De Universiteit van Pretoria is een universiteit in Pretoria, de bestuurlijke hoofdstad van Zuid-Afrika in de provincie Gauteng. In 2005 staan er 38.500 studenten ingeschreven en werken er 3600 wetenschappelijk medewerkers. De Universiteit van Pretoria is een van de vijf historisch Afrikaans/Nederlandstalige universiteiten (HANU's) in Zuid-Afrika.
Geschiedenis De universiteit werd opgericht in 1908 als Afrikaanstalige hogeschool met drie hoogleraren en 30 studenten. Het was een afdeling van het Transvaal University College uit Johannesburg. Beide vestigingen gingen op 17 mei 1910 uit elkaar. De afdeling in Johannesburg werd in 1922 de Universiteit van de Witwatersrand. In 1930 kreeg de afdeling in Pretoria de status van universiteit en nam de huidige naam aan.
Aanvankelijk werden colleges zowel in het Engels als het Afrikaans gegeven, maar in 1932 werd besloten om uitsluitend nog in het Afrikaans te doceren.
Na de invoering van de apartheid in 1948 ontwikkelde de universiteit zich tot een vrijwel uitsluitend blanke universiteit. De universiteit groeide ook in omvang, zowel wat betreft aantal studenten als wat betreft gebouwen. Medio jaren 60 verwierf de universiteit een aangelegen gebouw van de Christian Brothers' College.
Na 1982 (tegen het einde van de apartheid) ontwikkelde de universiteit zich tot een multiraciale en inclusieve instelling. In 1989 werd de universiteit officieel opengesteld voor studenten van alle rassen. Deze transformatie ging niet zonder slag of stoot. Op de universiteit was ook veel verzet tegen de versoepeling van het apartheidsbeleid. Zo was in de jaren 80 en de jaren 90 het Afrikaner Studente Front, een extreem-rechtse organisatie, invloedrijk op de campus. In april 1991 werd Nelson Mandela, die het jaar daarvoor was vrijgelaten, uitgenodigd om een speech te geven op de Universiteit van Pretoria. Een groep van 200 studenten aangespoord door het ASF verstoorde de bijeenkomst ruw door het podium te bestormen en de geluidsapparatuur in bezit te nemen. Ook werd een vlag van het ANC verbrand.
In 1994 werd de universiteit opnieuw tweetalig (Engels en Afrikaans). In 2019 werd echter een nieuw taalbeleid aangenomen waarbij het Afrikaans als onderwijstaal werd afgeschaft en Engels de enige instructietaal werd. Het Noord-Sotho wordt ook als omgangstaal gebruikt.
In 2006 werd het Centrum voor Mensenrechten van de universiteit bekroond met de Bilbao-prijs voor de Bevordering van een Cultuur van Mensenrechten van de UNESCO.
Faculteiten
De universiteit kent tien faculteiten in de volgende volgorde van oprichtingsjaar: 1902: Onderwijs 1908: Techniek, gebouwde omgeving en informatietechnologie 1908: Geesteswetenschappen 1908: Rechtsgeleerdheid 1917: Natuur- en landbouwwetenschappen 1919: Theologie 1920: Economie en management 1920: Veterinaire wetenschappen 1943: Gezondheidswetenschappen 2000: Gordon Institute of Business Science
Verbonden Als (hoog)leraar Jan Goudriaan (1893-1974), bedrijfseconoom Gerrit Viljoen (1926-2009), politicus
Als student Johannes Strijdom (1893-1958), politicus Johannes van Rensburg (1898-1966), politicus Albert Meijer (1922-2021), hoogleraar wijsbegeerte Gerrit Viljoen (1926-2009), politicus Carel Boshoff (1927-2011), activist en voorzitter van de Broederbond. Pik Botha (1932), politicus Adriaan Vlok (1937), politicus Chris(tian) Johan Barnard (1939), schrijver Koos du Plessis (1945-1984), dichter en zanger Antjie Krog (1952), dichteres en schrijfster Koos Kombuis (1954), schrijver en muzikant Amanda Strydom (1956), zangeres en tekstschrijfster Herman van den Berg (1968), zanger en tekstschrijver Joan Hambidge (1956), dichteres, schrijfster en literatuurcriticus Roland Mark Schoeman (1980), zwemmer Mbulaeni Mulaudzi (1980), hardloper Gerhard Zandberg (1983), zwemmer Lyndon Ferns (1983), zwemmer Godfrey Khotso Mokoena (1985), atleet L.J. van Zyl (1985), atleet Oscar Pistorius (1986), hardloper Bongani Khumalo (1987), voetballer Suzaan van Biljon (1988), zwemster Cameron van der Burgh (1988), zwemmer Caster Semenya (1991), hardloopster Donald Pols (1972), milieuactivist
Onderscheiding Amanda Strydom (1956), zangeres, Tuks Alumni Laureate Award Willem Frederik Hermans (1921-1995), fysisch geograaf en schrijver, eredoctoraat
Categorie:Gauteng Pretoria Categorie:Pretoria