thumb|Portret van Stendhal Het syndroom van StendhalJochems, A.A.F., Joosten, F.W.M.G. (2018). Coëlho Zakwoordenboek der Geneeskunde (33e druk). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum., ook wel stendhalsyndroomEverdingen, J.J.E. van, Eerenbeemt, A.M.M. van den (2012). Pinkhof Geneeskundig woordenboek (12de druk). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum. of florencesyndroom, is een psychische aandoening die optreedt als iemand volledig overrompeld wordt door de schoonheid van kunst. Lichamelijke verschijnselen zijn een versnelde hartslag, duizeligheid, verwarring en flauwvallen. In ernstige gevallen treden soms zelfs vormen van manie, hallucinaties of andere psychotische verschijnselen op.
Ontstaan miniatuur|Affiche Het syndroom van Stendhal (Art & Pro, 1989) De aandoening is genoemd naar de 19e-eeuwse Franse schrijver Stendhal (pseudoniem van Marie-Henri Beyle), die in zijn werk gedetailleerd beschreef hoe hij in 1817 tijdens een bezoek aan de Santa Crocebasiliek in Florence emotioneel werd aangegrepen door het artistieke karakter van de stad. Er zijn door de jaren heen gevallen bekend van toeristen die duizelig worden of flauwvallen bij het aanschouwen van kunst in Florence, met name in het Uffizi-museum. In 1989 publiceerde de Italiaanse psychologe Graziella Magherini een wetenschappelijke studie over dit onderwerp, waarin zij concrete ziektegevallen (gedurende tien jaar zo'n 100 casus) beschreef, vooral van mensen, die de Galeria degli Uffizi hadden bezocht. Zij beschreef ook het verwante davidsyndroom, waarbij het zien van de David van Michelangelo sommige toeschouwers tot seksuele extase zou voeren.
Vergelijk Het syndroom is wellicht te vergelijken met het jeruzalemsyndroom, waarbij sterke emotionele reacties op religieuze ervaringen optreden.
Stendhalsyndroom in kunst en cultuur In 1989 maakte regisseur Frans Strijards bij theatergezelschap Art & Pro de productie Het syndroom van Stendhal, met onder meer de acteurs Porgy Franssen, Wim van der Grijn, George van Houts, Trudy De Jong en Han Kerckhoffs. De productie stond onder meer in De Brakke Grond (Amsterdam) en DE SINGEL (Antwerpen).
In 1996 heeft horrorregisseur Dario Argento de giallo/horror-thriller The Stendhal Syndrome gemaakt, waarin een jonge agente een seriemoordenaar en verkrachter op het spoor is en waarin blijkt dat zij ook aan het syndroom lijdt. De film, met in de hoofdrol Dario's dochter Asia, is geïnspireerd op het boek van Graziella Magherini.
In de in 2013 uitgekomen film van Paolo Sorrentino, La grande bellezza, wordt het syndroom vorm gegeven door een Japanse toerist die de pracht van Rome aanschouwt en vervolgens flauw valt.
Tijdens de tentoonstelling The Fly van kunstenaar Jan Marinus Verburg in de Bergkerk in Deventer, was een bezoeker dusdanig onder de indruk, dat hij achterover viel. Verburg verwerkte deze gebeurtenis vervolgens weer in de tentoonstelling.
Literatuur
- La Sindrome di Stendhal (IT), 1989, Ponte alle Grazie. - The Stendhal Syndrome: Two Plays: Full Frontal Nudity and Prelude & Liebestod, 2004, GROVE ATLANTIC. - Mi sono innamorato di una statua. Oltre la sindrome di Stendhal (IT),, 2007, Nicomp Laboratorio. - Stendhal Syndrome, 2016, Odyssey Books.
Categorie:Stemmingsstoornis Categorie:Psychotische stoornis Categorie:Syndroom Categorie:Stendhal Categorie:Esthetiek