Het Wapenboek Beyeren is een middeleeuws handschrift met 1096 ingekleurde wapenschilden, met bijschriften in het Middelnederlands. Het wordt bewaard in de Koninklijke Bibliotheek (KB) in Den Haag, met signatuur 79 K 21. in de catalogus van de KB
Geschiedenis thumb|Op het linker blad staat dat het boek op 23 juni 1405 werd voltooid: Explicit iste liber per manus beyeren quondam gelre armorum regis de ruris [anno domini milesimo quadringentesimo quinto in profesto sancti Johannis baptiste]. Vertaling: Hier eindigt dit boek van de hand van Beyeren, voorheen Gelre, wapenkoning van de Ruwieren, in het jaar des Heren duizend vierhonderd vijf op de dag voor die van de heilige Johannes de Doper. Het handschrift is ontstaan aan het Hollandse hof en werd voltooid op 23 juni 1405 door heraut Beyeren, voorheen Gelre, wapenkoning van de Ruwieren.Explicit iste liber per manus beyeren quondam gelre armorum regis de ruris [anno domini milesimo quadringentesimo quinto in profesto sancti Johannis baptiste] - Folio 062v on Wikimedia Commons De eigennaam van heraut Beyeren was Claes Heynenzoon. Hij stond als Wapenkoning der Ruwieren boven alle herauten binnen zijn rechtsgebied de Ruwieren. Hij is ook de schrijver van het Wapenboek Gelre en de Hollandsche cronike.
Samenstelling Het boek is samengesteld uit vier series wapenschilden en een serie van 'Drie Besten'. Het telt 62 folia. De band dateert uit 1581, toen de katernen in een verkeerde volgorde zijn ingebonden.De digitale versie van KB Den Haag heeft de juiste volgorde. Uit de samenstelling blijkt een Hollandse oriëntatie, met name uit de serie Kruine, de krijgstocht tegen de Friezen (1396), en de serie van het beleg van Gorinchem (1402). Het wordt getypeerd als een gelegenheidswapenboek met een historiografisch karakter, hoewel het naast de bijschriften geen literaire teksten bevat.
Claes Heinenz. verzamelde de heraldische kennis die hij nodig had voor het wapenboek uit oudere bronnen, behalve voor het beleg van Gorinchem dat hij zelf heeft opgesteld. Het handschrift bevat de volgende vijf series: een riddertoernooi te Compiègne in februari 1238 (waarschijnlijk foutief voor 1278); 337 deelnemers, ff. 1r-8v en 18r-28vToernooi te Compiègne ff.1r-8v en 18r-28v een toernooi in Mons in 1310; 191 deelnemers, ff. 28v-35v en 49r-52vToernooi in Mons ff.28v-35v en 49r-52v een expeditie tegen de Friezen in Kuinre in 1396 (hertog Albrecht van Beieren (1336-1404) versloeg de Friezen in de Slag bij Schoterzijl); 404 deelnemers, ff. 52v-57v, 36r-48v en 9r-13rExpeditie tegen de Friezen in Kuinre ff.52v-57v, 36r-48v en 9r-13r het beleg van Gorinchem in 1402; 122 deelnemers, ff. 13r-17v en 58r-60rBeleg van Gorinchem ff.13r-17v en 58r-60r de 'Drie Besten'; 14 series, ff. 60r-62v'Drie Besten' ff.60r-62v
Eigenaren thumb|Eerste pagina uit een kopie van Wapenboek Beyeren uit ca. 1600 Het Wapenboek heeft sinds de voltooiing meerdere eigenaren gekend. De provenance is slechts gedeeltelijk bekend.Voormalige bezitters van het Wapenboek Beyeren, geraadpleegd op 21-7-2016
In 1581 kwam het in bezit van de Leidse goudsmit Cornelis Claesz. van Aecken (ca. 1514-ca. 1586).Cornelis Claesz. van Aecken, biografische gegevens van RKD Artists, geraadpleegd op 21-7-2016 Hij heeft er de huidige band om laten aanbrengen.
Later was het boek in bezit van de Amsterdammer Jacobus Koning (1770-1832).Biografie van Jacobus Koning in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, geraadpleegd 21-7-2016 Na zijn dood werd het boek in 1833 voor 58 gulden gekocht door boekhandelaar Altheer, voor Cornelis Maria van Hengst (1771-1848).Biografie van Cornelis Maria van Hengst op parlementairdocumentatiecentrum.nl, geraadpleegd op 21-7-2016 Dit gebeurde op een veiling in Het Huis met de Hoofden aan de Keizersgracht in Amsterdam.Catalogus der letterkundige nalatenschap van wijlen Jacobus Koning, Deel 1, zie kavel 26 op blz. 5; Google books, geraadpleegd op 21-7-2016
Jan François Leonard Coenen van 's Gravesloot (1817-1885) kocht het wapenboek in 1850 op een veiling in Utrecht. Het gedrukte ex libris voor in het wapenboek toont zijn familiewapen en motto ('Perserverando').
Willem Adriaan Beelaerts van Blokland (1883-1935) verwierf het boek op een veiling in Amsterdam.R.W.P. de Vries, Bibliopolis.nl, geraadpleegd op 21-7-2016 in 1918. Hij liet het na aan zijn zoon Johan Anthony Beelaerts van Blokland (1924-2007). Diens weduwe en kinderen erfden het boek en schonken het in 2009 (deels) in bruikleen aan de KB.
Toegankelijkheid Het handschrift werd in 1933 tentoongesteld in Den HaagCatalogus der genealogisch-heraldische tentoonstelling in het raadsgebouw der gemeente ’s-Gravenhage. Z.p. 1933, nr. 378; en in 1958 in Delft tijdens de Tentoonstelling ter gelegenheid van de herdenking van het 75-jarig bestaan van het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Geslacht- en Wapenkunde.
In 2009 werd het wapenboek Beyeren geschonken aan de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag.Heraldisch dossier@CBG (16 juni 2010) KB verwerft en digitaliseert Wapenboek Beyeren (1405) Het is toen volledig gedigitaliseerd en online beschikbaar gemaakt.Digitaal bladerboek Wapenboek Beyeren. In de zomer van dat jaar was het te zien in de topstukkententoonstelling De Verdieping van Nederland in het KB-gebouw.
Kopieboeken Er zijn meerdere kopieën van het wapenboek Beyeren bekend, waaronder: Een exemplaar uit circa 1600, in het bezit van de KB, signatuur KB 79 K 16.Beschrijving van een kopie van het Wapenboek Beyeren uit ca. 1600 in de catalogus van de KB, signatuur KB 79 K 16 Deze kopie is volledig gedigitaliseerd.Gedigitaliseerde kopie van het Wapenboek Beyeren uit ca. 1600 op Wikimedia Commons De Österreichische Nationalbibliothek in Wenen is in het bezit van een kopie van het handschrift uit ca. 1500 (Cod. 3297). Bij de Koninklijke Bibliotheek in Brussel Bij het Nationaal Archief, Den Haag, Handschriften Derde AfdelingHandschriften Derde Afdeling Bij de Hoge Raad van Adel, archief van de Chambre HéraldiqueArchief van de Chambre Héraldique, Den Haag Lippische Landesbibliothek in Detmold, Duitsland
Genoemde personen Compiègne 1238