Hyginus (Athene, geboortedatum onbekend – Rome, ca. 140) was bisschop van RomeVoor de 2e eeuw is het beter te spreken over "bisschop van Rome" dan over "paus", omdat het primaatschap weliswaar bestond maar pas na de 2e/3e eeuw vorm kreeg. van 138 of 139Eusebius, Hist. eccl. IV 15. tot 142Ibid., Hist. eccl. IV 16.. Hij was de negende bisschop van Rome volgens de "opvolgerslijst" van Irenaeus van Lyon.
Hyginus zou zijn geboren te AtheneLiber Pontificalis I 131. en een filosofische achtergrond hebben gehad. Dit laatste is waarschijnlijk gebaseerd op de gelijkenis van zijn naam met die van twee Latijnse auteurs. IrenaeusAdv. haereses III 3. zegt dat de gnosticus Valentinos ten tijde van Hyginus naar Rome kwam en daar bleef tot Anicetus paus werd. Kerdon, een andere gnosticus en voorganger van Marcion, leefde ook te Rome ten tijde van Hyginus. Door het bekennen en afzweren van zijn fouten, slaagde hij erin opnieuw opgenomen te worden in de boezem van de Kerk. Valentinos en Kerdon hervielen beiden respectievelijk tot drie- en tweemaal toe in hun ketterij. Hoeveel van deze gebeurtenissen plaatsvonden tijdens Hyginus' ambtsperiode is niet geweten. Het "Liber Pontificalis"Hic clerum composuit et distribuit gradus vermeldt ook dat deze paus de hiërarchie organiseerde en de ordening van de ecclesiastische precedenten instelde. Hij zou meer in het bijzonder ervoor hebben gezorgd dat alle kerken de naam van een heilige moesten dragen en peetouders hebben ingesteld. Deze algemene opmerking vindt men ook in de biografie van paus Hormisdas terug. Het heeft dan ook weinig historische waarde en volgens Duchesne (ed.), Liber Pontificalis, Parijs, 1889 ad I 131., verwees de schrijver vermoedelijk naar de lagere klassen van de clerus. EusebiusHist. eccl. IV 16 zegt dat het pontificaat van Hyginus vier jaar duurde. De antieke auteurs vermelden niets over zijn vermeende martelaarschap. Na zijn dood werd hij op de Vaticaanse heuvel begraven, nabij het graf van Sint-Pieter, en als heilige vereerd. Zijn feest wordt op 11 januari gevierd.
Referenties , "HYGINUS, Papst", (dode link), lemma in Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon II (1990), pp. 1231-1232] , "Pope St. Hyginus", lemma in Catholic Encyclopedia, 1913, deel VII]
Voetnoten
Hyginus Hyginus Categorie:Romeins heilige of zalige Categorie:2e-eeuws bisschop