Irene Karlijn (Ireen) Wüst (Goirle, 1 april 1986) is een voormalig Nederlandse schaatsster, die als eerste sporter ter wereld individueel goud won op vijf opeenvolgende Olympische Spelen, zomer of winter.
Tijdens de Olympische Winterspelen van 2006 in Turijn won ze op negentienjarige leeftijd goud op de 3000 meter en brons op de 1500 meter. Wüst werd daarmee de jongste Nederlandse olympisch kampioene op de Winterspelen ooit. Tijdens de Olympische Winterspelen van 2010 in Vancouver won ze goud op de 1500 meter. Bij de Olympische Winterspelen van 2014 in Sotsji won ze goud op de 3000 meter en de ploegenachtervolging; verder won Wüst in Sotsji zilver op de 1000, 1500 en 5000 meter. Tijdens de Olympische Winterspelen van 2018 behaalde zij goud op de 1500 meter en zilver op de 3000 meter en de ploegenachtervolging. In Peking, tijdens de Olympische Winterspelen van 2022, won ze op vijfendertigjarige leeftijd opnieuw een gouden medaille op de 1500 meter. Wüst werd daarmee de oudste winnaar van olympisch goud bij het langebaanschaatsen.
Wüst is met zes gouden, vijf zilveren en twee bronzen olympische medailles de meest succesvolle Nederlandse deelnemer aan Olympische Spelen en de succesvolste internationale schaatser (man of vrouw) op de Olympische Winterspelen ooit. Zij is de eerste schaatsster die dertien olympische medailles won. Alleen Marit Bjørgen (Langlaufen), Ole Einar Bjørndalen (Biatlon) en Bjørn Dæhlie (Langlaufen) behaalden meer gouden medailles op de Winterspelen tijdens hun carrière. Zij behaalde op vijf achtereenvolgende Olympische Spelen een gouden medaille op een individueel nummer. Geen atleet tijdens zomer- en/of winterspelen heeft dit gepresteerd.
Wüst is ook zevenvoudig wereldkampioene allround en vijftienvoudig wereldkampioene per afstand.
Carrière Doorbraak Wüst deed in 2002 en 2003 mee aan de Viking Race (in het eerste jaar 3e). In het seizoen 2003/2004 werd Wüst tweede bij het Wereldkampioenschap voor Junioren. In het seizoen daarna werden zij en Sven Kramer, haar ploeggenoot bij Jong Oranje, vrij plotseling bekend doordat ze als jonge schaatsers goede resultaten boekten in wedstrijden voor de volwassen schaatstop. Die snelle doorbraak kwam voor velen als een verrassing. Wüst werd derde op het NK allround, vierde op het EK allround en vijfde op het WK allround. Op die laatste toernooien was ze de beste Nederlandse. Met overmacht won ze in 2005 de titel die ze een jaar eerder net niet won: het Wereldkampioenschap voor Junioren. Ze kreeg een seizoen later een contract bij de schaatsploeg van TVM.
2005/2006 Het voorseizoen verliep moeizaam. Wüst trainde op dezelfde wijze als ploeggenote Renate Groenewold en raakte overbelast. In oktober reed Wüst 4.30 op de 3000 meter en wist zich niet te plaatsen voor de eerste wereldbekerwedstrijden 3 kilometer."Over de grens: de beste word je niet zomaar", de Volkskrant, 26 augustus 2023 Wel verbeterde ze het Nederlands record 1500 meter. In december kwam Wüst beter in vorm en noteerde bij de wereldbeker in Turijn in de B-groep de snelste tijd van de dag. Bij het olympisch kwalificatietoernooi eind december (tevens Nederlandse afstandskampioenschappen) won Wüst de 1000, 1500 en 3000 meter, waarmee ze zich kwalificeerde voor de Spelen. Bij de Europese kampioenschappen schaatsen 2006, twee weken later in Hamar, werd zij derde, achter Claudia Pechstein en Renate Groenewold.
Op 12 februari 2006 won ze de olympische 3000 meter. Met een persoonlijk record van 4.02,43 was ze onder anderen landgenote Groenewold, de Canadese Cindy Klassen, de Duitse Anni Friesinger en de olympisch kampioene van Salt Lake City, Claudia Pechstein, te snel af. Op de tweede afstand, de ploegenachtervolging, werd het Nederlandse team met Wüst in de kwartfinales uitgeschakeld door Duitsland, en uiteindelijk zesde. Op de 1000 meter eindigde ze als vierde; op de 1500 meter werd ze derde, achter Cindy Klassen en Kristina Groves. Vanwege het behalen van de gouden medaille in Turijn werd ze benoemd tot ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw.
2006/2007 thumb|Wüst tijdens het WK Allround 2007 Op 21 december 2006 werd zij uitgeroepen tot sportvrouw van het jaar 2006.NOS (2006) "Bos en Wüst Sporters van het Jaar". Gearchiveerd op 5 maart 2016. Tijdens de EK Allround van 2007 stond Wüst na drie afstanden aan de leiding met een voorsprong van, omgerekend naar de 5000 meter, meer dan 14 seconden op de nummer twee, de Tsjechische Martina Sáblíková. Wüst reed na de Tsjechische, maar die had in de op een-na-laatste rit het oude wereldrecord voor buitenijs van Gunda Niemann verbeterd met een tijd van onder de zeven minuten. Wüst kwam op de streep net tekort, haar puntentotaal was drie honderdste hoger dan dat van Sáblíková, die goud won. Wüst werd tweede, en derde werd Renate Groenewold."Wüst verliest en wint" NuSport.nl, jaaroverzicht maand januari Bij het WK Sprint haalde Wüst opnieuw zilver.
Op 4 februari won Wüst haar eerste Wereldbekerwedstrijd van het seizoen, een 1500 meter in Turijn, voor Anni Friesinger en Cindy Klassen. Haar tijd van 1.55,01 was ook een verbetering van het oude baanrecord van Klassen (1.55,27). Tijdens het WK Allround van 2007 in Heerenveen behaalde Wüst de gouden medaille, voor Anni Friesinger. Ze behaalde medailles op alle vier de afstanden en reed persoonlijke records op zowel de 500 als de 3000 meter. Tijdens de finale van de Wereldbeker schaatsen 2006-2007 in Calgary won Wüst op 2 maart 2007 de 1000 meter voor dames in de nieuwe Nederlandse recordtijd van 1.13,83. Een dag later scherpte ze haar Nederlands record op de 1500 meter aan tot 1.52,38. Met haar zege op de 1500 meter was ze de derde Nederlandse vrouw die de wereldbeker won, na Yvonne van Gennip (twee keer) en Tonny de Jong. Op de eerste dag van het WK Afstanden (8 maart) in Salt Lake City pakte Wüst de titel op de 1500 m. Tijdens hetzelfde toernooi werd Wüst ook kampioen op de 1000 meter. Samen met haar ploeggenoten Renate Groenewold en Paulien van Deutekom werd ze tweede op de ploegenachtervolging.
2007/2008 Een paar weken voor het begin van het seizoen 2007/2008 kreeg ze griep. Wüst verwaarloosde dit en trainde hard door. Achteraf werd dit als een vergissing beoordeeld. Ze verloor op het NK Afstanden al haar titels, aan Paulien van Deutekom (1000 en 1500) en Renate Groenewold (3000). Twee weken later op de eerste van een reeks wereldbekerwedstrijden was ze nog steeds erg uit vorm.
De kleine 'vormcrisis' deed Wüst besluiten om samen met haar collega's van de TVM-schaatsploeg een weekje van het ijs af te gaan. Na deze korte periode van rust en training in de zon op Cyprus, kwam Wüst zichtbaar sterker aan de start. Ze eindigde voor het eerst op het podium bij de wereldbekerwedstrijden, onder andere door brons te veroveren op de 1000 meter in Erfurt. Ze kwam daarna langzaam maar zeker terug aan de wereldtop. Op het NK Allround in Groningen werd ze eerste, voor Renate Groenewold en Paulien van Deutekom. Tijdens het NK Sprint werd ze tweede achter Marianne Timmer, en verzekerde ze zich ook van deelname aan het WK Sprint."NK Sprint: Timmer nipt kampioen voor Wüst" Sport1.nl, 6 januari 2008
Een week later, in het Russische Kolomna won Wüst het EK Allround. Zij eindigde voor ploeggenote Paulien van Deutekom en de Tsjechische Martina Sáblíková. Met het winnen van de Europese titel werd ze de eerste Nederlandse schaatsster uit de geschiedenis die zich Europees-, wereld- en olympisch kampioene mocht noemen. In Kolomna won ze de 1500 meter, werd ze tweede op zowel de 3000 als de 5000 meter en legde ze op de kortste afstand beslag op de vierde plaats."Europese titel voor Ireen Wüst" NU.nl, 13 januari 2008 Op het WK Sprint in Heerenveen eindigde ze als zesde.
2008/2009 In het seizoen 2008/2009 eindigde Wüst bij het NK afstanden alleen bij de 1500m op het podium. Op de 3000m werd ze gediskwalificeerd vanwege het afsnijden van de eerste bocht. Gedurende de eerste Wereldbekerwedstrijden van het seizoen in Berlijn en Heerenveen, won Ireen Wüst als lid van het Nederlandse team tweemaal goud op het onderdeel ploegenachtervolging, maar wist ze individueel niet tot goede prestaties te komen. Mede als gevolg hiervan besloot Wüst om net als het voorgaande seizoen niet aan de start te komen tijdens de Wereldbekerwedstrijd in Moskou, maar samen met een aantal teamgenoten een extra trainingskamp te beleggen op Tenerife. In het weekend van 27 en 28 december werd Wüst voor de derde achtereenvolgende keer Nederlands Kampioene Allround. Een week later werd ze verkouden en werd haar deelname op de 1000 meter voor de WK Afstanden onzeker, nadat ze zich op de tweede dag afmeldde voor de rest van het toernooi. Via het NK Sprint in Groningen wilde ze namelijk een ticket voor de world cup afdwingen."Verkouden Wüst vreest voor WK Afstanden" Sportweek, 3 januari 2009 Bij een later dat seizoen gehouden skate-off wist Wüst zich evenmin te kwalificeren voor het internationale 1000 meter circuit. Wel behaalde ze bij het WK Allround 2009 een derde plek en werd beste Nederlandse.
2009/2010 Een week voor de NK Afstanden, op 24 oktober 2009, opende Wüst in Tilburg de naar haar genoemde ijsbaan: de Ireen Wüst IJsbaan. Op 27 december 2009 plaatste ze zich voor de Olympische Spelen op de 1500m voor vrouwen samen met Annette Gerritsen tijdens de eerste dag van het OKT in Heerenveen. Een dag later plaatste zij zich ook voor de 3000 meter, door die afstand te winnen. Op de 1000 meter werd ze 5e en kreeg ze op deze afstand later in het seizoen een herkansing op het tweede OKT. Op dit tweede OKT plaatste ze zich op 25 januari 2010 voor de 1000 meter in Vancouver door Natasja Bruintjes en Marianne Timmer achter zich te laten met een tijd van 1:18,23.
Bij het EK Allround in Hamar werd Wüst tweede achter Martina Sáblíková.
Tijdens de Olympische Spelen in Vancouver won ze de gouden medaille op de 1500 meter met een evenaring van het baanrecord van 1.56,89. Dankzij de overwinning van Mark Tuitert op dezelfde afstand was Nederland het eerste land na de Sovjet-Unie in 1964 dat de heren-dames dubbelzege op de 1500m binnenhaalde.
Op 4 mei 2010 werd haar aflopende TVM-contract met twee jaar verlengd."Wüst twee jaar langer bij TVM" Algemeen Dagblad, 4 mei 2010
2010/2011 Eind september onderging Wüst een medische ingreep in haar buik. Er werd een goedaardig gezwel van haar eierstokken verwijderd. Ze moest daardoor twee weken rust houden."Ireen Wüst hervat training na operatie", sportdome.nl, 16 oktober 2010. Gearchiveerd op 29 november 2022. Door deze operatie waren er twijfels of ze deel zou kunnen nemen aan het NK afstanden."Wüst op tijd fit voor NK afstanden" Omroep Brabant, 29 oktober 2010 Toen ze ondanks deze twijfels meedeed, baarde ze opzien door de 1500 en de 3000 meter te winnen en ook op de 1000 meter een startplek voor de wereldbeker af te dwingen. Tijdens het EK Allround in Collalbo werd Wüst tweede achter Martina Sáblíková. Op dertien februari werd Wüst in Calgary voor de tweede keer in haar carrière wereldkampioen allround. Bij het WK afstanden in Inzell werd ze op 10 maart voor het eerst wereldkampioen op de 3 kilometer. Een dag later won ze ook met groot verschil de 1500 meter. Het podium bestond verder uit Diane Valkenburg en Jorien Voorhuis die respectievelijk 2e en 3e werden. Een volledig oranje podium was bij het vrouwenschaatsen op de 1500 meter een bijzondere gebeurtenis. Ook bijzonder was dat de gedoodverfde favoriete Christine Nesbitt slechts 5de werd. Op de 1000m werd Wüst tweede achter Christine Nesbitt en ook op de ploegenachtervolging pakte ze samen met Marrit Leenstra en Diane Valkenburg het zilver.
2011/2012