De Canon van Zuid-Holland is een geschiedschrijving van de Nederlandse provincie Zuid-Holland in vijftig verhalen, samengesteld door het Provinciaal Historisch Centrum van het Erfgoedhuis Zuid-Holland. Het boek is op 5 juli 2011 ten doop gehouden in de Gevangenpoort in Den Haag. Online is een verkorte versie te raadplegen.
Na de Canon van Nederland, die in oktober 2006 werd gepresenteerd, volgden de provincies met hun eigen regionale canons van (meestal vijftig) bepalende of representatieve historische gebeurtenissen. De Canon van Zuid-Holland kwam als laatste gereed. Het voorwoord opent met een relativerende observatie die de geschiedenis van Zuid-Holland in een groter kader plaatst: "Van alle Nederlandse provincies is het 'provinciegevoel' in Zuid-Holland waarschijnlijk het slechtst ontwikkeld. Terwijl inwoners van Zeeland, Limburg of Groningen graag Zeeuwen, Limburgers of Groningers zijn, noemen maar weinigen in onze provincie zich Zuid-Hollander." De gegeven verklaring voor deze gebrekkige Zuid-Hollandse identiteit is dat de geschiedenis van de provincie "vaak parallel" met de geschiedenis van Nederland loopt en dat er "veel grote steden" zijn waarmee de Zuid-Hollanders zich eerder associëren. In 2008 verscheen al de Leidse Canon. De Goudse Canon, de Canon Leidschendam-Voorburg en de Canon van Voorne-Putten en Rozenburg kwamen uit in 2009. In 2010 werd ook een Canon van het Rijnland uitgebracht.Regiocanons.nl: Canons van Zuid-Holland. Gearchiveerd op 6 juli 2017. In 2020 volgde de canon van Hollands oudste stad, Dordrecht en in 2024 die van de grootste stad, Rotterdam.
De geïllustreerde Canon van Zuid-Holland is in het bijzonder bedoeld voor gebruik in het onderwijs. Een van de voornaamste samenstellers, Johan Knoester, was jarenlang docent geschiedenis aan het Rotterdamsch Lyceum.
Vensters De titels van de vijftig kaders, vensters geheten in het canonjargon, zijn: Trijntje uit de prehistorie, 5500 v.Chr. Vlaardingencultuur, 3500-2500 v.Chr. Romeinen in Zuid-Holland, 50 v.Chr.-300 De komst van het christendom, 690 Het Hollandse Gravenhuis, ca. 900-1300 De Leidse Burcht, ca. 1000: Het eerste kasteel Priester Hendrik, ca. 1100: Het ontstaan van het 'cope landschap' Van polderbestuur naar hoogheemraadschap, 13e-14e eeuw Dordrecht krijgt stadsrechten, 1220: Hollandse steden Jacoba van Beieren, 1401-1436 Sint Elizabethsvloeden, 1421 en 1424 Haringvisserij, Vanaf de middeleeuwen Erasmus en Coornhert, 16e eeuw: Hollandse verdraagzaamheid Jan de Bakker, 16e eeuw: Oprukkend protestantisme De Goudse Glazen, 1555-1603 De Opstand, Belangrijke momenten tussen 1572 en 1584 Universiteit Leiden, vanaf 1575 Cornelis de Houtman en Olivier van Noort, ca. 1600: Ontdekkingsreizigers Zuid-Hollandse buitenplaatsen, 17e-18e eeuw Anthonie van Leeuwenhoek en Christiaan Huygens, 17e-eeuwse wetenschappers Spinoza en Bayle, 17e eeuw: Invloedrijke filosofen De onthoofding van Johan van Oldenbarnevelt, 1619 De Statenvertaling van de Bijbel, 1635 De Lakenhal van Leiden, 1640 De Trekvaart Haarlem-Leiden, 1657 Vermeers Gezicht op Delft, ca. 1660: Hollandse meesters De moord op de gebroeders (Cornelis en Johan) De Witt, 1672 Oude Hollandse Waterlinie en Fort Wierickerschans, 1672-1673 Molens van Kinderdijk, ca. 1740 De uitleenbibliotheek van Hendrik Scheurleer, 1757: Verlichting voor het individu Exercitiegenootschap 'De Vrijheid' uit Dordrecht en de komst van de 'groene bankjes', 1783: Verlichte politieke idealen De Bollenstreek, 19e eeuw De Kruitschipramp van Leiden 1807: De eerste 'Nationale Ramp' Willem Frederik van Oranje landt bij Scheveningen, 1813 Eerste badhuis in Scheveningen, 1818: De opkomst van het strandtoerisme De droogmaking van de Zuidplas, 1839 De splitsing van Holland, 1840 Technische Universiteit Delft, 1842 Gerrit Lalleman, 1855: Protest tegen kinderarbeid De Haagse School, ca. 1860-1880 De Nieuwe Waterweg en de groei van Rotterdam, 1872 Den Haag en Nederlands Indië, 20e eeuw De Kuip, 1937 Zuid-Holland in de Tweede Wereldoorlog, 1940-1945 Watersnoodramp, 1953 De eerste moskee, 1955 Popcultuur: Haagse 'beats' en Kralingen, Jaren 1960-1970 Opkomend milieubewustzijn, ca. 1963 Van Brienenoordbrug, 1965: Symbool van een dichtslibbende infrastructuur Maeslantstormvloedkering, 1997: De Deltawerken voltooid
Literatuur (2011) Canon van Zuid-Holland, de geschiedenis van Zuid-Holland in 50 verhalen, Erfgoedhuis Zuid-Holland,
Categorie:Geschiedenis van Zuid-Holland Zuid-Holland