De kogelhoutskoolzwam (Daldinia concentrica) is een zakjeszwam behorend tot de orde Xylariales. Hij leeft saprotroof op dode stammen en dode plekken van loofbomen, zoals Fraxinus, berk (Betula), els (Alnus), eik (Quercus) en Fagus. Hij komt vooral voor in loofbossen en parken op voedselrijke bodem, ook in essenhakhout, populierenbossen en wilgenstruwelen. Zeer zelden groeit hij op naaldbomen.NMV Verspreidingsatlas Paddenstoelen. Gearchiveerd op 31 december 2022.
Kenmerken Uiterlijke kenmerken De kogelhoutskoolzwam verschijnt eerst in de vorm van donkerbruine 'kogels' op dood hout. De vruchtlichamen worden later zwart en hard. Ze kunnen een doorsnede van 9 cm krijgen. De binnenzijde is grijsachtig zwart met glanzende banden.
De sporenprint is zwart.
Microscopische kenmerken De sporen ontwikkelen zich juist onder de oppervlakte.De asci meten 200 × 10-11 μm en bevatten acht sporen First Nature. De ascosporen zijn elliptisch tot spoelvormig en meten 17 × 6–9 μm.Phillips, Roger. Mushrooms (p. 374). Pan Macmillan. Kindle Edition.
Verspreiding In Nederland komt de kogelhoutskoolzwam algemeen voor. Hij staat niet op de rode lijst en is niet bedreigd.
Zie ook Berkenhoutskoolzwam (Daldinia decipiens) - berk, beuk Sokkelhoutskoolzwam (Daldinia loculata) - berk Elzenhoutskoolzwam ([Daldinia petriniae) - els Glanzende houtskoolzwam (Daldinia vernicosa) - op brem, berk, eik
Categorie:Xylariaceae Categorie:Schimmelsoort