Josiah Willard Gibbs (New Haven (Connecticut), 11 februari 1839 – aldaar, 28 april 1903) was een natuur- en scheikundige uit de Verenigde Staten. Hij is ook van belang voor de wiskunde als een van de uitvinders van de vectoranalyse. Hij werd in 1871 hoogleraar in de wiskundige natuurkunde aan het Yale College te New Haven. Zijn roepnaam was Willard.
Zijn carrière kan in vier fasen worden verdeeld. Hij werkte tot 1879 aan de theorie van de thermodynamica, van 1880 tot 1884 aan de vectoranalyse, van 1882 tot 1889 aan de optica en de theorie van het licht en na 1889 schreef hij studieboeken over de statistische mechanica en overdacht hij de entropie. Hij is de grondlegger van de chemische thermodynamica.
Hij stelde in 1876 de faseregel op en paste deze toe op veel heterogene systemen in evenwicht, wat voor de scheikunde van bijzondere betekenis was. Het gibbs-donnan-evenwicht is naar hem en de Ier Frederick Donnan genoemd. Dit evenwicht treedt tussen twee oplossingen met geladen deeltjes op. Gibbs gaf ook in 1876 een aanzet tot de theorie van een dergelijk evenwicht.
Hij kreeg in 1901 de Copley Medal.
Naar Gibbs vernoemd gibbsenergie gibbsverschijnsel gibbs-donnan-evenwicht gibbs-helmholtzvergelijking vergelijking van Gibbs-Duhem
Werken On the equilibrium of heterogeneous substances, 1875. . in Transactions of the Connecticut Academy of Arts and Sciences 3, 1 blz 108–248 On multiple algebra, 1886. in Proceedings of the American Association for the Advancement of Science XXXV Elementary principles in statistical mechanics, 1902. voor de Yale-universiteit Scientific papers, 1906. op Internet Archive The collected works, 1928. op Internet Archive
Categorie:Amerikaans hoogleraar Categorie:Amerikaans natuurkundige Categorie:Amerikaans scheikundige Categorie:Amerikaans wiskundige Categorie:Fysisch chemicus Categorie:Theoretisch natuurkundige