Jonkersvaart (Gronings: Jonkersvoart) is een streekdorp gelegen langs het gelijknamige kanaal in de gemeente Westerkwartier in Groningen (Nederland) en heeft ongeveer inwoners. Het buitengebied rond Jonkersvaart telt 248 inwoners.
Etymologie Reeds in 1765 is sprake van de "jonkersgruppel", een watergang ten behoeve van de waterafvoer bij de vervening.Vries, W. de (1946). Groninger plaatsnamen. Groningen: J.B. Wolters. Rond 1780 kreeg de turfwinning een nieuwe impuls onder jonker Ferdinand Folef von Innhausen und Kniphausen (1735-1795) en zijn vrouw Anna Maria Graafland die een bevaarbaar kanaal hebben laten aanleggen. Aan deze jonker hebben de vaart en het dorp hun naam te danken. Naar Anna Maria Graafland is de Gravelandwijk genoemd, een wijk die via de Zandwijk in verbinding staat met de Jonkersvaart.Ben Westerink (20--). Westerkwartier. [online] Beschikbaar via: Landschapsgeschiedenis.nl. [Geraadpleegd op 13 juli 2022]. Gearchiveerd op 28 mei 2023.
Geschiedenis In 1871 werd een verbinding met Friesland via de Wilpstervaart gemaakt. Daarvoor werd het Jonkersverlaat aangelegd.
Categorie:Geografie van Westerkwartier Categorie:Plaats in Groningen Categorie:Marum