De CONMEBOL Libertadores ("Beker van CONMEBOL van de Bevrijders"), ook wel kortweg de Copa Libertadores is een jaarlijks voetbaltoernooi voor clubs uit Zuid-Amerika, georganiseerd door de CONMEBOL, de Zuid-Amerikaanse voetbalbond. Het is het Zuid-Amerikaanse equivalent van de UEFA Champions League en is daarmee een van de sterkste toernooien voor clubteams ter wereld. De winnaar plaatst zich voor het FIFA WK voor clubs (in het verleden voor de wereldbeker voor clubteams) en de CONMEBOL Recopa (equivalent van de UEFA Super Cup). Naast clubteams uit de CONMEBOL-landen (de tien Spaans- en Portugeestalige landen van Zuid-Amerika) hebben tot 2016 ook Mexicaanse clubs aan het toernooi meegedaan.
De naam van de wisselbeker en van het toernooi verwijst naar de leiders van de onafhankelijkheidsstrijd begin negentiende eeuw in Latijns-Amerika. De sponsornaam van het toernooi is sinds de editie van 2013 Copa Bridgestone Libertadores. Van 1999-2007 was Copa Toyota Libertadores de sponsornaam, van 2008-2012 Copa Santander Libertadores.
Geschiedenis Twaalf jaar voor de eerste editie van de Copa Libertadores werd in Chili een toernooi georganiseerd met zeven clubs uit verschillende landen in Zuid-Amerika, het Campeonato Sudamericano de Campeones. Dit toernooi werd gewonnen door Vasco de Gama en wordt gezien als een voorloper van de huidige Copa Libertadores.
De eerste officiële beker werd in 1960 gewonnen door Club Atlético Peñarol uit Uruguay. Vijfentwintig clubs hebben een of meerdere keren de beker gewonnen. CA Independiente (Argentinië) won de beker zeven keer, waarvan vier keer op rij (1972-1975). De eerste club die de beker driemaal op rij won was Club Estudiantes de La Plata uit Argentinië die de beker tussen 1968-1970 veroverde. Als gevolg hiervan mochten ze na het derde jaar de wisselbeker houden. Later is dit alleen Independiente ook gelukt (1972-1974). Opvallend is dat de Braziliaanse clubs in dit toernooi minder vaak hebben gewonnen dan de Argentijnse, terwijl Brazilië gemiddeld beter presteert op de Wereldkampioenschappen.
Topscorer aller tijden van de Copa Libertadores is de Ecuadoriaan Alberto Spencer. Hij scoorde in de jaren zestig in totaal 54 doelpunten voor Peñarol (48) en Barcelona Guayaquil (6).
Toernooi Kwalificatie In het eerste seizoen namen de landskampioenen van Argentinië, Bolivia, Brazilië, Chili, Colombia, Paraguay en Uruguay deel. In 1961 voor het eerst de kampioenen van Ecuador en Peru. In 1964 voor het eerst de kampioen van Venezuela. Vanaf 1966 plaatsten ook de nummers twee uit de deelnemende landen zich. Vanaf 1998 tot 2016 namen ook clubs uit Mexico, zelf lid van de Noord- en Midden-Amerikaanse bond CONCACAF, deel aan dit toernooi. Volgens de reglementen konden ploegen uit Mexico zich niet plaatsen voor het FIFA WK voor clubs en CONMEBOL Recopa.esportes.terra.com. Gearchiveerd op 12 mei 2023. In geval een Mexicaanse club dit toernooi won, plaatste de beste niet-Mexicaanse ploeg zich voor het FIFA WK voor clubs en voor de CONMEBOL Recopa. Vanaf 2000 konden er drie of meer clubs per land deelnemen, waarmee het aantal deelnemers eerst op 32 kwam, in 2004 op 36 en vanaf 2005 het huidige aantal van 38 teams. De enige uitzondering was 2010 met 40 deelnemers.
Het toernooi verloopt ongeveer zoals de Europese UEFA Champions League. Uit elf landen spelen clubs een voorronde waaruit zes clubs overblijven. De laagst geklasseerde club uit elk land moet deelnemen aan deze voorronde, alsmede de op een na laagste geklasseerde club uit het land van de titelhouder. De eerste ronde is een groepsfase, met acht groepen van vier clubs. De nummers één en twee plaatsen zich voor de eindfase waarin met een knock-outsysteem wordt gewerkt. De finale bestaat net als de andere knock-outwedstrijden uit een uit- en een thuiswedstrijd. Tot 1979 werd de regerend kampioen in de halve finaleronde ingevoegd, waardoor het relatief eenvoudiger was de titel te behouden.
Regels In de Copa Libertadores wordt nooit een verlenging gespeeld om een winnaar aan te wijzen, met één uitzondering in 1973. Oorspronkelijk werd de winnaar aangewezen op basis van wedstrijdpunten uit de twee ontmoetingen (winst/gelijk/verlies). Was deze onbeslist, dan werd er een beslissingswedstrijd gespeeld op neutraal terrein. Ook deze werd niet verlengd, maar werd er wel naar het doelpuntentotaal gekeken. Als dit ook geen winnaar opleverde, dan volgde een strafschoppenserie. Van 1988 tot 2004 werd de regel toegepast dat, bij een gelijke totaalstand in doelpunten, meteen een strafschoppenserie volgde. Opvallend genoeg zou de winnaar van 2004, Once Caldas uit Colombia, de finale hebben verloren'' als gekeken was naar de (ongunstige) tegendoelpunten thuis.
Finales *''' duidt de thuiswedstrijd van de winnaar aan. Jaar Winnaar Uitslagen Finalist opmerkingen1948 Vasco da Gama Poule - Officieuze editie, pas in 1996 door de CONMEBOL erkend. 1960 Peñarol 1-0*, 1-1 Club Olimpia 1961 Peñarol 1-0*, 1-1 Palmeiras 1962 Santos 2-1, 2-3*, 3-0 Peñarol play-off in Buenos Aires 1963 Santos 3-2*, 2-1 Boca Juniors 1964 Independiente 0-0, 1-0* Nacional 1965 Independiente 1-0*, 1-3, 4-1 Peñarol play-off in Santiago de Chili 1966 Peñarol 2-0*, 2-3, 4-2 River Plate play-off in Santiago de Chili 1967 Racing Club 0-0*, 0-0, 2-1 Nacional play-off in Santiago de Chili 1968 Estudiantes de La Plata 2-1*, 1-3, 2-0 Palmeiras play-off in Montevideo 1969 Estudiantes de La Plata 1-0, 2-0* Nacional 1970 Estudiantes de La Plata 1-0*, 0-0 Peñarol 1971 Nacional 0-1, 1-0*, 3-1 Estudiantes play-off in Lima 1972 Independiente 0-0, 2-1* Universitario de Deportes 1973 Independiente 1-1*, 0-0, 2-1 Colo-Colo play-off in Montevideo 1974 Independiente 1-2, 2-0*, 1-0 São Paulo play-off in Santiago de Chili 1975 Independiente 0-1, 3-1*, 2-0 Unión Española play-off in Ascunción 1976 Cruzeiro 4-1*, 1-2, 3-2 River Plate play-off in Santiago de Chili 1977 Boca Juniors 1-0*, 0-1, 0-0 ns (5-4) Cruzeiro play-off in Montevideo 1978 Boca Juniors 0-0, 4-0* Deportivo Cali 1979 Club Olimpia 2-0*, 0-0 Boca Juniors 1980 Nacional 0-0, 1-0* Internacional 1981 Flamengo 2-1*, 0-1, 2-0 Cobreloa play-off in Montevideo 1982 Peñarol 0-0*, 1-0 Cobreloa 1983 Grêmio 1-1, 2-1* Peñarol 1984 Independiente 1-0, 0-0* Grêmio 1985 Argentinos Juniors 1-0*, 0-1, 1-1 ns (5-4) América de Cali play-off in Ascunción 1986 River Plate 2-1, 1-0* América de Cali 1987 Peñarol 0-2, 2-1*, 1-0 América de Cali play-off in Santiago de Chili 1988 Nacional 0-1, 3-0* Newell’s Old Boys 1989 Atlético Nacional 0-2, 2-0 ns (5-4) Olimpia 1990 Club Olimpia 2-0*, 1-1 Barcelona Guayaquil 1991 Colo-Colo 0-0, 3-0* Olimpia 1992 São Paulo 0-1, 1-0*ns (3-2) Newell’s Old Boys 1993 São Paulo 5-1, 0-2 CD Universidad Católica 1994 Vélez Sársfield 1-0*, 0-1 ns (5-3) São Paulo 1995 Grêmio 3-1*, 1-1 Atlético Nacional 1996 River Plate 0-1, 2-0* América de Cali 1997 Cruzeiro 0-0, 1-0* Sporting Cristal 1998 Vasco da Gama 2-0*, 2-1 Barcelona Guayaquil 1999 Palmeiras 0-1, 2-1* ns (4-3) Deportivo Cali 2000 Boca Juniors 0-0, 2-2* ns (4-2) Palmeiras 2001 Boca Juniors 1-0, 0-1* ns (3-1) Cruz Azul 2002 Club Olimpia 0-1*, 2-1 ns (4-2) São Caetano 2003 Boca Juniors 2-0*, 3-1 Santos 2004 Once Caldas 0-0, 1-1* ns (2-0) Boca Juniors 2005 São Paulo 1-1, 4-0* Atlético Paranaense 2006 Internacional 2-1, 2-2* São Paulo 2007 Boca Juniors 3-0*, 2-0 Grêmio 2008 LDU Quito 4-2*, 1-3 ns (3-1) Fluminense 2009 Estudiantes de La Plata 0-0*, 2-1 Cruzeiro 2010 Internacional 2-1, 3-2* Club Deportivo Guadalajara 2011 Santos 0-0, 2-1* Peñarol 2012 Corinthians 1-1, 2-0* Boca Juniors 2013 Atlético Mineiro 0-2*, 2-0 ns (4-3) Olimpia 2014 San Lorenzo 1-1, 1-0* Nacional 2015 River Plate 0-0, 3-0* Tigres UANL 2016 Atlético Nacional 1-1, 1-0* Independiente de Valle 2017 Grêmio 1-0, 2-1* Lanús 2018 River Plate 2-2, 3-1 Boca Juniors 2019 Flamengo 2-1 River Plate Finale is gespeeld in Estadio Monumental "U" in Lima. 2020 Palmeiras 1-0 Santos Finale wordt gespeeld in het Maracanã in Rio de Janeiro, op 30 januari 2021. 2021 Palmeiras 2-1 n.v. Flamengo 2022 Flamengo 1-0 Atlético Paranaense 2023 Fluminense 2-1 n.v. Boca Juniors 2024 Botafogo 3-1 Atlético Mineiro 2025 Flamengo 1-0 Palmeiras
Aantal overwinningen per club Club Aantal Jaar Independiente 7 1964, 1965, 1972, 1973, 1974, 1975, 1984 Boca Juniors 6 1977, 1978, 2000, 2001, 2003, 2007 Peñarol 5 1960, 1961, 1966, 1982, 1987 Estudiantes 4 1968, 1969, 1970, 2009 River Plate 4 1986, 1996, 2015, 2018 Flamengo 4 1981, 2019, 2022, 2025 Nacional 3 1971, 1980, 1988 Olimpia 3 1979, 1990, 2002 Grêmio 3 1983, 1995, 2017 São Paulo 3 1992, 1993, 2005 Santos 3 1962, 1963, 2011 Palmeiras 3 1999, 2020, 2021 Cruzeiro 2 1976, 1997 Internacional 2 2006, 2010 Atlético Nacional 2 1989, 2016 Vasco da Gama 2 1948*, 1998 Racing Club 1 1967 Argentinos Juniors 1 1985 Colo-Colo 1 1991 Vélez Sársfield 1 1994 Once Caldas 1 2004 LDU Quito 1 2008 Corinthians 1 2012 Atlético Mineiro 1 2013 San Lorenzo 1 2014 Fluminense 1 2023 Botafogo 1 2024 (*); deze titel werd in 1996 door de CONMEBOL erkend als voorloper van de CONMEBOL Libertadores.
Topscorers Jaar Speler Club Doelpunten 1960 Alberto Spencer Peñarol 7 1961 Osvaldo Panzutto Santa Fe 4 1962 Coutinho Santos 6 Enrique Raymondi Emelec Alberto Spencer Peñarol 1963 José Sanfilippo Boca Juniors 7 1964 Mario Rodríguez Independiente 61965 Pelé Santos 8 1966 Daniel Onega River Plate 17 1967 Norberto Raffo Racing Club 13 1968 Tupãzinho Palmeiras 11 1969 Alberto Ferrero Santiago Wanderers 8 1970 Francisco Bertocchi LDU Quito 91971 Luis Artime Nacional 10 Raúl Castronovo Peñarol 1972 Teófilo Cubillas Alianza Lima 6 Oswaldo Ramírez Universitario Percy Rojas Universitario Toninho São Paulo 1973 Carlos Caszely Colo-Colo 9 1974 Fernando Morena Peñarol 7 Pedro Virgilio Rocha São Paulo Terto São Paulo1975 Fernando Morena Peñarol 8 Oswaldo Ramírez Universitario 1976 Palhinha Cruzeiro 13 1977 Néstor Scotta Deportivo Cali 5 1978 Guillermo La Rosa Alianza Lima 8 Néstor Scotta Deportivo Cali 1979 Miltão Guaraní 6 Juan José Oré Universitario 1980 Waldemar Victorino Nacional 6 1981 Zico Flamengo 11 1982 Fernando Morena Peñarol 7 1983 Arsenio Luzardo Nacional 8 1984 Tita Flamengo 8 1985 Juan Carlos Sánchez Club Blooming 11 1986 Juan Carlos de Lima Deportivo Quito 9 1987 Ricardo Gareca América de Cali 7 1988 Arnoldo Iguarán Millonarios 5 1989 Carlos Aguilera Peñarol 10 Raúl Vicente Amarilla Olimpia 1990 Adriano Samaniego Olimpia 7 1991 Gaúcho Flamengo 8 1992 Palinha São Paulo 7 1993 Juan Carlos Almada Universidad Católica 9 1994 Stalin Rivas Minervén 7 1995 Mário Jardel Grêmio 12 1996 Antony de Ávila América de Cali 11 1997 Alberto Acosta Universidad Católica 11 1998 Sérgio João Bolívar 10 1999 Fernando Baiano Corinthians 6 Víctor Bonilla Deportivo Cali Gauchinho Cerro Porteño Ruberth Morán Estudiantes de Mérida Rubén Sosa Nacional Martín Zapata Deportivo Cali 2000 Luizão Corinthians 15 2001 Lopes Palmeiras 9 2002 Rodrigo Mendes Grêmio 10 2003 Marcelo Delgado Boca Juniors 9 Ricardo Oliveira Santos 2004 Luís Fabiano São Paulo 8 2005 Santiago Salcedo Cerro Porteño 9 2006 Aloísio São Paulo 5 Félix Borja El Nacional José Luis Calderón Estudiantes Agustín Delgado LDU Quito Sebastián Ereros Vélez Sarsfield Ernesto Farías River Plate Fernandão Internacional Marcinho Palmeiras Daniel Montenegro River Plate Nilmar Corinthians Mariano Pavone Estudiantes Jorge Quinteros Universidad Católica Patricio Urrutia LDU Quito Washington Palmeiras 2007 Salvador Cabañas América 10 2008 Salvador Cabañas América 8 Marcelo Moreno Cruzeiro 2009 Mauro Boselli Estudiantes 8 2010 Thiago Ribeiro Cruzeiro 8 2011 Roberto Nanni Cerro Porteño 7 Wallyson Cruzeiro 2012 Matías Alustiza Deportivo Quito 8 Neymar Santos 2013 Jô Atlético Mineiro 7 2014 Nicolás Olivera Defensor Sporting 5 Julio dos Santos Cerro Porteño 2015 Gustavo Bou Racing Club 8 2016 Jonathan Calleri São Paulo 9 2017 José Sand Lanús 9
Zie ook Lijst van internationale voetbaltoernooien