François Morel (Montréal, 14 maart 1926 – Québec, 14 januari 2018) was een Canadees componist, muziekpedagoog, dirigent en pianist.
Levensloop Morel studeerde van 1944 tot 1953 aan het Conservatoire de musique et d'art dramatique du Québec bij Claude Champagne (compositie), Jean Papineau-Couture (akoestiek), Isabelle Delorme (harmonie, contrapunt en fuga), Arthur Letondal, Germaine Malépart en Edmond Trudel (piano). Verder studeerde hij bij Gérald Gagnier orkestdirectie.
Morel verwierf internationale bekendheid als componist na de première van zijn orkestwerk Antiphonie onder leiding van de dirigent Leopold Stokowski in 1953 in de Carnegie Hall in New York. In 1954 en 1955 werkte hij samen met Serge Garant en Gilles Tremblay, om eigentijdse Europese en Canadese muziek in concerten uit te voeren. Binnen dit soort concerten verzorgde hij zelf de Canadese première van pianowerken van de Franse componist Olivier Messiaen, maar ook eigen werk Île de feu II en Neumes rythmiques. In 1956 ontstond uit deze samenwerking de groep Musique de nôtre temps, waarin naast Morel en Garant ook de componisten Otto Joachim en Jeanne Landry werkten.
Van 1956 tot 1970 werkte Morel bij de Canadese omroepmaatschappij Canadian Broadcasting Corporation (CBC). Hij produceerde het programma Festivals en schreef naast werken voor de omroep ook composities voor meerdere televisieseries.
Hij werkte vanaf 1959 tot 1961 als "docent compositie" aan het Instituut Nazareth, een school voor blinde kinderen in Montréal, en was van 1972 tot 1978 directeur van de Académie de musique du Québec (AMQ). In 1979 en 1980 werkte hij als docent voor orkestratie en compositie aan de Universiteit van Montréal en sinds 1979 ook aan de Laval Universiteit in Québec.
Dat Morel tot de vooraanstaande Canadese componisten behoort is te zien aan dat bekende Canadese orkesten waaronder het Orchestre symphonique de Montréal onder leiding van bekende dirigenten zijn werken vertolkten. In 1960 dirigeerde Igor Markevitsj de première van de compositie Boréal en in 1964 Thomas Schippers zijn L'Étoile noire, een werk dat naar een gelijknamig schilderij van Paul-Émile Borduas is genoemd. In 1978 dirigeerde Rafael Frühbeck de Burgos het werk Jeux ter opening van de 78e bijeenkomst van het Internationaal Olympisch Comité (IOC) en in 1988 Charles Dutoit het werk Aux couleurs du ciel dat geïnspireerd is op het boek «Poussières d'étoiles» van de Canadese astrofysicus Hubert Reeves. Morel werd in 1994 onderscheiden als Chevalier (ridder) in de Ordre national du Québec en hij ontving de Prijs Denise-Pelletier in 1996.
Composities Werken voor orkest 1946-1947: Esquisse, voor orkest 1953: Antiphonie, voor orkest 1959: Boréal, voor orkest 1959: Rituel de l'espace, voor orkest 1962: L'Étoile noire (Tombeau de Paul-Émile Borduas), voor orkest 1968: Radience, voor orkest 1969: Départs, voor gitaar, harp, slagwerk en 14 strijkers 1971: Iikkii (froidure), voor dwarsfluit (ook piccolo en altfluit), hobo, klarinet, fagot, hoorn, trompet, trombone, tuba gitaar, harp, piano (en celesta), twee slagwerkers, viool, altviool, cello en contrabas 1976: Jeux, voor orkest 1980: Melisma, voor piano en orkest 1992: Die Stelle der Zwillinge, voor orkest 1996: Et le Crépuscule... se trouva libre, voor orkest 2000: Les récifs du rêve, concert voor twee piano's (linke hand) en orkest 2001: Rupture, voor orkest 2005: Passage à l'aube, voor orkest
Werken voor harmonieorkest 1948-1954: Dyptique, voor klein harmonieorkest 1956: Symphonies, voor harmonieorkest 1965-1966: Requiem for winds, voor harmonieorkest 1967: Neumes d'Espace et Reliefs, voor harmonieorkest 1967: Prismes-Anamorphoses, voor harmonieorkest 1982: Aux marges du silence, voor harmonieorkest 1985-1987: Aux couleurs du ciel, voor harmonieorkest 1986: Aerea, voor blazers 1987: Les Voix de l'ombre, voor harmonieorkest 1989: De subitement lointain, voor harmonieorkest 1992: Lumières sculptées : Litanies de la reconciliation, voor twee hoorns, twee trompetten, twee trombones, tuba en drie slagwerkers 2002: Calligraphies sonores, voor groot harmonieorkest Le Mythe de la Roche Percée, voor harmonieorkest
Vocale muziek Liederen 1949: Quatre Chants japonais, voor zangstem en piano 1956: Les Rivages perdus, cyclus voor zangstem en piano - tekst: Wilfrid Lemoine L'oiseau demain Dans l'aube Des murs
Kamermuziek 1952: Strijkkwartet nr. 1 (won de 2e prijs tijdens een compositiewedstrijd ter gelegenheid van het 100-jaar jubileum van de Laval Universiteit in Québec) 1954: Cassation, voor blaasseptet Epilogue Complainte Interlude Danse des satyrs 1962: Kwintet, voor koperkwintet 1963: Strijkkwartet nr. 2 1968: Koperkwintet 1982: Duolet I, voor fluiten 1982: L'Oiseau-Demain, voor twaalf fluiten, twee klarinetten en slagwerk 1983: Divergences, voor gitaar en viool 1984: Talea (Couleur), voor dwarsfluit, hobo en klarinet 1986: Fulgurance I, voor dwarsfluit, hoorn, cello, piano, harp en slagwerk 1988: Duolet II, voor fluiten 1990: Figures-Segments-Ellipses, voor twee klarinetten en strijkkwartet 1990: ·Fulgurance II, voor altfluit, oboe d'amore, klarinet, hoorn, viool, altviool, cello, piano, harp en slagwerk 1990: Paysage dépaysé, voor twee violen, altviool en twee cello's 1991: Distance intime, voor dwarsfluit en piano 1995: Les éphémères, voor hoornkwartet en tuba 1999: Strophes, sequences, mouvements, voor twaalf saxofoons
Werken voor orgel 1954: Prière 1964-1968: Alleluia
Werken voor piano 1949: Ronde enfantine 1954: Deux Études de sonorité 1969: Ronde enfantine
Werken voor gitaar 1975: Me Duele España
Werken voor slagwerk/percussie 1957/1970: Rythmologue, voor slagwerkensemble 1965: Étude en forme de toccate, voor 2 slagwerkers 1986: Lyre de crystal, voor slagwerkensemble (zes slagwerkers) 1993: Ekleipsis, voor marimba solo
Bibliografie Annalen van de opera gezelschappen in Nederland 1886-1995, Amsterdam: Den Uitgave van Theater Instituut Nederland, 1996. 1276 p.
Dominique Olivier: Pas de retraite pour François Morel, in: Paroles & musique, juillet/août 2000. Retraité en action, (interview), FAMEQ à la une, mars 1998. Wolfgang Suppan, Armin Suppan: Das Neue Lexikon des Blasmusikwesens, 4. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1994, Paul Cadrin: François Morel: A composer in action, in: SoundNotes, Fall/Winter 1993. Paul E. Bierley, William H. Rehrig: The heritage encyclopedia of band music : composers and their music, Westerville, Ohio: Integrity Press, 1991, Carolyn Beatty, Mark Hand, Simone Auer, Ned Bouhalassa, Mireille Gagne, Gilles Marois, Veronique Robert: Repertoire des compositeurs agrees, Toronto: Centre de Musique Canadiene, 1989. Paul Cadrin: Aux couleurs de François Morel,, in: Sonances, vol 8, Summer 1989. Repertoire des compositeurs du Quebec, Montréal: Centre de Musique Canadienne, 1986 Gilles Tremblay: Compositeurs au Quebec [1-10], Montréal: Canadian music Centre de Musique, 1978. Musicanada : a presentation of Canadian contemporary music: Presence de la musique canadienne contemporaine, Dept. of External Affairs of Canada and the Canada Council, Ottawa: Dept. of External Affairs, [1977?], 105 p. Jacques Theriault: Francois Morel, in: The Many Worlds of Music (February, 1971), p. 20. Jacques Theriault: Francois Morel, in: The Music Scene, No. 256 (November-december, 1970), p. 4-5. Lyse Richer: Compositeurs au Québec: François Morel, Montréal, 1974. François Morel, interview with Jacques Thériault, in: Music Scene, 256, Nov-Dec 1970. Noël Bisbrouck: Francois Morel, in: Culture Information, Vol. 1, No. 1 (April-May, 1969), p. 18-20. Bernard Lagacé: François Morel, musicien canadien, in: Liberté, Vol. 2, No. 1 (1960), p. 66-71.
Externe links Biografie op de internetpagina van L'Encyclopédie Canadienne Biografie op de internetpagina van Les Prix du Québec Biografie door Éric Moren: "Foi et persévérance: les 75 ans de François Morel"
Categorie:Canadees componist Categorie:Canadees dirigent Categorie:Canadees muziekpedagoog Categorie:Canadees pianist Categorie:20e-eeuws componist Categorie:21e-eeuws componist