Willem II is een Nederlandse profvoetbalclub uit Tilburg, opgericht in 1896. De clubkleuren zijn rood, wit en blauw. De thuiswedstrijden van de 'Tricolores' worden sinds 1995 gespeeld in het Koning Willem II Stadion aan de Goirleseweg in Tilburg.
Historie De eerste jaren thumbtime=55|thumb|Bioscoopjournaal uit maart 1923. Voetbalwedstrijd nederlands proefelftal tegen Willem II. Uitslag 1 - 1.Op 12 augustus 1896 werd in Tilburg voetbalclub Tilburgia opgericht door Marten Evert van Kuiken.Willem II herschrijft ontstaansgeschiedenis Willem II, 11 mei 2021 Lange tijd werd gedacht dat de club was opgericht door Gerard de Ruiter,Gerard de Ruiter, initiatiefnemer tot oprichting van Willem II Willem II stagiair bij de NS-hoofdwerkplaats in Tilburg. Het verhaal ging dat hij van voetbal hield, maar Brabant nog niet erg bekend was met deze sport, en hij daarom een groep van twaalf mannen bij elkaar zocht. Zij zouden de nieuwe voetbalclub Tilburgia hebben gevormd. Dit verhaal blijkt dus onjuist te zijn. In 1898 wordt de naam Tilburgia gewijzigd in Willem II, naar de voormalige koning Willem II, die zijn militair hoofdkwartier had gevestigd in Tilburg en die ook in de stad overleed.
Hoewel er in de eerste jaren vooral sprake was van een gezelligheidsvereniging, was Willem II aangesloten bij de Brabantse Voetbalbond. In 1904 wordt Willem II kampioen van Brabant met als een van de sterspelers Constant Cremer, de eerste zwarte voetballer op de Nederlandse velden. Datzelfde jaar treedt de club toe tot de Nederlandse voetbalbond, de voorloper van de KNVB. Er was echter nog geen landelijke competitie. Het zuiden telde in de beginjaren van de voetbalbond niet echt mee. In 1916 bracht Willem II daar verandering in door het landskampioenschap te winnen. De Tilburgers wonnen hun eerste landstitel door in de kampioenscompetitie boven oostelijk kampioen Go Ahead en westelijk kampioen Sparta te eindigen. Het elftal bestond toen uit: Walter van den Bergh, Harrie van Gerwen, Louis Marsé, Pim Versluys, Harry Mommers, Louis Schollaert, Harrie van Asten, Jos van Son, Toon van Son, Tinus van Beurden, Jef Briaire.
In 1914 was Willem II voor het eerst kampioen van de Eerste Klasse Zuid geworden, bij het debuut in de kampioenscompetitie met HVV en Vitesse waren de Tilburgers vervolgens kansloos met alleen maar nederlagen en een doelsaldo van 2 voor en 17 tegen.
In 1944 won Willem II voor het eerst de KNVB Beker. In de doelpuntrijkste bekerfinale tot nu toe werd Groene Ster met 9-2 verslagen. Tijdens de oorlog was het stadion van Willem II voor een groot deel ontdaan van zijn hout dat als brandhout werd gebruikt. In eerste instantie wilde men de accommodatie volledig opknappen. Later ging men over op de bouw van een geheel nieuw stadion. Wat nogal gewaagd was, want net na de oorlog waren bouwmaterialen zeer schaars. En de kosten van het stadion, ruim één miljoen gulden, logen er ook niet om. In 1947 ging de eerste spade de grond in en in begin 1948 was het grasveld klaar om bespeeld te worden. In de jaren daarna werd nog een aantal aanpassingen aan het stadion gedaan.
In 1952 werd Willem II voor de tweede keer in het bestaan landskampioen. Terend op dit succes kreeg het Willem II stadion in 1953 een nieuwe overdekte hoofdtribune.
Invoering betaald voetbal Nadat de KNVB in november 1954 besloot tot invoering van (semi)professioneel voetbal in Nederland, werd Willem II in 1955 de eerste landskampioen van het betaald voetbal. De Tilburgse club werd kampioen in de Eerste klasse B. De strijd om de landstitel was een Brabantse aangelegenheid met als tegenstanders Eindhoven, NAC en PSV. Op de laatste speeldag op 20 juli 1955 kon Willem II kampioen worden, maar dan moest het winnen bij Eindhoven. Tegelijkertijd mocht NAC, dat evenveel punten had, thuis niet winnen van PSV. Willem II won met 2-3 bij Eindhoven en NAC verloor met 0-2. Daardoor was Willem II landskampioen. Onder leiding van trainer František Fadrhonc en met de spelers Chris Feijt, Jan Smolders, Jo Mommers, Piet van Bladel, Jef Mertens, Janus Wagener, Piet van Beers, Jan Brooijmans, Rinus Formannoy, Frans van Loon, Jan van Roessel, Piet van Neer, Cees Dikmans, Jan van de Luijtgaarden, Sjel de Bruyckere, Toon Becx en Piet de Jong. Willem II mocht als eerste Nederlandse club deelnemen aan de Europa Cup I, maar meldde zich af zodat PSV zijn Europese debuut kon maken. In 1956 werd de Eredivisie opgericht en Willem II plaatste zich voor de eerste jaargang van de eredivisie, degradeerde gelijk, maar keerde een jaar later weer terug. De Tilburgers eindigden samen met D.F.C. aan kop van de Eerste divisie A. Willem II won de beslissingswedstrijd op zaterdag 7 juni 1958 in stadion De Vliert in 's-Hertogenbosch met 3-1.WILLEM II TERUG IN EREDIVISIE. "Nieuwsblad van het Zuiden". Tilburg, 09-06-1958, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 04-09-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB19:000632056:mpeg21:p00003 De club bleef tot 1963 in de Eredivisie spelen.
Winst KNVB beker en Europees debuut thumb|Teams van Manchester en Willem II (1963) In het seizoen 1962/63 degradeerde Willem II uit de Eredivisie door als vijftiende en voorlaatste te eindigen. Wel wist Willem II de KNVB Beker te winnen door de finale met 3-0 van ADO te winnen. In de vierde ronde had Willem II nog Ajax uitgeschakeld.
Daarom mocht Willem II in het seizoen 1963/64 als eerste divisieclub zijn Europese debuut maken. In de Europa Cup voor bekerwinnaars trof Willem II in de 1e ronde het Engelse Manchester United. Willem II behaalde in de Rotterdamse Kuip een 1-1 gelijkspel, maar verloor de return in Manchester op Old Trafford met 6-1, waardoor het Europese avontuur tot een ronde beperkt bleef.
Bivakkeren in Eerste divisie In 1965 werd Willem II voor de tweede keer kampioen in de Eerste divisie en keerde het weer terug in de Eredivisie. Willem II degradeerde in het seizoen 1966/67 weer naar de eerste divisie door als achttiende en laatste te eindigen. De Tilburgers wonnen dat seizoen twee partijen, thuis tegen Fortuna '54 (2-1) en Telstar (5-2). Op bezoek bij ADO leed de club met 6-1 de grootste van in totaal 23 nederlagen dat seizoen. De degradatie vormde de inleiding tot de sportief slechtste periode sinds de invoering van het betaalde voetbal. De Tilburgers zagen de eredivisie pas weer terug in het seizoen 1979/80. Het jaar daarvoor werd Willem II onder trainer Henk de Jonge, met onder meer Bud Brocken, Martin van Geel, Johan Havermans, Johan Huybregts en Henk van Rooij in het team, derde in de Eerste divisie. Willem II won vervolgens op doelsaldo de nacompetitie ten koste van Fortuna Sittard, FC Groningen en Telstar.
In de periode tussen de degradatie van 1967 en de rentree in de Eredivisie in 1979, leidde Willem II een grijs bestaan op het op een na hoogste niveau. Vaker wel dan niet eindigde de club in het rechterrijtje. In het seizoen 1973/74 leverde Willem II zelfs de slechtste prestatie in haar bestaan in het betaalde voetbal. De club eindigde als achttiende, van de twintig, alleen Veendam en De Volewijckers presteerden slechter. Het was de tijd van financiële zorgen en een reorganisatie. Op 11 april 1972 kwam er een nieuwe verenigingsvorm. De club kreeg de officiële naam Sportclub Tilburg / Willem II, en werd gesplitst in een afdeling betaald voetbal met de naam Sportclub Tilburg en een amateurafdeling met de naam Willem II. Dit bleek echter onpraktisch en voor buitenstaanders verwarrend, waarop in december 1972 werd teruggekeerd naar de naam Willem II.
Willem II opende op 1 februari 1974 het voetbalinternaat. Dit leidde op korte termijn niet tot hernieuwde sportieve successen. In 1979 volgde toch promotie naar de Eredivisie.
Bijna faillissement Door de promotie in 1979 onder leiding van Henk de Jonge kwam Willem II weer uit in de Eredivisie. Hoewel de sportieve euforie groot was, kenden de Tilburgers financieel grote zorgen. In de jaren zeventig werd een schuldenlast van 1,2 miljoen gulden opgebouwd. Dat leidde tot een crisis die rond de kerst van 1981 escaleerde. De FIOD was in het voorjaar van 1981 binnengevallen en de schuldenlast werd geopenbaard.Inval belastingen bij Willem II. "Algemeen Dagblad". Rotterdam, 02-05-1981. Geraadpleegd op Delpher op 04-09-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBPERS01:002975002:mpeg21:p00001 Een commissie moest financieel orde op zaken stellen. De rechtbank in Breda verleende Willem II op 25 juni 1982 surseance van betaling.Uitstel betaling voor Willem II. "Trouw". Meppel, 26-06-1982. Geraadpleegd op Delpher op 04-09-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010819402:mpeg21:p015 Er was toen een schuldenlast van 3 miljoen gulden. Vanaf dat moment werden allerlei initiatieven genomen om betaald voetbal te behouden voor Tilburg.
In september 1982 trad een nieuw bestuur aan.Nieuw bestuur voor Willem II. "Algemeen Dagblad". Rotterdam, 07-09-1982. Geraadpleegd op Delpher op 04-09-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBPERS01:002994006:mpeg21:p00015 Onder leiding van voorzitter Wim Groels werd een strakke regie gevoerd die uiteindelijk moest leiden tot de redding van de club. Voor het eerst ging Willem II spelen met shirtreclame (Tempofoon). Stichting Behoud Betaald Voetbal Regio Tilburg haalde 200.000 gulden op en er werden afspraken gemaakt met de fiscus en het bedrijfsleven. Dat leidde ertoe dat in februari 1984 de surseance van betaling kon worden opgeheven.Willem II gered van ondergang. "De Telegraaf". Amsterdam, 17-02-1984, p. 25. Geraadpleegd op Delpher op 04-09-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011206149:mpeg21:p027 Hoewel financieel een stuk gezonder (schuldenlast van 3 naar 1,7 miljoen gulden), had de hervorming gevolgen voor de sportieve prestaties. In 1984 degradeerde Willem II opnieuw uit de Eredivisie.
Wederopstanding onder Piet de Visser In 1985 werd Piet de Visser aangesteld als trainer van Willem II. Hij kon met talenten uit de regio voortbouwen op het fundament dat werd gelegd tijdens de saneringsjaren. In 1987 dwong de club promotie naar de Eredivisie af door als tweede te eindigen achter kampioen Volendam. Die plek werd toen beloond met rechtstreekse promotie. Onder leiding van eerst De Visser, opgevolgd door zijn protegé Adrie Koster en later Jan Reker, werd gewerkt aan een stabiele Eredivisieclub. De prestaties verbeterden in de eerste helft van de jaren negentig met het seizoen. Het was de tijd van de doorbraak van onder anderen Ulrich van Gobbel, Marc Overmars, Jean-Paul van Gastel, John Veldman, Louis Laros en Jaap Stam. Willem II was weer gezond en bouwde een nieuw stadion. In mei 1995 opende toenmalig burgemeester van Tilburg Gerrit Brokx het nieuwe Willem II Stadion.
De glorietijd onder Co Adriaanse In 1997 besloot Willem II om het toenmalige hoofd jeugdopleiding van Ajax Co Adriaanse aan te stellen als hoofdtrainer van de A-selectie. Hoewel de eerste resultaten tegenvielen, zette het team later dat seizoen de weg naar boven in. Uiteindelijk behaalde Willem II de vijfde plaats en daarmee werd voor het eerst in 35 jaar Europees voetbal bereikt. Na twee 3-0-overwinningen tegen het Georgische Dinamo Tbilisi in de eerste ronde, viel in de tweede ronde van de UEFA-cup het doek. Real Betis (Spanje) bleek na een gelijkspel (1-1) en een nederlaag (0-3) te sterk.
Het seizoen waarin UEFA-cupvoetbal werd gespeeld begon weer wisselvallig. Na uitschakeling in Europa werd de stijgende lijn ingezet. Na de winterstop was Willem II onoverwinnelijk en één wedstrijd voor het einde van de competitie (uit tegen Cambuur Leeuwarden) werd de tweede plaats achter kampioen Feyenoord zeker gesteld. Willem II mocht de UEFA Champions League in. Het vertrek van steunpilaar Sami Hyypiä had het elftal duidelijk geen goed gedaan. In de Champions League werden slechts twee punten gepakt in een poule met Spartak Moskou, Sparta Praag en Girondins de Bordeaux. Ook in de Eredivisie ging het niet lekker. Willem II werd negende en nog voor het einde van het seizoen nam Adriaanse ontslag.