bonnes197282Roger SwertsPauLuchon1973142José Manuel FuenteLuchonPau1974172Jean-Pierre DanguillaumeSt-Lary-SoulanLa Mongie1975112Lucien Van ImpePauSt-Lary-Soulan/Pla d'Adet1976152Gerben KarstensSt-Lary-SoulanPau197722Luis BalaguéAuchPau1978112Michel LaurentPauSt-Lary-Soulan/Pla d'Adet197931René BittingerLuchonPau1980131Raymond MartinPauBagnères-de-Luchon1982131Michel LaurentPauSt-Lary-Soulan/Pla d'Adet1983101José Patrocinio JiménezPauBagnères-de-Luchon1985172José del RamoToulouseLuz-Ardiden1986131Dominique ArnaudPauLuchon-Superbagnères1988151Samuel CabreraSaint-GironsLuz-Ardiden1989102Robert MillarCauteretsLuchon-Superbagnères1990161Claudio ChiappucciBlagnacLuz-Ardiden1991132Claudio ChiappucciJacaVal Louron1994121Richard VirenqueLourdesLuz-Ardiden1995151Richard VirenqueSaint-GironsCauterets/Crêtes du Lys199792Pascal HervéPauLoudinville/Vallée du Louron1998101Rodolfo MassiPauLuchon1999161Mariano PiccoliLannemezanPau2001141Bobby JulichTarbesLuz-Ardiden2003151Sylvain ChavanelBagnères-de-BigorreLuz-Ardiden2004121Michael RasmussenCastelsarrasinLa Mongie2006111Fabian WegmannTarbesVal d'Aran-Pla-de-Beret200891Riccardo RiccòRiccardo Riccò werd na een positieve dopingtest door zijn ploeg uit de Ronde gehaald. Omdat Riccò bekend heeft, zou hem de zege in de zesde en negende etappe kunnen worden ontnomen. De doorkomst op de Col d'Aspin staat hiermee ook ter discussie. Ook Riccò betrapt op epogebruik (nos.nl)ToulouseBagnères-de-Bigorre200991Franco PellizottiSaint-GaudensTarbes2012161Thomas VoecklerPauBagnères-de-Luchon2015111Daniel MartinPauCauterets201671Steve CummingsL'Isle-JourdainLac de Payolle2018181Julian AlaphilippeLourdesLaruns2022171Thibaut PinotSaint-GaudensPeyragudes202361Neilson PowlessTarbesCauterets2025132Lenny MartinezPauLuchon-Superbagnères202661Lenny MartinezPauGavarnie-Gèdre
Aspin Aspin Categorie:Geografie van Hautes-Pyrénées Categorie:Verkeer en vervoer in Hautes-Pyrénées