Haarlemsche Football Club Haarlem was een Nederlandse voetbalclub. De club werd oorspronkelijk opgericht op 1 oktober 1889 en speelde in blauwe shirts, rode broeken en blauwe kousen. Thuiswedstrijden werden in het Haarlemstadion gespeeld. Haarlem stond van oudsher bekend om zijn jeugdopleiding en scouting.
Vanaf de eerste jaren van de 20e eeuw was HFC Haarlem succesvol. In 1902 en in 1912 werd de KNVB beker gewonnen. Maar het grootste succes vond plaats in 1946, toen won de club, mede dankzij de legendarische Kick Smit, het landskampioenschap.
Haarlem beschikte in de 21e eeuw steeds over weinig geld en een beroep op gemeenschapsgeld bleef uit. Vanaf november 2009 dreigde een faillissement, dat twee maanden later werkelijkheid werd. Dit betekende dat de club na 120 jaar ophield als profclub. In maart 2010 werd onder de naam "Nieuw HFC Haarlem" een amateurvereniging opgericht, met als doel om vanaf het seizoen 2010/2011 in het amateurvoetbal uit te komen. Op 26 april 2010 werd bekend dat de vereniging na een fusie met HFC Kennemerland verder zou gaan als Haarlem-Kennemerland.
Geschiedenis in het betaald voetbal thumb|HFC Haarlem in 1904 aan het Soendaplein thumbtime=0:02|thumb|Bioscoopjournaal uit februari 1921. Diverse spelfragmenten uit de voetbalwedstrijd tussen Haarlem en Sparta (1-2). thumbtime=3:17|thumb|Bioscoopjournaal uit 1922. Voetbalwedstrijd tussen RCH en Haarlem. De eindstand werd 3-2 voor Haarlem. thumbtime=0:59|thumb|Bioscoopjournaal uit juli 1946. In Haarlem wordt de wedstrijd Haarlem - Heerenveen (Heerenveen met gestreepte shirts) gespeeld. Haarlem wint met 2-0 en wordt daarmee nationaal kampioen. Na de wedstrijd stroomt het publiek het veld op. HFC Haarlem werd opgericht op 1 oktober 1889, vermoedelijk door Piet Charbon die Haarlems eerste captain en voorzitter was. HFC Haarlem speelde haar eerste wedstrijd op 20 oktober 1889 tegen Adsp-Excelsior (2-0 winst). Jaap Eden was ook korte tijd lid van HFC Haarlem. Van 1933 tot 1954 organiseerde de club jaarlijks het toernooi om de Spaerne-beker voorafgaand aan het nieuwe seizoen; het was met zeven maal winst recordhouder.
In 1954 trad HFC Haarlem toe tot het betaald voetbal. Het eerste seizoen stond in het teken van verdeling. Aan het einde van het eerste jaar betaald voetbal spelen HFC Haarlem en NOAD uit Tilburg een tweetal barragewedstrijden om een plaats in de eredivisie. HFC Haarlem verliest en komt het jaar erop uit in de eerste divisie. In de jaren daarna werd vooral in de tweede divisie en eerste divisie gespeeld, tot aan de promotie naar de eredivisie in het seizoen 1968-1969. Toen volgde een periode van 21 jaar (1969- 1990) waarin, met uitzondering van drie jaar (1971-1972, 1975-1976 en 1980-1981), vrijwel constant in de eredivisie gespeeld werd. Barry Hughes was maar liefst bijna 10 jaar trainer van Haarlem (oktober 1967-juni 1970 en juli 1973-juni 1980). miniatuur|Haarlem - M.V.V. (3-2) tijdens het voetbalseizoen 1972-1973, 11 maart 1973. In het seizoen Eerste divisie 1980/81 werd HFC Haarlem kampioen van de eerste divisie. In seizoen 1981/82 werd, met de jonge Ruud Gullit (1979-1982) in de gelederen, zelfs via een vierde plek in de eredivisie Europees voetbal behaald. Ook Edward Metgod, Hans Kraay jr., Chris Verkaik, Alwin Leysner, Martin Haar, Wim Balm, Luc Nijholt, Abe van den Ban, Joop Böckling, Piet Keur, en iets later Peter van der Waart maakten deel uit van dit team. De eerste ronde in het Europa Cup III-toernooi in het seizoen 1982-1983 versloeg Haarlem het Belgische KAA Gent. In de tweede ronde werd Haarlem uitgeschakeld door Spartak Moskou. Tijdens de uitwedstrijd in het Olympisch Stadion Loezjniki in Moskou vond de Loezjnikiramp plaats. Hierbij kwamen officieel 66 mensen om het leven, maar toeschouwers van de wedstrijd hebben het echter over veel grotere aantallen slachtoffers. In het seizoen 1983/84 eindigde HFC Haarlem wederom op de vierde plek in de eredivisie, echter gaf dat dit seizoen geen recht op Europees voetbal.
Haarlem bereikte dat seizoen ook de finale van het zaalvoetbaltoernooi in Sporthallen Zuid in Amsterdam. De finale werd met 6-3 gewonnen van Ajax. Piet Keur werd topscorer van het toernooi
Vanaf het seizoen 1984/85 ging het met Haarlem bergafwaarts, tot en met seizoen 1988/89 eindigde Haarlem steeds tussen plaats 9 en plaats 12 van de 18 eredivisieclubs.
In het seizoen 1989/90 degradeerde HFC Haarlem naar de eerste divisie. De weinig overgebleven getrouwen moesten tot het seizoen 1995-1996 wachten op enig succes. Haarlem doet dat jaar eindelijk goed mee in de laatste periode en heeft op 6 april 1996 dan ook helemaal niets aan een gelijkspel in een thuiswedstrijd tegen EVV Eindhoven. In de slotfase van het duel wordt keeper Mark Verzijlberg door trainer Ben Hendriks mee naar voren gestuurd. Verzijlberg jaagt de bal met een draai om z'n lengte-as in de kruising achter doelman Albert van der Sleen. Het winnende doelpunt gaat via CNN de hele wereld over.
In het seizoen 2002/03 werd Leo van Veen, die 5 jaar onder contract stond bij Ajax van half 2000 tot 2005, door Ajax aan Haarlem uitgeleend als trainer. Haarlem had in die tijd een samenwerkingsverband met Ajax, en was satellietclub van Ajax.
In het seizoen 2004-2005 lijkt HFC Haarlem heel even weer springlevend. De club is aan de hand van Roy Wesseling een andere weg ingeslagen. "Voetballen naar eigen mogelijkheden" noemt Wesseling de stijl waarin HFC Haarlem de tegenstanders aanvankelijk op de knieën krijgt. Op 1 oktober, als HFC Haarlem de 115e verjaardag viert, wordt de latere kampioen Heracles Almelo in eigen huis met 4-0 verslagen. Haarlem komt dat seizoen echter niet verder dan een 13e plek.
In het seizoen 2005-2006 is alles anders bij HFC Haarlem. Een ruime hand vol nieuwe spelers en een hele nieuwe trainersstaf baren opzien door in de eerste wedstrijd van het seizoen het net gedegradeerde en favoriete de Graafschap op een 3-0 nederlaag te trakteren. Na 14 speelronden staat HFC Haarlem een 19e plaats. De wederopstanding is dan ook opmerkelijk te noemen. HFC Haarlem grijpt naast de 3e periode waar een overwinning op TOP in het begin van de periode voldoende was geweest. De 4e periode gaat aan de neus van de Haarlemmers voorbij op doelsaldo. Op 17 februari 2006 is het na 25 jaar eindelijk weer eens raak voor HFC Haarlem. In Sittard wordt het voor het oog van een kleine 500 Haarlemsupporters 0-3 en pakt HFC Haarlem de 5e periode. Op 10 maart 2006 maakt Helmond Sport een eind aan de recordreeks van 16 ongeslagen competitiewedstrijden op rij voor HFC Haarlem.
Helmond Sport pakt met 0-1 de winst in Haarlem. Op dinsdag 11 april 2006 komt HFC Haarlem voor de play-offs uit in en tegen FC Zwolle (1-1). Op vrijdag 15 april ontvangt HFC Haarlem FC Zwolle in eigen huis, bij rust stond het nog 1-0 voor de thuisploeg na een doelpunt van Caïro, maar FC Zwolle toonde veerkracht en won de wedstrijd alsnog met 1-3.
Op 25 september 2007 boekte HFC Haarlem een overwinning in het KNVB bekertoernooi tegen Willem II. De stand was na 120 minuten 1-1 dus er moesten strafschoppen genomen worden. Haarlem won de strafschoppenreeks met 4-3 en dus ging Haarlem naar de derde ronde ten koste van Willem II. De rondes daarop werden ook in Noord-Brabant gespeeld tegen respectievelijk FC Eindhoven en RKC. FC Eindhoven werd in de verlenging verslagen met 1-3. RKC werd in de 1/8 finales na penalty's verslagen. In februari wordt de kwartfinale gespeeld tegen Heracles Almelo. HFC Haarlem kon hier voor een stunt zorgen, om na 20 jaar weer in de halve finales te komen, maar de ploeg verloor met 5-1.
Faillissement In november 2009 maakte de club middels een persverklaring van de ledenraad bekend, dat men per 1 december failliet dreigde te gaan, tenzij men binnen enkele weken een bedrag van 3 à 6 ton binnenhaalde. De club had, naast een schuld van 1 miljoen euro, een vordering van de fiscus van 2 ton.https://www.volkskrant.nl/sport/article1312162.ece/HFC_Haarlem_moet_zich_redden_zonder_steun_van_de_gemeente Zowel de gemeente Haarlem als Ajax, waarmee HFC Haarlem een samenwerkingsverband heeft, weigerden voor de tekorten op te draaien.https://www.goal.com/nl/news/181/nieuws/2009/11/05/1606070/ajax-helpt-haarlem-niet-uit-de-brand Op 11 januari 2010 vroeg de club uitstel van betaling aan.RTV-Noord-Holland, 12 jan 2010 Op 25 januari 2010 werd bekend dat de bewindvoerder het faillissement had aangevraagd voor HFC Haarlem; kort daarop werd het faillissement uitgesproken en enkele dagen later werd de club uit de competitie gehaald. Ongeveer 200 supporters namen op 31 januari afscheid van de club door het houden van een minuut stilte, het zingen van liederen en het afsteken van fakkels. De laatst gespeelde wedstrijd van het oude HFC Haarlem was een uitwedstrijd tegen Excelsior Rotterdam. Op 22 januari 2010 verloor HFC Haarlem met 3-0. De club stond op dat moment op de laatste plaats in de Eerste Divisie. HFC Haarlem ging niet in beroep tegen de uitspraak tot faillissement, waarna de KNVB de club uit de competitie haalde.HFC Haarlem gaat niet in beroep en is definitief failliet, voetbalprimeur, 3 februari 2010. Gearchiveerd op 23 januari 2022. De jeugdteams van HFC Haarlem maakten wel het seizoen af tot 1 mei 2010 waarna de organisatie definitief ontmanteld werd.Oprichtingsvergadering HFC Haarlem, RTV N-H, 28 maart 2010
Nieuwe Haarlemse Footballclub Haarlem en fusie Op 22 maart 2010 werd de nieuwe amateurvoetbalvereniging "Nieuwe Haarlemse Footballclub Haarlem" opgericht, waarvan het de bedoeling was dat die in het seizoen 2010-2011 zou uitkomen in het amateurvoetbal. Deze club kon worden beschouwd als een voortzetting van HFC Haarlem, aangezien het plan was dat de vereniging per 1 mei 2010 de inventaris en de merknaam voor een bedrag van 22.500 euro zou overnemen van de failliete club.1e faillissementsverslag HFC Haarlem. Gearchiveerd op 30 juli 2023. De leden van Nieuw HFC Haarlem stemden echter eind maart in met het starten van fusiebesprekingen met HFC Kennemerland dat in de tweede klasse van het amateurvoetbal speelde.Groen licht voor fusie tussen Haarlem en HFC Kennemerland, Goal.com, 30 maart 2010 Op 26 april 2010 werd door de leden van beide verenigingen besloten om inderdaad te fuseren onder de naam Haarlem-Kennemerland. Thuisbasis van de nieuwe vereniging werd het Haarlemstadion.
Bijnamen "Klein Haarlem", zo werd HFC Haarlem aangeduid in het Haarlemse. Immers, in Haarlem speelde een eersteklasseclub met de naam HFC. Dat HFC (Koninklijke HFC, opgericht in 1879) droeg dan ook de naam "groot Haarlem". Tot 1897 sprak men dus over klein en groot Haarlem. Totdat een 5-0-overwinning van "klein Haarlem" op "groot Haarlem" het klassenverschil omdraaide. "Klein Haarlem" promoveerde naar de eerste klasse en zou twee seizoenen later in de eerste klasse derby (4-12-1898) het eens "groot Haarlem" wederom verslaan, met ditmaal 3-1.
De Roodbroeken is inmiddels sinds jaar en dag de bijnaam van HFC Haarlem. Toch waren er in de beginjaren geen rode broeken te bekennen bij de spelers. Tot op een dag twee spelers van "klein Haarlem" een rode broek in een etalage zagen hangen. De daarop volgende wedstrijd kwamen de beide heren in niet enkel een blauwe trui, maar ook met een rode broek het speelveld op. We hebben het dan over de jaren 90, Haarlem is dan tweedeklasser. Vanaf dat moment wordt de uitdrukking "klein Haarlem" steeds minder gebruikt en spreekt men voortaan over de Roodbroeken.
In de jaren 70 was "de rood-blauwe leeuwen" een nieuwe bijnaam voor de club. Deze bijnaam werd en wordt nog steeds gebruikt als het over HFC Haarlem gaat.
Accommodaties thumb|left|Eerste tribune aan Jan Gijzenkade thumb|left|200px|Kick Smit-tribune thumb|left|200px|Tribune noord