Het pand Hereweg 59-61 in de stad Groningen is een dubbel woonhuis in eclectische stijl, dat is aangewezen als gemeentelijk monument.
Beschrijving
Het pand, dat op de noordelijke hoek van de Hereweg en de Vechtstraat staat, werd rond 1885 gebouwd. Wie het heeft ontworpen, is onbekend. Het is gebouwd op een vrijwel vierkant grondplan en omvat één bouwlaag onder een afgeknot schilddak, dat is belegd met grijze sneldekkers. De voorgevels van de beide huizen, elk vier traveeën breed, zijn elkaars spiegelbeeld. Ze zijn opgetrokken uit rode baksteen op een trasraam van licht gesinterde donkerbruine baksteen. De deur- en vensteropeningen in de voorgevels zijn versierd met in stuc uitgevoerde lijsten. Aan de bovenzijde zijn deze licht gebogen en voorzien van rijk bewerkte kuiven, waarin kleine ovale reliëfs van omwikkelde balen en tonnetjes zijn aangebracht.Deze lijken sterk op de ovale versieringen die te zien zijn in de kuiven van het tegenoverliggende pand Hereweg 68. Mogelijk is sprake van een functionele samenhang. Oorspronkelijk waren alle vensters voorzien van een zesruitsroedenverdeling. In de bovenlichten van nummer 59 zijn rond 1974 gekleurde glas-in-loodramen geplaatst, die dateren uit de periode 1920-1929. De bovenlichten van nummer 61, die door een spijl zijn verdeeld, zijn nog wel oorspronkelijk. In tegenstelling tot nummer 59 heeft dit huis ook nog de originele voordeur, waarop een gietijzeren rooster is aangebracht. Voor beide voordeuren bevinden zich twee treden hoge hardstenen stoepjes. De gevels worden aan de bovenzijde afgesloten door een licht geknikte kroonlijst. Daarboven bevindt zich een in profielwerk uitgevoerde gootlijst, die rust op drie voluutvormige klossen.
Beide huizen hebben in het voordakschild gemetselde kajuiten, die zijn aangebracht toen in 1907 de indeling van de bovenverdiepingen werd veranderd. Daarbij werd ook de kap gewijzigd. De kajuiten hebben segmentboogvormig gesloten vierdelige vensters, die aan de bovenzijde zijn gedecoreerd met identieke kuiven als die boven de vensters op de begane grond. Aan de achterzijde van het dak van nummer 59 is eveneens een gemetselde kajuit geplaatst, die echter van latere datum is. Dit huis is in 1902 ook voorzien van een serre. In 1983 zijn beide huizen voor het laatst gerenoveerd.
In de jaren 1950 werd in het kader van de uitbreidingsplannen voor de Rivierenbuurt het naastgelegen pand op nummer 57 gesloopt om de bestaande Menneslaan te verbreden tot de huidige Vechtstraat. Tegen de zijgevel werd in de jaren 1960 een opzetmuur geplaatst ter extra isolatie van nummer 59.
Waardering Het dubbele woonhuis is tot gemeentelijk monument verklaard, onder meer omdat het pand is gebouwd in een "karakteristieke architectuur die kenmerkend is voor het laatste kwart van de 19de eeuw", vanwege "de redelijke mate van gaafheid van het exterieur" en "omdat het een van de laatste vertegenwoordigers van dit type eenlaagse woonbebouwing aan de westzijde van de Hereweg" is.
Kunstwerk miniatuur|Kunstwerk toyisten op de zijgevel (2025) Op de opzetmuur van de zijgevel van het pand werd in 2025 het kunstwerk 'Het theater van de droom' geschilderd door de toyisten. De gemeente Groningen was hierbij betrokken, maar had verzuimd de afdeling bouw- en woningtoezicht hierbij te betrekken. Deze afdeling kwam hierachter via berichten in de media en eiste kort voor de oplevering dat het werk weer werd verwijderd omdat het om een monumentaal pand ging en het pand onder de schildering zou leidden omdat de muur niet meer zou kunnen ademen. De kunstenaars en buurt gingen hier niet mee akkoord en openden het kunstwerk toch. De gemeente dreigde hierdoor verwikkeld te raken in een juridische strijd met de kunstenaars en de buurt. In de gemeenteraad werd daarop besloten om onderzoek te doen naar eventuele schade die het kunstwerk aan zou kunnen richten op de dampwerendheid van de muur. Is dit niet het geval, dan kan het kunstwerk mogelijk toch blijven. In 2026 werd in de Chinese stad Shanghai een aangepaste replica van het kunstwerk geopend.
Zie ook Lijst van gemeentelijke monumenten in Groningen
Categorie:Woning in Groningen (gemeente) Categorie:Gemeentelijk monument in Groningen (stad)