Josep (Pep) Guardiola i Sala (Santpedor, 18 januari 1971) is een Spaans voormalig voetballer en voormalig voetbaltrainer van Manchester City. Hij wordt algemeen beschouwd als een van de beste voetbaltrainers ooit.
Het grootste deel van zijn spelerscarrière bracht hij door bij FC Barcelona, waar hij in 1990 doorstroomde vanuit de jeugdopleiding. Tussen 2007 en 2012 was Guardiola vervolgens trainer bij de club; eerst van het tweede elftal en vanaf 2008 van het eerste elftal. Met veertien prijzen werd hij de meest succesvolle hoofdtrainer in de clubgeschiedenis en won hij alle mogelijke trofeeën die er te behalen waren.
In 2008/09 won Guardiola de UEFA Champions League met FC Barcelona, waarmee hij de zesde speler in de geschiedenis werd die zowel als speler als als trainer de Europacup I/UEFA Champions League wist te winnen. Hij volgde daarmee in de voetsporen van Miguel Muñoz, Giovanni Trapattoni, Johan Cruijff, Carlo Ancelotti en Frank Rijkaard. Als trainer won Guardiola de UEFA Champions League drie keer: twee keer met FC Barcelona en een keer met Manchester City. Daarnaast veroverde hij vier keer de UEFA Super Cup als trainer van FC Barcelona, Bayern München en Manchester City. Ook won hij vier keer de FIFA Club World Cup met deze clubs, waarmee hij recordhouder is.
Jeugd Guardiola werd geboren op 18 januari 1971 in de Clínica de Sant Josep in Spanje. Hij groeide samen met zijn ouders Valentí en DolorsSPORT.es: La vida de Pep Guardiola al descubierto, 28 maart 2009 en zijn twee zussen Francesca en Olga en jongere broer Pere op in het Catalaanse plaatsje Santpedor. De 18-jarige Guardiola ontmoette in een kledingwinkel Cristina Serra, zijn latere vrouw en moeder van zijn drie kinderen.La vida privada de Josep Guardiola, esa gran desconocida. El Semanal Digital, 2 mei 2009. Na het voortgezet onderwijs studeerde hij rechten aan de Universiteit van Barcelona. Zijn universitaire studie en zijn loopbaan bij FC Barcelona gingen echter moeilijk samen en wegens tijdgebrek beëindigde de jonge voetballer zijn studie al na een jaar.If something can change, it is ourselves. It's up to us. Time; 2000. Hij geldt als een intelligent persoon en Guardiola is een liefhebber van film en theater. Guardiola houdt van Catalaanse poëzie, de protestliederen van Lluís Llach i Grande in het bijzonder en af en toe doet hij ook aan ijshockey in zijn vrije tijd. Bovendien fungeerde hij als model in enkele shows van de vooraanstaande Catalaanse modeontwerper Antoni Miró. Guardiola ontving op 23 december 2002 de Premi Bages de Cultura, toegekend door de Associació Òmnium Cultural in Manresa voor zijn inzet voor de Catalaanse identiteit en cultuur.AS.com. Guardiola: "Podemos salir adelante con victorias". 23 december 2002. In 2011 werd hij ook door het Catalaanse Parlement geëerd door het uitreiken van de Medalla d'Honor del Parlament de Catalunya.Cataluña entrega su Medalla de Honor a Pep Guardiola Hij is bovendien een groot fan van Coldplay, een band waarvan hij in zijn loopbaan als trainer muziek gebruikte ter motivatie van zijn spelers.Guardiola motiva al Barça con el 'Viva la vida' de Coldplay. SPORT, 12 maart 2009. In 2001 bracht Guardiola in samenwerking met Miquel Rico en Luís Martín zijn biografie La meva gent, el meu futbol uit. Naast voetbal geldt ook golf als een favoriete sport van Guardiola.
Clubcarrière
Beginjaren Guardiola begon met voetballen op de straat: "Dat ik in een dorp ben geboren en de hele tijd op straat kon spelen, had zeker voordelen. Tegen de muur van een huis in een dorp kun je gemakkelijker oefenen dan in het centrum van de stad, waar op straat geen plaats is om te voetballen. Ik weet niet wanneer ik met voetballen begon, volgens mij heb ik zo lang als ik me kan herinneren altijd een bal bij me gehad. Iedereen die mij als kind kende, zag mij altijd met een bal".Het Dream Team. In: Barça, de passie van een volk. Jimmy Burns. Thomas Rap Uitgeverij, Amsterdam 2000. p. 337. Hij begon als clubvoetballer bij de lokale club Gimnàstic de Manresa, dat alleen jeugdelftallen had. Bij deze club werd Guardiola opgemerkt door Oriol Tort, een van de belangrijkste scouts van FC Barcelona in de jaren tachtig en negentig die ook onder meer Sergi Barjuán, Albert Ferrer, Carles Busquets en Guillermo Amor in dezelfde periode en Andrés Iniesta jaren later ontdekte.Del Fabra al Camp Nou. El Mundo deportivo, 3 juli 2008
FC Barcelona thumb|FC Barcelona-tenue van Josep Guardiola
Jeugdspeler Guardiola werd op 28 juni 1984 lid van FC Barcelona. Op 13 september 1984 nam hij intrek in La Masía, het centrale gebouw van de cantera, de befaamde jeugdopleiding van FC Barcelona, en samen met zijn vader, moeder en jongere broer Pere kwam Guardiola die dag aan bij de club.Pep, símbolo; Pep, mito. El País, 17 mei 2009. Hij doorliep vervolgens de verschillende elftallen in de cantera. In 1986 kreeg Guardiola voor het eerst de aandacht van het grote publiek, toen hij als ballenjongen in Camp Nou vanaf de zijlijn het veld in rende en Àngel Alonso in de armen sprong nadat het team onder leiding van trainer Terry Venables zich had geplaatst voor de finale van de Europacup I.Het Dream Team. In: Barça, de passie van een volk. Jimmy Burns. Thomas Rap Uitgeverij, Amsterdam 2000. p. 338. Eveneens in 1986 werd Guardiola, destijds spelend in het Infantil-team, verkozen tot beste speler van het Torneo Veraniego del Sant Gabriel. Uit handen van Jordi Pujol i Soley, president van de Generalitat de Catalunya, ontving hij de bijbehorende prijs, maar in plaats van blij te zijn, huilde Guardiola aangezien hij in de voorafgaande finale een beslissende strafschop had gemist. In 1989 haalde de middenvelder met de Juvenil A, het hoogste jeugdelftal van de club, de finale van de Copa del Rey Juvenil. Deze werd echter verloren van Real Betis.
Johan Cruijff Het was Johan Cruijff die een belangrijke rol speelde in de start van de profloopbaan van Guardiola. De Nederlandse coach zag in de middenvelder de centrale figuur voor zijn te formeren kampioenselftal. Bovendien durfde Cruijff het aan om spelers al op jonge leeftijd te laten debuteren in het eerste elftal, iets wat in Spanje destijds nog hoogst ongebruikelijk was. Guillermo Amor, Guardiola en Albert Ferrer waren de eerste jongelingen die onder Cruijff zouden doorbreken in het eerste elftal van FC Barcelona. Op 16 december 1990 maakte Guardiola op 19-jarige leeftijd tegen Cádiz CF in de Primera División zijn debuut in het eerste elftal. Destijds droeg hij rugnummer tien, maar uiteindelijk zou nummer vier het karakteristieke rugnummer van Guardiola worden. Guardiola over Cruijff:
In zijn eerste seizoen in het eerste elftal was de invloed van Guardiola nog beperkt. Met vier competitiewedstrijden had hij echter toch enig aandeel in de behaalde Spaanse landstitel.
Het Dream Team thumb|Een foto uit 1992 met daarop Guillermo Amor, Albert Ferrer, Josep Mussons en Josep Guardiola. Vanaf het seizoen 1991/1992 was Guardiola een belangrijke schakel in het zogeheten Dream Team van Johan Cruijff. Hij verzorgde de snelle balcirculatie van achteruit, de basis voor het aanvalsspel van het team. Met zijn passing was Guardiola de dirigent van het elftal en vormde hij de verbinding tussen de verdediging en de aanval. Zijn rol binnen het elftal werd omschreven als de jugador organizador. Guardiola was de eerste in de reeks van jugadors organizadores die door FC Barcelona zouden worden opgeleid. Spelers als Xavi Hernández, Gerard López, Mikel Arteta, Andrés Iniesta, Cesc Fàbregas en Marc Crosas traden later in zijn voetsporen. Van de kwaliteiten van Iniesta was Guardiola overigens al in een vroeg stadium overtuigd. Op de dag dat Iniesta in februari 2001 voor het eerst met de eerste selectie van FC Barcelona meetrainde, merkte Guardiola op tegen de spelersgroep "Vergeet deze dag niet, Andrés Iniesta traint met jullie mee" en tegen Xavi Hernández "Dit jochie gaat ons beiden met pensioen sturen!".Andrés Iniesta: Definitief doorgebroken. Norbert Bodegom. Tijdschrift Fan Club Barcelona de Rosmalen; 8e jaargang nummer 2. Ook van Fàbregas was Guardiola al in een vroeg stadium overtuigd door hem in 2001 een gesigneerd tenue van FC Barcelona te geven met het opschrift "voor de toekomstige nummer vier van Barça".SPORT.es. Cesc Fàbregas se declara fan del Barça... y de Pep Guardiola. 28 maart 2009.
Het jaar 1992 werd een topjaar voor Guardiola. Het eerste hoogtepunt was de winst van de Europacup I, toen na verlenging UC Sampdoria werd verslagen op het legendarische Wembley, gevolgd door de prolongatie van de Spaanse landstitel. Tijdens de viering van de Europacup-winst liet Guardiola zich voor het eerst gelden als spreker in het openbaar. Hij parafraseerde de historische woorden van de Catalaanse president Josep Tarradellas, toen die na de dood van dictator Francisco Franco terugkeerde van zijn ballingschap ("Ciutadans de Catalunya, ja soc aquí! – Burgers van Catalonië, hier ben ik!") door "Ciutadans de Catalunya, ja la tenim aquí! (Burgers van Catalonië, hier hebben wij hem!)" uit te roepen.Het Dream Team. In: Barça, de passie van een volk. Jimmy Burns. Thomas Rap Uitgeverij, Amsterdam 2000. p. 347. Verder ontving Guardiola in 1992 de Trofeo Bravo voor beste Europese voetballer van 21 jaar of jonger, toegekend door het Italiaanse Guerin Sportivo. Goud op de Olympische Spelen en zijn debuut in het Spaans nationaal team volgden later in 1992. Het jaar eindigde enigszins in mineur toen FC Barcelona de wedstrijd om de Intercontinental Cup verloor van São Paulo. Op 24 maart 1993 scoorde Guardiola met een afstandsschot in de bekerwedstrijd tegen Real Valladolid zijn eerste doelpunt in het eerste elftal. Het Dream Team met Guardiola won ook in 1993 en 1994 het landskampioenschap. De verloren UEFA Champions League-finale tegen AC Milan (0-4) markeerde echter het einde van het succesteam. "Wij dachten allemaal dat we tegen een zootje ongeregeld zouden spelen, maar ze gaven ons een pak rammel. AC Milan was zóveel beter dat ik hoopte dat de wedstrijd snel afgelopen zou zijn", lichtte Guardiola deze finale toe.
1996–2000