Een nulhypothese (H0; Engels: null hypothesis) is een veelgebruikt uitgangspunt bij de statistische analyse van meetgegevens voor wetenschappelijk onderzoek. De nulhypothese stelt dat er geen verband of effect is van een of meerdere onderzochte variabelen op een bepaalde populatie. Het alternatief van de nulhypothese is de alternatieve of experimentele hypothese (HA), het uitgangspunt dat er wel een verband of effect bestaat. Statistische analyse gaat er vanuit dat de nulhypothese klopt totdat het tegendeel is bewezen.
De nulhypothese is onderdeel van de wetenschappelijke methode. Na het vaststellen van een probleem en de ermee samenhangende onderzoeksvraag, zal een onderzoeker een hypothese opstellen en gegevens verzamelen om deze te testen. De nulhypothese is een nuttig uitgangspunt om de kans (waarschijnlijkheid) dat de hypothese klopt te beoordelen.
Als statistisch aangetoond is dat de nulhypothese onwaarschijnlijk is, vormt dit statistisch bewijs voor de alternatieve hypothese. In tegenstelling tot de nulhypothese hangt deze hypothese af van het model voor het verband of effect dat de onderzoeker voor ogen heeft.
Wiskundige notaties Bij onderzoek van het effect van een variabele op een parameter van een populatie is de nulhypothese meestal dat de parameter (x) een bepaalde waarde heeft: H0: x = x0
Als het onderzoek dezelfde parameter in twee populaties vergelijkt, stelt de nulhypothese meestal dat de parameter in beide populaties gelijk is: H0: x1 = x2
Categorie:Statistiek Categorie:Hypothese