thumb|Polygoonjournaal uit 1966 thumb|Dolfinarium uitgebreid met walrussenbassin in 1976 thumb|Transport per vliegtuig en vrachtwagen van een in Canada gevangengenomen orka
Dolfinarium Harderwijk is een dolfinarium te Harderwijk in Nederland. Eigenaar is de Spaanse groep Aspro Parks. Het is het grootste showpark met zeezoogdieren in Europa en trekt jaarlijks honderdduizenden bezoekers. Het park werd in 1955 gesticht als nevenactiviteit bij de exploitatie van een speeltuin. In 1965 werden de deuren van het dolfinarium geopend voor publiek.
Geschiedenis In 1955 startte ondernemer Frits den Herder, die samen met broer Coen eigenaar was van een lokale rederij en een speeltuin in Harderwijk, met het 'verzamelen' van zeezoogdieren. Hiermee zette hij het werk van zijn vader Eibert den Herder voort, een ex-schipper die zich, na een vergeefse poging om de afsluiting van de Zuiderzee te stoppen, inzette om het toerisme naar Harderwijk te krijgen. Hij bouwde in 1965 het eerste dolfinarium in Nederland. Bezoekers konden tegen betaling een kijkje komen nemen en zo leren over verschillende dieren van de zee. In de jaren van Den Herder werden naast tuimelaardolfijnen ook Pacifische walrussen, Californische zeeleeuwen, stellerzeeleeuwen, gewone en grijze zeehonden, zwarte zwaardwalvissen en een orka aan het dierenbestand toegevoegd.
In 1989 werd het park verkocht aan Ruud de Clercq, voormalig directeur van pretpark Efteling. Hij breidde het park uit met een Roggenrif, een bassin waar bezoekers roggen en haaien kunnen aaien, een 3D-filmtheater, een opvangcentrum voor walvisachtigen en in 1997 een lagune, een natuurlijk bassin voor Californische zeeleeuwen, tuimelaardolfijnen, verschillende soorten vissen, krabben en kreeften. Door deze uitbreiding trok het park tijdelijk meer dan een miljoen bezoekers per jaar. In 2001 werd Dolfinarium Harderwijk verkocht aan het Franse recreatiebedrijf Compagnie des Alpes (CdA). Deze onderneming is gespecialiseerd in het exploiteren van ski-accommodaties, amusementparken en ander familievermaak. In 2005 kreeg Dolfinarium Harderwijk een facelift. Er werd een nieuwe ingang gebouwd en er werd een nieuw walrussenverblijf en bruinvissenverblijf geopend. In 2013 werd de koepel van het zeezoogdierenpark verbouwd en kwam er de dolfijnenshow 'Aqua Bella'. Deze show heeft een educatieve kant in de vorm van een verhaal over de gevolgen van afval in zee en de opwarming van de aarde. Verder werd het Roggenrif uitgebreid met verschillende aquaria waarin Noordzeedieren te zien zijn.
Eind 2014 verkocht Compagnie des Alpes het dolfinarium aan de Spaanse groep Aspro Parks voor een bedrag van 18 miljoen euro.
In de zomer van 2017 opende het park een attractie waar geen dieren bij betrokken zijn. Deze attractie 'Waterpret' is het begin van een omvorming tot waterpretpark voor kinderen waarin dierenshows minder centraal staan. Op 1 juli 2019 opende het park zijn tweede waterattractie. Deze attractie bestaat uit drie lange waterglijbanen met natuurlijke kleuren. De eerste is 20 meter lang en is ook de steilste van het trio. De tweede glijbaan is 56 meter lang en heeft van binnen lichteffecten. De laatste glijbaan is 71 meter lang en is een bandenglijbaan waar twee personen tegelijk af kunnen glijden. De glijbanen liggen naast de eerdere aangelegde waterattractie. Dit glijbanentrio is 8 meter hoog.
Omzeilen Amerikaanse wetgeving In 2021 wijdde het programma Zembla twee uitzendingen aan de orka Morgan, waarbij naar voren kwam dat het Dolfinarium indertijd hielp de wetten van de Verenigde Staten omtrent orka's te omzeilen. In de Verenigde Staten was het wild vangen van orka's verboden. In 1976 maakte het Dolfinarium een plan om enige maanden wild gevangen orka's (uit IJsland) te huisvesten, waarna ze als in gevangenschap gehouden orka's naar de Verenigde Staten geëxporteerd mochten worden, om mee te fokken, wat een wettelijke eis was. Ten minste tien orka's zouden zo via Harderwijk naar SeaWorld uitgevoerd zijn. Later werd door de EU het uitvoeren van orka's naar buiten de EU verboden.
Kritiek op dierenwelzijn Het dolfinarium kreeg kritiek op het vermeende overtreden van dierenwelzijnsregels. In april 2025 deden dierenactivisten van Bite Back de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland een handhavingsverzoek tegen het dolfinarium. Een maand later stelde de rechtbank hen in het ongelijk. Een jaar eerder werd het Dolfinarium uit de Europese branchevereniging (EAAM) gezet, omdat het park niet voldeed niet aan de richtlijnen van de branchevereniging en verbeterpunten moest uitvoeren.
Shows en voorstellingen De droomwens was een dolfijnenshow die werd opgevoerd in het Dolfijndomijn met een capaciteit van 2100 toeschouwers. De show werd in 2013 vervangen door Aqua Bella. Aqua Bella was een dolfijnenshow die werd opgevoerd in het zelfde bassin. In november 2013 kreeg deze show de hoogste onderscheiding ter wereld in de dierentuin- en attractiebranche: de 'Brass Ring Award'. Oceanica is een educatie-show die in de plaats kwam van Aqua Bella. 'Voorstelling met dolfijnen' is een educatieve show met tuimelaardolfijnen die wordt opgevoerd in de DolfijnenDelta. De Piratenbende was een zeeleeuwenshow die werd opgevoerd in het Zotte Zeeleeuwentheater met een capaciteit van 1200 zitplaatsen. Er speelden alleen Californische zeeleeuwen in de show. De presentatie 'Sterk Werk' is educatief en wordt opgevoerd in de Stoere Stellersterk. Uitsluitend Stellerzeeleeuwen doen mee in deze presentatie. 'Onze kleinste dolfijnen' is een educatieve show over bruinvissen. Deze wordt opgevoerd in de Bruinvisbaai. De Hobbeldebobbelshow is een educatieve presentatie over gewone en grijze zeehonden. Deze wordt opgevoerd in het Zeehondenzand. De Snor(rrr) show was een show die door walrussen wordt opgevoerd op de Walrussenwal. Het is in 2023 vervangen door een educatieve korte presentatie. De (H)aaibaaishow was een educatieve voorstelling die wordt opgevoerd door roggen en haaien in het Roggenrif. De theatervoorstelling Schatten van de Zee was een show in theater Zeezicht. De voorstelling Wally & z'n vriendjes was een kindervoorstelling die soms plaatsvond in het Wallytheater.
Diersoorten thumb|Dolfijn Spetter KV09
De volgende dieren zijn in het Dolfinarium te bezichtigen:
Zeezoogdieren Tuimelaardolfijn Bruinvis Californische zeeleeuw Stellerzeeleeuw Gewone zeehond Grijze zeehond Walrus
Vissen en lagere diersoorten Stekelrog Blonde rog Golfrog Kleinoogrog Gevlekte rog Gewone pijlstaartrog Kathaai Hondshaai Gevlekte gladde haai Zeebaars Kabeljauw Rode poon Wijting Steenbolk Goudbrasem Diklipharder Tong (vis) Schol (vis) Tarbot Noorse kreeft Strandkrab Zeeanemonen
Voormalige diersoorten Orka: Orka Gudrun was jarenlang in dienst voor het Dolfinarium. Op 23 juni 2010 vingen medewerkers van het Harderwijkse Dolfinarium een verzwakte orka in de Waddenzee, en doopten het dier Morgan. In 2011 verhuisde deze orka naar Loro Parque op Tenerife.
Externe link Officiële website
Categorie:Dierentuin in Nederland Categorie:Attractiepark in Nederland Categorie:Recreatie in Gelderland Categorie:Organisatie in Harderwijk Categorie:Openbaar aquarium Categorie:Aspro Ocio