In de Verenigde Staten bevinden zich (sinds 2025) 138 beschermde gebieden die bekendstaan als nationaal monument (Engels: National Monument). Deze monumentale gebieden of objecten zijn aangewezen door de federale overheid, die veelal door de National Park Service, in opdracht van het United States Department of the Interior, beheerd worden. Dit kunnen natuurmonumenten, maar ook historisch belangrijke plaatsen of archeologische locaties zijn. Een van de bekendste is het Vrijheidsbeeld in New York. De staat met de meeste nationale monumenten is Arizona, waar er negentien te vinden zijn.
Nationale monumenten kunnen, in tegenstelling tot nationale parken, zonder toestemming van het Congres worden opgericht door de president. Theodore Roosevelt maakte als eerste president gebruik van deze mogelijkheid, toen hij op 24 september 1906 Devils Tower National Monument oprichtte, en vervolgens nog zeventien national monuments toevoegde. Achttien presidenten maakten sinds de start van het programma (geactualiseerd tot in 2026) gebruik van hun recht middels een presidential proclamation een nationaal monument te beschermen. Nixon, Reagan en George H.W. Bush maakten geen gebruik van de mogelijkheid. Carter daarentegen kondigde de creatie van vijftien monumenten af, waarmee hij onder meer belangrijke gedeelten van Alaska beschermde, met monumenten waarvan een deel nadien werden omgevormd tot nationale parken. George W. Bush erkende maar zes monumenten maar voegde de grootste oppervlakte aan de lijst toe, door de toevoeging van drie grote Marine National Monuments, voor een totaal van meer dan 3,1 miljoen km² wateroppervlakte. Obama was tot heden de meest actieve president met de erkenning of uitbreiding van vierendertig nationale monumenten waarbij hij niet minder dan 30.000 km² beschermd gebied aan de collectie toevoegde, naast enkele beschermingen waarmee hij in het verleden miskende elementen uit de Amerikaanse geschiedenis ook grote aandacht gaf door de erkenning van de betrokken locaties als nationaal monument.Obama’s national monuments are about more than conservation, USA Today, 26 juni 2016. Gearchiveerd op 19 december 2023.
thumb|Devils Tower thumb|Natural Bridges National Monument thumb|Aztec Ruins National Monument thumb|Nationaal monument Canyon de Chelly thumb|Capulin Volcano National Monument thumb|John Day Formation thumb|President Lincoln's Cottage at the Soldiers' Home thumb|Scotts Bluff National Monument thumb|Statue of Liberty National Monument thumb|Sunset Crater Volcano National Monument Naam Locatie Datum Oppervlakte Admiralty Island Alaska 1 december 1978 African Burial Ground New York 27 februari 2006 Agate Fossil Beds Nebraska 14 juni 1997 Agua Fria Arizona 11 januari 2000 Aleutian Islands World War II Alaska 5 december 2008 Alibates Flint Quarries Texas 21 augustus 1965 Aniakchak National Monument and Preserve Alaska 1 december 1978 Avi Kwa Ame Nevada 21 maart 2023 Aztec Ruins New Mexico 24 januari 1923 Baaj Nwaavjo I'tah Kukveni - Ancestral Footprints of the Grand Canyon Arizona 8 augustus 2023 Bandelier New Mexico 11 februari 1916 Basin and Range Nevada 10 juli 2015 Bears Ears Utah 28 december 2016 Belmont-Paul Women's Equality Washington D.C. 12 april 2016 Berryessa Snow Mountain Californië 10 juli 2015 Birmingham Civil Rights Alabama 12 januari 2017 Booker T. Washington National Monument Virginia 2 april 1956 Browns Canyon Colorado 19 februari 2015 Buck Island Reef Amerikaanse Maagdeneilanden 28 december 1961 Cabrillo Californië 14 oktober 1913 California Coastal National Monument Californië 11 januari 2000 Camp Nelson Kentucky 26 oktober 2018 Canyon de Chelly Arizona 1 april 1931 Canyons of the Ancients Colorado 9 juni 2000 Cape Krusenstern Alaska 1 december 1978 Capulin Volcano New Mexico 9 augustus 1916 Carlisle Federal Indian Boarding School Pennsylvania 9 december 2024 Carrizo Plain Californië 12 januari 2001 Casa Grande Ruins Arizona 3 augustus 1918 Cascade-Siskiyou Oregon 9 juni 2000 Castillo de San Marcos Florida 15 oktober 1924 Castle Clinton New York 12 augustus 1946 Castle Mountains Californië 12 februari 2016 Castner Range Texas 21 maart 2023 Cedar Breaks Utah 22 augustus 1933 Cesar E. Chavez National Monument Californië 8 oktober 2012 Charles Young Buffalo Soldiers National Monument Ohio 25 maart 2013 Chimney Rock Colorado 21 september 2012 Chiricahua Arizona 18 april 1924 Colorado National Monument Colorado 24 mei 1911 Craters of the Moon National Monument and Preserve Idaho 2 mei 1924 Devils Postpile Californië 6 juli 1911 Devils Tower Wyoming 24 september 1906 Dinosaur Utah 4 oktober 1915 Effigy Mounds Iowa 25 oktober 1949 El Malpais New Mexico 31 december 1987 El Morro New Mexico 8 december 1906 Emmett Till and Mamie Till-Mobley Illinois, Mississippi 25 juli 2023 Florissant Fossil Beds Colorado 20 augustus 1969 Fort Frederica Georgia 26 mei 1936 Fort Matanzas Florida 15 oktober 1924 Fort McHenry National Monument and Historic Shrine Maryland 3 maart 1925 Fort Monroe Virginia 1 november 2011 Fort Ord Californië 20 april 2012 Fort Pulaski Georgia 15 oktober 1924 Fort Stanwix New York 21 augustus 1935 Fort Union New Mexico 5 april 1956 Fossil Butte Wyoming 23 oktober 1972 Frances Perkins Maine 16 december 2024 Freedom Riders Alabama 12 januari 2017 George Washington Birthplace Virginia 23 januari 1930 George Washington Carver Missouri 14 juli 1943 Giant Sequoia National Monument Californië 15 april 2000 Gila Cliff Dwellings New Mexico 16 november 1907 Gold Butte Nevada 28 december 2016 Governors Island New York 19 januari 2001 Grand Canyon-Parashant Nevada 11 januari 2000 Grand Portage Minnesota 27 januari 1960 Grand Staircase-Escalante Utah 18 september 1996 Hagerman Fossil Beds Idaho 18 november 1988 Hanford Reach Washington 8 juni 2000 Harriet Tubman Underground Railroad Maryland 25 maart 2013 Hohokam Pima Arizona 21 oktober 1972 Hovenweep Colorado 2 maart 1923 Ironwood Forest Arizona 9 juni 2000 Jewel Cave South Dakota 7 februari 1908 John Day Fossil Beds Oregon 26 oktober 1974 Jurassic Utah 12 maart 2019 Kasha-Katuwe Tent Rocks New Mexico 17 januari 2001 Katahdin Woods and Waters Maine 24 augustus 2016 Lava Beds Californië 21 november 1925 Little Bighorn Battlefield Montana 1 juli 1940 Marianas Trench Marine Noordelijke Marianen, Guam 6 januari 2009 Medgar and Myrlie Evers Home Mississippi 10 december 2020 Military Working Dog Teams Texas 28 oktober 2013 Mill Springs Battlefield Kentucky 22 september 2020 Misty Fjords Alaska 1 december 1978 Mojave Trails Californië 12 februari 2016 Montezuma Castle Arizona 8 december 1906 Mount St. Helens National Volcanic Monument Washington 27 augustus 1982 Muir Woods Californië 9 januari 1908 Natural Bridges Utah 16 april 1908 Navajo National Monument Arizona 20 maart 1909 Newberry National Volcanic Monument Oregon 5 november 1990 Northeast Canyons and Seamounts Marine Atlantische Oceaan 15 september 2016 Oregon Caves Oregon 12 juli 1909 Organ Mountains-Desert Peaks New Mexico 21 mei 2014 Organ Pipe Cactus Arizona 13 april 1937 Pacific Remote Islands Marine Minor Outlying Islands 6 januari 2009 Papahanaumokuakea Marine Hawaï 15 juni 2006 Petroglyph National Monument New Mexico 27 juni 1990 Pipe Spring Arizona 31 mei 1923 Pipestone National Monument Minnesota 25 augustus 1937 Pompeys Pillar Montana 17 januari 2001 Poverty Point Louisiana 31 oktober 1988 Prehistoric Trackways New Mexico 30 maart 2009 President Lincoln and Soldiers' Home Washington D.C. 7 juli 2000 Rainbow Bridge Arizona 30 mei 1910 Río Grande del Norte New Mexico 25 maart 2013 Rose Atoll Marine National Monument Amerikaans-Samoa 6 januari 2009 Russell Cave Alabama 11 mei 1961 Saint Francis Dam Disaster Californië 12 maart 2019 Salinas Pueblo Missions New Mexico 1 november 1909 San Gabriel Mountains Californië 10 oktober 2014 San Juan Islands Washington 25 maart 2013 Sand to Snow Californië 12 februari 2016 Santa Rosa and San Jacinto Mountains Californië 24 oktober 2000 Sáttítla Highlands Californië 14 januari 2025 Scotts Bluff Nebraska 12 december 1919 Springfield 1908 Race Riot Illinois 16 augustus 2020 Sonoran Desert Arizona 17 januari 2001 Statue of Liberty Ellis Island New York en New Jersey 15 oktober 1924 Stonewall New York 24 juni 2016 Sunset Crater Volcano Arizona 30 mei 1930 Timpanogos Cave Utah 14 oktober 1922 Tonto National Monument Arizona 21 oktober 1907 Tule Lake Californië 5 december 2008 Tule Springs Fossil Beds Nevada 19 december 2014 Tuzigoot National Monument Arizona 25 juli 1939 Upper Missouri River Breaks Montana 17 januari 2001 Vermilion Cliffs Arizona 9 november 2000 Virgin Islands Coral Reef Amerikaanse Maagdeneilanden 17 januari 2001 Waco Mammoth Texas 10 juli 2015 Walnut Canyon Arizona 30 november 1915 World War II Valor in the Pacific Hawaï, Alaska, Californië 5 december 2008 Wupatki National Monument Arizona 9 december 1924 Yucca House National Monument Colorado 19 december 1919
Beheer De 138 National Monuments (2025) worden beheerd door zeven Federal Agencies, afhankelijk van vijf departementen. Het United States Department of the Interior beheert de meeste monumenten, middels de National Park Service, het Bureau of Land Management of de Fish and Wildlife Service. Maar ook het United States Department of Agriculture is betrokken via zijn Forest Service. Een monument wordt rechtstreeks beheerd door het United States Department of Energy, twee door het United States Department of Defense via respectievelijk de Armed Forces Retirement Home dienst en de United States Air Force en vijf door de United States Department of Commerce via de National Oceanic and Atmospheric Administration. 115 National Monuments hebben dus een eenduidig beheer, 14 monumenten worden beschermd in cobeheer.
Agency Departement Cobeheer Totaal beheerd National Park Service (NPS) Interior 3 met BLM, 1 met FWS, 1 met Army 89 Bureau of Land Management (BLM) Interior 3 met NPS, 6 met USFS 31 United States Forest Service (USFS) Agriculture 6 met BLM 16 Fish and Wildlife Service (FWS) Interior 5 met NOAA, 1 met NPS, 1 met DOE 9 National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) Commerce 5 met FWS 5 United States Army Defense 1 met NPS 2 Department of Energy (DOE) Energy 1 met FWS 1 Armed Forces Retirement Home (AFRH) Defense President Lincoln's Cottage bij het Soldiers' Home 1 United States Air Force (USAF) Defense 1 (dubbels door cobeheer) (17) Totaal 138
Van bestemming gewijzigde nationale monumenten thumb|Wheeler Geologic Area, voorheen Wheeler National Monument Meer dan zestig National Monuments werden intussen van status omgevormd, al dan niet door herbestemming als National Park, National Preserve of National Historic Park, of door overdracht aan een staat of intrekking van de bescherming. Enkele daarvan worden hieronder opgesomd als voorbeeld.