thumb|Josef Friedrich Matthes op 22 november 1923 in Koblenz De Rijnlandse Republiek (Duits: Rheinische Republik) werd in oktober 1923 in Aken uitgeroepen tijdens de bezetting van het Ruhrgebied door Franse en Belgische troepen tussen januari 1923 en 1925. De Rijnlandse Republiek bestond uit drie gebieden, met de namen Noord, Zuid en Ruhr, met de respectievelijke regionale hoofdsteden in Aken, Koblenz en Essen.
Fransgezinde separatisten wilden een herleving van de Cisrheniaanse Republiek, zoals die tussen 1797 en 1802 ook onder Franse bezetting bestaan had. Onder druk van de Britse en de Duitse regering kwam het niet tot een erkenning door Frankrijk maar de bezettingsmachten verleenden wel enige steun. Zo verhinderden Belgische troepen op 25 oktober 1923 dat de Duitse lokale politie in Aken optrad tegen de zelfverklaarde regering.
Separatisten namen nog een aantal stadsbesturen in handen maar een werkelijke staatsmacht kwam niet van de grond. De bevolking stond weliswaar weinig achter de Pruisische landsregering, waar de Rijnprovincie onder viel, maar koos ook niet voor de Fransgezinden. Die werden als verraders beschouwd en kregen vooral na de machtsovername in 1933 door de nazi's te maken met vervolging.
Categorie:Historisch land in Duitsland Categorie:Historische republiek Categorie:Geschiedenis van Noordrijn-Westfalen Categorie:Geschiedenis van Rijnland-Palts