Bezweren, bespreken of belezen is letterlijk een bovennatuurlijke macht uitoefenen door iets voor te lezen, vaak uit een heilig geschrift, of door het lezen van bezweringsspreuken, waardoor boze geesten verdreven zouden worden.
Vaak wordt voor een bezwering een geestelijke geroepen. Zogenaamde belezers waren zieners die kennis van het verborgene hadden. Een bekend belezer was Berend Laarveld, Kieke Berend genoemd. Hij was een veurkieker.Folkloristisch Woordenboek, 1949, pp. 27.
Voorbeelden in de praktijk Het volgende middeleeuwse gedicht bevat een bezwering van de 'pape' in de Clute van Nu noch:
In dit gedicht moet de man ertoe komen om te vertellen wat hem scheelt. Het volksgeloof wilde dat hij van een boze geest is bezeten, en alle denkbare boze geesten worden bezworen.
Er waren ook een groot aantal besprekingen tegen ziekten. Zo bestond er de bloedzegen om bloed te stelpen, en er was een bespreking tegen de (denkbeeldige) hartworm, de tandworm en de vingerworm (fijt). Wratten geneest men door eroverheen te wrijven en in stilte te zeggen:
Tegen allerhande kwalen kende men ook de variant:
Een bezweringsspreuk uit Edam luidde:
Daarnaast bestonden er besprekingen tegen hagel, brand, adders en dieven. Er waren eveneens besprekingen tegen brandwonden.'Belezen', in: Folkloristisch Woordenboek van Nederland en Vlaams België/ K. ter Laan, 1949, pp. 27.
Zie ook Toverspreuk Exorcisme Volksgeneeskunde Voorloop (volksgeloof)
Categorie:Bijgeloof Categorie:Magie Categorie:Religieus ritueel