De Zwaan is een dansprijs die sinds 2003 wordt uitgegeven door de Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties (VSCD). Jaarlijks op het Gala van de Nederlandse dans in oktober, tijdens de Nederlandse Dansdagen, worden de prijzen uitgereikt. De uitgereikte Zwaan is een bronzen beeld gemaakt door choreograaf en beeldend kunstenaar Toer van Schayk.
In de periode 1983–2002 werd deze prijs uitgereikt onder de naam Theaterdansprijs.
Categorieën Periode 1983–2002 In 1983 ging de uitreiking van start met twee prijzen voor de beste dansers: Gouden Theaterdansprijs Zilveren Theaterdansprijs In 1985 werd daaraan toegevoegd voor de beste choreograaf: Choreografieprijs In 1994 werd daaraan toegevoegd voor de beste producent: Lucas Hoving Productieprijs
Periode 2003–heden In de nieuwe vorm (de Zwaan) kent de prijs de volgende categorieën: een prestatieprijs: de Zwaan voor de meest indrukwekkende podiumprestatie in het afgelopen seizoen een productieprijs: de Zwaan voor de meest indrukwekkende dansproductie in het afgelopen seizoen een loopbaanprijs: de Gouden Zwaan in de periode 2017–2021 ook een tweetal stimuleringsprijzen: de Prijs van de Nederlandse Dansdagen Maastricht en Prijs van de Nederlandse Dansdagen Jong Publiek sinds 2022 zijn de NDD-prijzen vervangen door twee Jonge zwanen, een voor de meest indrukwekkende jeugddansprestatie en een voor de meest indrukwekkende jeugddansproductie.
Prijswinnaars Jaar Gouden Theaterdansprijs Zilveren Theaterdansprijs Choreografieprijs Lucas Hoving Productieprijs 1983 Alexandra Radius Ton Lutgerink – – 1984 Clint Farha Julyen Hamilton – – 1985 Pauline Daniëls Mirjam Diderich Hans van Manen – 1986 Coleen Davis Anne Affourtit Jiří Kylián – 1987 Nacho Duato Meir Germanovitch Knopper Toer van Schayk – 1988a Joke Zijlstra Marijke Schulte Krisztina de Châtel – 1988b Han Ebbelaar Cathérine Allard Rudi van Dantzig – 1989* Truus Bronkhorst Oerm Matern Ed Wubbe – 1990 Alan Land Maren Timm Ton Simons – 1990 Alan Land Maren Timm Ton Simons – 1991 – Ana Teixidó Hans van Manen – 1992 Fiona Lummis John Taylor Beppie Blankert – 1993 Rachel Beaujean Tim Persent Jiří Kylián (geweigerd) – 1994 Jeanette Vondersaar Cathy Dekker Arnold Goores Paul Lightfoot 1995 Marieke Simons Caroline Harder – Andrea Leine en Harijono Roebana 1996 Jeanne Solan Marcelo Evelin Piet Rogie Karin Post 1997 Valerie Valentine Elke Schepers – Andrea Böll, Andreas Denk en Klaus Jürgens 1998 Sabine Kupferberg Regina van Berkel Arthur Rosenfeld Thom Stuart 1999 Janine Dijkmeijer Dylan Newcomb – Joaquim Sabaté 2000 Megumi Nakamura Shintaro Oue Hans Tuerlings Anouk van Dijk 2001 Francis Sinceretti Iris Reyes – Johan Inger 2002** Paul Lightfoot Ederson Rodrigues Xavier Itzik Galili Dylan Newcomb * In 1989 werd (op dat moment eenmalig) een oeuvreprijs toegekend aan Alexandra Radius en Han Ebbelaar, vanwege het tienjarig bestaan van de door hen in 1979 opgerichte Stichting Dansersfonds '79, die zich bezighoudt met de toekomst van dansers na hun actieve danscarrière. ** In 2002 werd een oeuvreprijs toegekend aan Jiří Kylián.Vermeld in: "VSCD Oeuvreprijs uitgereikt aan Youp van 't Hek", VSCD, 14 september 2016
Jaar Prestatieprijs Productieprijs Gouden Zwaan Prijs van deNederlandse DansdagenMaastricht Prijs van deNederlandse DansdagenJong Publiek VSCD Oeuvreprijs 2003 Linhares Junior Shutters Shut en Subject to Change van Nederlands Dans Theater Sofiane SylveRudi van Dantzig 2004 Jens van Daele Four for Nothing van Amanda Miller (Scapino Ballet) Tim Persent 2005 Parvaneh Scharafali Bacon van Nanine Linning Massimo Molinari 2006 Tadayoshi Kokeguchi Shoot the Moon van Paul Lightfoot en Sol León – 2007 Michele Jimenez HELL van Emio Greco en Pieter C. Scholten Caroline Harder 2008 Roger Van der Poel Co(te)lette van Ann Van den Broek Michael Schumacher 2009 Cédric Ygnace Gods and Dogs van Nederlands Dans Theater Shirley Esseboom 2010 Heather Ware Mourning van Internationaal Danstheater Krisztina de Châtel 2011 Jurgita Dronina TRIP en masse van Dansgroep Amsterdam Ton Lutgerink 2012 Matthew Golding Rocco van ICKamsterdam Anouk van Dijk 2013 Medhi Walerski Midnight Rising van Club Guy & Roni Bonnie Doets"Bonnie Doets wint Gouden Zwaan", NOS, 6 oktober 2013 2014 Igor Podsiadly Romance uit het programma Dutch Doubles van Het Nationale Ballet Larisa Lezjnina"Larissa Lezhnina wint Gouden Zwaan 2014", VSCD 2015 Jorge Nozal The Black Piece van Ann Van den Broek Roel Voorintholt"Zwanen voor Roel Voorintholt, The Black Piece en Jorge Nozal", Theaterkrant, 3 oktober 2015 2016 Anna Tsygankova The Lost Room van het NDT, choreograaf Franck Chartier Igone de Jongh"Zwanen voor Igone de Jongh, Anna Tsygankova en The lost room", Theaterkrant, 7 oktober 2016"Winnaars Zwanen 2016 bekend", VSCD, 7 oktober 2016 2017de Nederlandse Dansdagen 2017 Imre van Opstal Midnight Raga van het NDT, choreograaf Marco Goecke Ed Wubbe Shailesh Bahoran Gaia Gonnelli Hans van ManenDansMagazine 2018de Nederlandse Dansdagen 2018 Guido Dutilh We are nowhere else but here van de Stephen Shropshire Foundation Dunja Jocić Breakdance-collectief 155 (eenvijfvijf) 2019Conny Janssen wint Gouden Zwaan, Zwanen voor The Way You Sound Tonight en danser Redouan Ait Chitt, Maastricht Lokaal, 7 oktober 2019 Redouan Ait ChittConny Janssen wint Gouden Zwaan, Zwanen voor The Way You Sound Tonight en danser Redouan Ait Chitt, VSCD, 4 oktober 2019 The Way You Sound Tonight van Arno Schuitemaker Conny Janssen Connor Schumacher Cecilia Moisio 2020 geen Zwaan-prijzen, wegens de coronapandemie Roshanak MorrowatianDansprijzen 2020, 4 maart 2021 Anne-Beth Schuurmans 2021Zwanen voor Greco en Scholten, Dunja Jocic en Chloé Albaret, Theaterkrant, 2 oktober 2021 Chloé Albaret De panter van Dunja Jocić Emio Greco en Pieter C. Scholten Dalton Jansen Honey Eavis
Jaar Prestatieprijs Productieprijs Gouden Zwaan Jonge zwanenInnovatieprijs Nederlandse Dansdagen Maastricht Jeugdprestatieprijs Jeugdproductieprijs 2022Dansprijzen 2022, Nederlandse Dansdagen (1 oktober 2022) Young Gyu Choi in 7e Symphonie Figures in Extinction [1.0] van Nederlands Dans Theater Lloyd Marengo Dietrich Pott in B-Boy XL Birds van Dalton JansenSimon Bus 2023Winnaars VSCD Dansprijzen 2023 bekend, VSCD (29 september 2023) Giorgi Potskhishvili in De Groene Tafel Avatāra van Duda Paiva Company Yeli Beurskens in Hold Your Horses Als het anders loopt van Het Houten Huis / plan d- / Club Guy & RoniJunadry Leocaria 2024 Kalin Morrow in The Previous Owner Rhythm & Flow van ISH Dance Collective Winter Wieringa in Hoop! Op een onbewoond van MAN || CO Anne Suurendonk
Bron Winnaars en genomineerden VSCD Dansprijzen
Categorie:Nederlandse theaterprijs Categorie:Dans in Nederland