thumb|Wapen van de familie Van Zuylen van Nievelt (1827) Van Zuylen van Nievelt was een tak van het oud adellijk geslacht Van Zuylen. De tak is ontstaan in de regio Utrecht. In de 17e eeuw is er van dit adellijk huis ook een tak ontstaan in de Zuidelijke Nederlanden, deze is tot op heden aanwezig onder de naam Van Zuylen van Nyevelt (niet te verwarren met de familie Van Zuylen van Nijevelt, die niet verwant is).
Geschiedenis thumb|Wapen Van Zuylen in het wapenboek Gelre De oudst bekende voorouder was Dirk van Sulen (van Nijenveld) die vanaf 21 mei 1285 wordt vermeld en sneuvelde in 1304 te Zierikzee. De familie vestigde zich in Utrecht en stelde zich in dienst van de bisschop en interesseerde zich daarnaast actief in het inpolderen en droogleggen van moerassen in de streek van de Vecht en in de Langbroekerwetering. De investeringen waren winstgevend en de van Zuylens werden gefortuneerd. Al snel lieten ze kasteel Zuylen bouwen, waar zij tot 1422 de eigenaar van waren. Vanaf 1327 tot in het midden van de zestiende eeuw werd het ambt van hofmaarschalk van de Utrechtse bisschop onafgebroken door een Van Zuylen uitgeoefend. Vanaf de vijftiende eeuw was er bijna altijd een Van Zuylen betrokken bij het stadsbestuur van Utrecht, als "oudman", raadslid, wethouder of burgemeester.
Huwelijkspolitiek betekende grotere rijkdom en toenemende macht voor de familie. Ze bestond weldra uit niet minder dan vijftien verschillende takken. Zo ontstond een hechte clan van familieleden die elkaar politiek en sociaal ondersteunden. Naast het kasteel van Zuylen aan de Vecht, bezaten familieleden onder meer de domeinen en kastelen Abcoude, Beverweerd, Blikkenburg, De Haar, Duurstede, Geerestein, Harmelen, Natewisch, Nijeveld, Zuilenburg en Zuylenstein.
Noord-Nederlandse tak Geschiedenis In 1311 gaf het kapittel van Sint-Jan 26 morgen land bij het huis Nyevelt – spreek uit Nieveld – in pacht aan ridder Steven van Zuylen en zijn vrouw Mabelia. De toevoeging 'van Nievelt' aan de naam Van Zuylen is ontleend aan deze hofstede, van waaruit de heerlijkheid Veldhuizen bij De Meern werd bestuurd. De kapel bij de Meernbrug in De Meern is mogelijk gesticht vanuit dit huis. In elk geval was er een band van de familie Van Zuylen van Nievelt met deze kapel.
Deze familie is een van de grootste takken die in rechte lijn afstamden van de stamvader van het geslacht. In de 19e eeuw werd de Noord-Nederlandse tak omschreven als 'Van Zuylen van Nyevelt', naar de enige tak die toen nog nakomelingen had. Deze familie werd benoemd in de Geldersche ridderschap in 1814 en erkend als baron in 1822.
Veel van de leden van deze familie woonden in Barneveld en lieten daar kasteel de Schaffelaar bouwen. De laatste naamdragers overleden in 1881 en de laatste naamdraagster in 1947.
Adelsbevestiging "Bij besl. van den Souvereinen Vorst d.d. 28 Aug. 1814, ” 14 werden Jasper Hendrik van Zuylen van Nievelt, heer van den Brieller en Glinthorst en Coenraad Jan van Zuylen van Nievelt benoemd in de Ridderschap van Gelderland. Bij K.B. d.d. 23 Sept. 1822, no 119 werd voor hen en hun wettige afstammelingen erkend de hun van ouds competeerende titel van baron."Nederland's Adelsboek 46 (1953), p. 547-557
Politieke overtuiging Over het algemeen vormde het geslacht één front wat betreft haar politieke overtuiging. Over het algemeen stonden de Van Zuilens achter de bisschoppen en het bisdom, maar soms spanden zij samen met de Graven van Holland.
In 1267 werd Jan van Nassau tot bisschop gekozen. Jan was verwant aan de Graven van Gelre, die op deze manier probeerden meer invloed te krijgen in het Sticht. In deze periode zag men juist dat de grote steden steeds meer los wilden komen van de landadel en soeverein besluiten wilden maken. De Heren van Amstel en Woerden waren tegen Jan van Nassau. Bij dit conflict maakten de Van Zuilens verschillende keuzes. Zweder van Zuylen van Abcoude stond aan de kant van de Van Amstels en Steven en Frederik van Zuilen vochten aan de kant van Jan van Nassau. De laatst twee genoemden sneuvelden tijdens de strijd.
Hoekse en Kabeljauwse twisten Het conflict ontstond in de tweede helft van de 14e eeuw, doordat het gewest Holland in buitenlandse handen dreigde te vallen. De Hoeksen waren hier tegen en wilden dit door middel van een staatsgreep voorkomen. Van Zuylen van Abcoude behoorde tot de Kabeljauwsen, zij waren verwant aan de Heren van Arkel. over Van Zuylen van Anholt is niet veel bekend. De familie was verwant met de Heren van Borssele die tot de Kabeljauwsen behoorden. de Van Zuylen van Nievelts sloten het verbond Van Zuylen waarin de verschillende bloedverwanten uit het geslacht, zich verenigden tegen bisschop David van Bourgondië. Meerdere kastelen van deze tak werden veroverd, geplunderd of in brand gestoken. Ze waren echter wel verwant aan de Heren van Heemskerk die Kabeljauws waren. Van Zuylen van Natewisch was een tak die eerst Hoeks was en dan ook nauwe banden had met andere Hoeksgezinden zoals de graven van Culemborg en Heren van Cats (die verwant waren aan alle Van Zuilens), de heren van Montfoort en de Zoudenbalchs. Later liep Johan van Zuylen van Natewisch over naar de Kabeljauwsen en werd verbannen uit de stad Utrecht.
Heeckerens en Bronckhorsten Het conflict ontstond eveneens in de tweede helft van de 14e eeuw doordat er onenigheid ontstond over wie de graaf van Gelre moest opvolgen.
De van Zuylen van Anholt behoorden tot de van Bronckhorsten, doordat een lid was getrouwd met een kleindochter van Willem van Bronckhorst-Reckheim.
Bekende telgen Thidericus de Sulen, drost van Bredevoort in 1332. Hendrik van Zuylen van Nijevelt (ca. 1440-1483), Hoeks veldheer. Willem van Zuylen van Nijevelt (?-1543), Nederlands schrijver.
Genealogie Frederik (Dirk) van Zuylen van Vecht (?-1304), ridder. Steven van Zuylen van Vecht, heer van Hoevelaken en Schalkwijk, ridder, burgemeester en overste oudeman van de stad Utrecht 1312 en 1318, rentmeester van deze zijde van de IJssel in 1325, maarschalk in 1326 en raad van den Bisschop van Utrecht Jan van Diest, getrouwd met Mabilia. Jacob van Zuylen van Nijevelt, ook genaamd Van Vecht, heer van Hoevelaken en Nijenveld (1311), schildknaap in 1311, kastelein op Stoutenburch in 1343, ridder in 1346 en raad van de bisschop van Utrecht. Hij trouwde achtereenvolgens zijn nicht Christina van Zuylen van Nyevelt (van toen af nam hij die schrijfwijze aan) en Elisabeth Uten Ham. Steven van Zuylen van Nyevelt, heer van Hoevelaken en Nijeveld (1355), schildknaap in 1348, ridder in 1356, maarschalk van Eemland in 1358 en 1379, maarschalk van het Sticht in 1364 en 1394, raadsheer van de bisschop van Utrecht in 1394. Werd in 1356 in zijn kasteel Nyeveld belegerd door Jan van Egmond, in dienst van de graaf van Holland. Na een hardnekkige verdediging moest hij zich op 22 mei overgeven, waarna het kasteel geplunderd en verbrand werd. Hij was getrouwd met Agnes van Heemskerke. Jacob van Zuylen van Nijeveld, heer van Hoevelaken (1402), Nijeveld (1403) en Geerestein (1417) (?-1418), lid van de ridderschap van Utrecht, kastelein op Stoutenburg in 1393, maarschalk van Amersfoort en Eemland in 1396, raadsheer van de bisschop van Utrecht tussen 1397 en 1414; trouwde met Elisabeth van Nijerode, dochter van Gijsbrecht II van Nijenrode, heer van Nijenrode, ondertekenaar van de Kabeljauwse verbondsakte en Belia van Arkel van Leyenburg.Kwartierstaat Voerman – de Kruiff versie 2015, p.253 482707 Steven van Zuijlen van Nievelt (ca. 1400-), burgemeester van Utrecht, trouwde met Elisabeth van Oij (ca. 1404). Jacob van Zuijlen van Nievelt(ca. 1432-) , heer van Hoevelaken, trouwde ca. 1457 met Oda van Montfoort (ca. 1436-). Steven van Zuijlen van Nievelt (ca. 1476-). Elisabeth van Zuijlen van Nievelt (ca. 1436-), trouwde ca. 1475 met Dirk van Zuijlen, ridder, (Willige Langerak, ca. 1435-). Steven van Zuijlen, heer van Zevenden en de Haer (Utrecht, ca. 1476 - voor 17 mei 1555). Willem van Zuylen van Nijeveld (?-1430), raad, schepen en burgemeester van Utrecht in de periode 1416-1423. Hij was ook maarschalk van Wijk-Duurstede. Hij was getrouwd met Beatrix van Amstel van Mynden. Frederik van Zuylen van Nyeveld, kastelein en gouverneur op Vreeland. Hij was getrouwd met Diederica van Maarssen. Steven van Zuylen (1441-1529) was getrouwd met Helwig van Acquoi.Hij was drossaard van het graafschap Leerdam, dijkgraaf van de baronie Acquoi en stadhouder van de heerlijkheid Schoonderweert. Frederic van Zuylen (1485-?) was getrouwd met Lucia van Buchel en vervolgens met Cornelia van Asperen van Vuren. Steven van Zuylen (1530-1596), trouwde met Cornelia van Oostrum en Johanna van Ermel. Willem van Zuylen van Nyevelt (1563-1639), heer van Snaefburg, trouwde met Maria van de Vyvere en met Wilhelmina van Riebeke. Pieter-Frederic van Zuylen van Nyevelt (Maarssen, 1604-1691), verhuisd naar de Zuidelijke-Nederlanden waar een nieuwe tak ontstond. Willem van Zuylen van Nyeveld (?-1484), Lid van de Ridderschap van Utrecht. Frederik van Zuylen van Nyeveld, heer van 's Heeraartsberg, Berkenwoude en van Bergambacht. Job van Zuylen van Nyeveld, Lid in de Ridderschap van Utrecht, schepen, raad en weesmeester van Amersfoort in de periode 1549-1563. Frederik van Zuylen van Nyeveld (1544-1572), maarschalk op kasteel Ter Eem en later kapitein. Frederik van Zuylen van Nyeveld, geërfde op de Veluwe, kapitein van een compagnie voetknechten in 1592, edelman in de compagnie van Jhr. Arent van Groeneveh in 1596, maarschalk van het Overkwartier van het Sticht in 1595. Frederik van Zuylen van Nyeveld (1600-1671), lid van de Veluwse Ridderschap in 1660, ambtsjonker van Doornspijk en burgemeester van Harderwijk. Philip van Zuylen van Nievelt (1635-?), student te Harderwijk in 1659, verwalter-landdrost van de Veluwe in 1699. Gerrit Willem van Zuylen van Nievelt (?-1720), heer van Schouwenburg, ambtsjonker van Doornspijk 1710, luitenant-kolonel. Coenraad Jan van Zuylen van Nievelt (1716-1767), heer van Glinthorst en Velthuysen, lid van de Veluwse Ridderschap in 1738, ambtsjonker van Barneveld in 1738, van Rheden in 1760, gecommitteerde in de Admiraliteit in de Mare, Amsterdam en van West-Friesland, burgemeester van Arnhem, 1751-1762, gecommitteerde in de Staten-Generaal. Jasper Hendrik van Zuylen van Nievelt (1751-1828), heer van Glindhorst, den Brieller en Schaffelaar, Ambtsjonker van Barneveld, maire aldaar, representant van Gelderland. Gerard Willem van Zuylen van Nievelt, heer van Dorth 1787- (1756-1813). Hij was achtereenvolgens getrouwd met Jacoba van Lynden, Anna-Maria Romp en Christina van Lennep. Coenraad Jan van Zuylen van Nievelt, heer van Glinthorst en Den Brieller (1779-1837). Hij was getrouwd met Clementia van der Nieuwpoort en ze hadden tien kinderen. Gerrit Willem van Zuylen van Nievelt (1807-1881), lid van de gedeputeerde staten van Gelderland, burgemeester van Barneveld van 1837 tot 1841, was getrouwd met barones Catharina van Haersolte. Louise Marie Clemence van Zuylen van Nievelt (1858-1947), laatste van haar geslacht, gehuwd met mr. Alexander Adriaan baron van Nagell (1859-1921), broer van A.W.J.J. baron van Nagell (1851-1936) Jasper Hendrik van Zuylen van Nievelt (1808-1877), heer van Schaffelaar 1828, lid provinciale staten van Gelderland, was getrouwd met Jeanne Cornélie barones van Tuyl van Serooskerken. Johanna Magdalena Cornelia van Zuylen van Nievelt, vrouwe van Schaffelaar (1856-1934), was gehuwd met Anne Willem Jacob Joost baron van Nagell (1851-1936), burgemeester van Barneveld. Theodoor Willem van Zuylen van Nievelt (1813-1881), bestuurder en politicus, was getrouwd met Marie van Brakell tot den Brakell.
Zuid-Nederlandse tak Geschiedenis