thumb|260px|Jan Verkolje Johannes Verkolje (I) (Amsterdam, 9 februari 1650 – Delft, begraven op 8 mei 1693) was een schilder van portretten, genrestukken en een graveur van mezzotints. Zijn composities getuigen van smaak; zijn werk, in het bijzonder de behandeling van stoffen, is uitstekend; zijn specialiteit is een zilverachtige toon.Johannes Verkolje Deutsche Biographie. Gearchiveerd op 20 oktober 2020. Ondanks de kwaliteit – hij wordt gewaardeerd voor zijn elegante stijl en finesse – is Verkolje tamelijk onbekend gebleven.
Biografie Johannes Verkolje was de zoon van de slotenmaker Benjamin Jacobsz. en Marije Tonnes (of Theunes). Het echtpaar woonde aanvankelijk in de Wolvenstraat. Omdat hij als jongen drie jaar lang aan bed was gekluisterd na een ongeval aan zijn voet, bracht hij veel tijd door met kijken naar gravures. Deze bezigheid leidde hem naar de kunst. Jacob Coning zou daarbij een rol kunnen hebben gespeeld.
Volgens Arnold Houbraken, een tijdgenoot en auteur van biografieën, was Verkolje een wonderkind. Hij had zich de kunst van het perspectieftekenen binnen een maand eigen gemaakt. Verkolje was een half jaar leerling van Jan Andrea Lievens. Na het overlijden van de schilder Gerard Pietersz. van Zijl maakte hij enkele van zijn werken af; ze werden met succes verkocht en Verkolje kreeg naam. thumb|left|Portret van een man (1685), Rijksmuseum
In 1672 vestigde de jongeman zich via Schipluiden in Delft, waar hij eerst in de Jacob Gerritstraat en later in de Wijnstraat woonde. Op 29 oktober trouwde hij daar met Judith Voorheul. Het echtpaar kreeg acht kinderen, van wie er drie jong stierven.Nicolaas (1673-1746), Maria (1674), Anna (1675), Johannes (1679-1680) & Benjamin (1679-1684)), Johannes (1683-1755), Benjamin (1684) en Johanna (1687-1688)).
Op 19 juni 1672 werd Verkolje meester in het Delftse Sint-Lucasgilde; tussen 1677 en 1688 was hij enkele malen hun hoofdman. Hij was de schilder van de Delftse elite. Verkolje is wellicht het best bekend om zijn portret van Antonie van Leeuwenhoek. Hij schilderde onder meer de Delftse kunstverzamelaar Johan de la Faille en zijn vrouw, de kinderen van Pieter Paulusz. Teding van Berckhout en Gerard Brandt. Het Rijksmuseum bezit veel werk, onder andere een portret van zijn zuster Margriet.Margaretha Verkolje. Rijksmuseum Amsterdam. Gearchiveerd op 21 mei 2021. Op diverse schilderijen komen Turkse of Perzische tapijten voor. Zijn zonen Jan en Nicolaas Verkolje, Thomas van der Wilt, Albertus van der Burch, Willem Verschuring, Hendrik Steenwinkel en Joan van der Spriet waren bij hem in de leer.
Johannes Verkolje stierf in 1693 en werd op 8 mei begraven te Delft.
Categorie:Portretschilder Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 17e eeuw