thumb|right|Elena Nurgalieva (2012) thumb|right|Gert Thys tijdens de wedstrijd (2012) thumb|right|Ludwick Mamabolo (2013) De Comrades Marathon is een ultramarathon van ongeveer 90 kilometer, die sinds 1921 jaarlijks wordt gehouden in de provincie KwaZoeloe-Natal in Zuid-Afrika.
De Comrades Marathon is de oudste en qua deelnemersveld de sterkste ultramarathon ter wereld. De wedstrijd wordt georganiseerd door de Comrades Marathon Association (CMA).
Bij de wedstrijd is een tijdslimiet van kracht van 12 uur.
Parcours Het parcours van de Comrades Marathon loopt van Durban naar Pietermaritzburg en kent twee varianten; het opwaartse parcours dat begint in Durban en het neerwaartse parcours dat begint in Pietermaritzburg.
Het parcours wordt gekenmerkt door een aantal heuvels die worden aangeduid met “de grote vijf”.
Geschiedenis De Comrades Marathon werd voor het eerst gehouden op 24 mei 1921 en is met uitzondering van de periode tijdens Tweede Wereldoorlog en coronapandemie elk jaar gehouden. De editie uit 2026 was de 99e marathon. Tot op heden hebben meer dan 300.000 lopers de race voltooid.
De race was een idee van Vic Clapham, een veteraan uit de Eerste Wereldoorlog, die op deze manier de Zuid-Afrikaanse soldaten die waren omgekomen in de oorlog eer wilde bewijzen. Clapham had zelf tijdens de oorlog een 2700 kilometer lange tocht moeten maken door Duits-Oost-Afrika en vond daarom een race die lopers sterk zou testen op hun fysieke uithoudingsvermogen een gepast eerbetoon.
Voor de eerste race in 1921 meldden 48 hardlopers zich aan, maar slechts 34 kregen toestemming te starten. Slechts 16 deelnemers haalden de finish. De winnaar van de eerste race was Bill Rowan, in een tijd van 8:59.
De eerste vrouw die de race liep was Frances Hayward in 1923, maar omdat de race officieel nog geen vrouwen toeliet, werden haar deelname en tijd niet erkend. In 1975 bestond de marathon 50 jaar en dat was dan ook het jaar waar er voor het eerst vrouwen legaal mee mochten doen.
Van 1962 tot 1994 werd de race jaarlijks gehouden op Republieksdag, een nationale feestdag in Zuid-Afrika gevierd op 31 mei. Toen deze dag werd afgeschaft in 1995 werd de datum veranderd naar de Dag van de Jeugd op 16 juni. In 2007 werd de datum onder druk van de ANC-Jeugdliga veranderd naar 17 juni, omdat de race volgens hen te veel zou afleiden van het belang van de dag van de jeugd. De laatste paar jaar is de race steeds op een andere datum gehouden.
Tot op heden hebben 7 deelnemers de marathon niet overleefd.Marathon deaths 'potentially preventable' by Chris Bateman (fulltext pdf)
Regels Atleten krijgen 12 uur de tijd om het parcours te voltooien. Tot 2003 was dit nog 11 uur. Er zijn langs de hele route een aantal controlepunten die de deelnemers binnen een bepaalde tijd dienen te bereiken. Lukt dit niet, dan worden ze gedwongen te stoppen met de wedstrijd.
Lopers die met succes 9 marathons hebben gelopen krijgen een geel nummer, en lopers die 10 marathons hebben voltooid een groen nummer.
Prijzen Alle deelnemers die binnen de limiet van 12 uur finishen krijgen een medaille.
De medailles worden als volgt verdeeld: Gouden medaille: de eerste 10 mannen en vrouwen. Wally Hayward medaille (zilver met een gouden rand): alle lopers vanaf de 11e die binnen 6 uur finishen. Zilveren medaille: alle lopers die tussen de 6 uur en 7,5 uur finishen. Bill Rowan medaille (brons met een zilveren ring): alle lopers die tussen de 7,5 uur en 9 uur finishen. Bronzen medaille: alle lopers die tussen de 9 uur en 11 uur finishen. Vic Clapham medaille (koper): alle lopers die tussen de 11 uur en 12 uur finishen.
Voor 2000 werden alleen gouden, zilveren en bronzen medailles uitgereikt. De Bill Rowan medaille werd in 2000 geïntroduceerd en is vernoemd naar de eerste winnaar van de Comrades Marathon in 1921. De tijdlimiet voor deze medaille is gebaseerd op Rowans eindtijd; 8 uur en 59 minuten.
De Vic Clapham medaille werd in 2003 geïntroduceerd en is vernoemd naar de oprichter van de marathon. De invoering van deze medaille viel samen met de uitbreiding van de maximaal toegestane looptijd van 11 uur naar 12 uur.
De Wally Hayward medaille werd in 2007 ingevoerd en is vernoemd naar vijfvoudig winnaar Wally Hayward.
Records Parcoursrecords ParcoursRecordhouderLandJaarTijdMannenNeerwaartsTete Dijana20235:13:58OpwaartsGeorge Kusche20265:15:56VrouwenNeerwaartsGerda Steyn20235:44:54OpwaartsGerda Steyn20265:44:53
Meeste overwinningen MannenOverwinningenLandVrouwenOverwinningenLandBruce Fordyce9Elena Nurgalieva8Arthur Newton5Gerda Steyn5Hardy Ballington5Maureen Holland4Wally Hayward5Lettie van Zyl3Jack Mekler5Helen Lucre3Alan Robb4Frith van der Merwe3
Meeste medailles Mannen: Louis Massyn (50 medailles, 2025)
Vrouwen: Kleintjie van Schalkwyk (37 medailles, 2026)
Winnaars
JaarUp of down Tijd Man Land Tijd Vrouw Land2026u5:15:56George Kusche5:44:53Gerda Steyn2025d5:25:28Tete Dijana5:51:19Gerda Steyn2024u5:25.00Piet Wiersma5:49:46Gerda Steyn2023d5:14.30Tete Dijana5:44:54Gerda Steyn2022d5:30.38Tete Dijana6:17:49Alexandra Morozova2019u5:31.33Edward Mothibi5:58.53Gerda Steyn2018d5:26.34Bongmusa Mthembu36:10.03Ann Ashworth2017u5:35.34Bongmusa Mthembu26:27.35Camille Herron2016d5:18.19David Gatebe6:25.55Charne Bosman2015u5:38.36Gift Kelehe6:12.22Caroline Wostmann2014d5:28.29Bongmusa Mthembu16:18.12Eleanor Greenwood2013u5:32.09Claude Moshiywa6:27.09Elena Nurgalieva82012d5:31.03Ludwick Mamabolo6:07.12Elena Nurgalieva72011u5:32.45Stephen Muzhingi36:24.11Elena Nurgalieva62010d5:29.01Stephen Muzhingi26:13.03Elena Nurgalieva52009d5:23.27Stephen Muzhingi6:12.08Olesya Nurgalieva22008u5:24.49Leonid Shvetsov26:14.38Elena Nurgalieva42007d5:20.49Leonid Shvetsov6:10.11Olesya Nurgalieva2006u5:35.19Oleg Kharitonov6:09.24Elena Nurgalieva32005d5:27.10Sipho Ngomane5:58.50Tatyana Zhirkova2004u5:31.22Vladimir Kotov3/6:11.15Elena Nurgalieva22003d5:28.52Fusi Nhlapo6:07.46Elena Nurgalieva2002u5:30.59Vladimir Kotov2/6:14.21Maria Bak32001d5:25.51Andrew Kelehe6:13.53Elvira Kolpakova2000u5:25.33Vladimir Kotov/6:15.35Maria Bak21999d5:30.10Jaroslaw Janicki6:31.03Birgit Lennartz1998u5:26.25Dmitri Grishine26:38.57Rae Bisschoff1997d5:28.37Charl Mattheus5:58.24Ann Trason21996u5:29.33Dmitri Grishine6:13.23Ann Trason1995d5:34.02Shaun Meiklejohn6:22.57Maria Bak1994u5:38.39Alberto Salazar6:41.23Valentina Lyakhova1993d5:39.41Charly Doll6:55.07Tilda Tearle1992u5:46.11Jetman Msutu6:51.05Frances van Blerk1991d5:40.53Nick Bester6:08.19Frith van der Merwe31990u5:40.25Bruce Fordyce97:02.00Naidene Harrison1989d5:35.51Samuel Tshabalala5:54.43Frith van der Merwe21988u5:27.42Bruce Fordyce86:32.56Frith van der Merwe1987u5:37.01Bruce Fordyce76:48.42Helen Lucre31986d5:24.07Bruce Fordyce66:55.01Helen Lucre21985u5:37.01Bruce Fordyce56:53.24Helen Lucre1984d5:27.18Bruce Fordyce46:46.35Lindsay Weight21983u5:30.12Bruce Fordyce37:12.56Lindsay Weight1982d5:34.22Bruce Fordyce27:04.59Cheryl Winn1981u5:37.28Bruce Fordyce6:44.35Isavel Roche-Kelly21980d5:38.25Alan Robb47:18Isavel Roche-Kelly1979u5:45.02Piet Vorster8:22.41Jan Mallen1978d5:29.14Alan Robb38:25Lettie van Zyl31977u5:47.00Alan Robb28:58Lettie van Zyl21976d5:40.53Alan Robb9:05Lettie van Zyl1975u5:53.00Derek Preiss210:08Elizabeth Cavanagh21974u6:02.49Derek Preiss10:40Alet Kleynhans1973d5:39.09Dave Levick8:40Maureen Holland41972u5:48.57Mick Orton9:26Maureen Holland31971d5:47.06Dave Bagshaw38:37Maureen Holland21970u5:51.27Dave Bagshaw210:50Elizabeth Cavanagh1969d5:45.35Dave Bagshaw1968u6:01.11Jack Mekler51967d5:54.10Manie Kuhn1966u6:14.07Tommy Malone9:30.00Maureen Holland1965d5:51.09Bernard Gomersall10:07Mavis Hutchinson1964u6:09.54Jack Mekler41963d5:51.20Jack Mekler31962u5:57.05John Smith1961d6:07.07George Claassen1960u5:56.32Jack Mekler21959d6:28.11Trevor Allen21958u6:26.26Jack Mekler1957d6:13.55Mercer Davies1956u6:33.35Gerald Walsh21955d6:06.32Gerald Walsh1954u6:12.55Wally Hayward51953d5:52.30Wally Hayward41952u7:00.02Trevor Allen1951d6:14.08Wally Hayward31950u6:46.25Wally Hayward21949d6:23.21Reg Allison1948u7:13.52William Savage21947d6:41.05Hardy Ballington51946u7:02.40Bill Cochrane21941-45Wedstrijd niet gehouden vanwege de Tweede Wereldoorlog1940u6:39.23Allen Boyce1939d6:22.05Johnny Coleman21938u6:32.26Hardy Ballington41937d6:23.11Johnny Coleman1936u6:46.14Hardy Ballington31935d6:30.05Bill Cochrane1934u7:09.03Hardy Ballington21933d6:50.37Hardy Ballington9:31.25Geraldine Watson31932u7:41.58William Savage11:56.00Geraldine Watson21931d7:16.30Phil Masterton-Smith> 11 uur +Geraldine Watson1930u7:27.26Wally Hayward1929d7:52.00Darrell Dale1928u7:49.07Frank Sutton1927d6:40.56Arthur Newton51926u6:57.46Harry Phillips1925d6:24.45Arthur Newton41924u6:58.22Arthur Newton31923d6:56.00Arthur Newton211:35.00Frances Hayward1922u8:40.00Arthur Newton1921d8:59.00Bill Rowan
*In 1992 werd de wedstrijd gewonnen door Charl Mattheus, maar deze werd later gediskwalificeerd vanwege het gebruik van het verboden middelen.
Deelnemers Jaar Totaal waarvanvrouwen parcourslengte(in km) Up Run (U)/Down Run (D)202618.275379785,78U202518.208356289,98D 2010 14.343 3129 89,28 D 2009 10.006 1748 89,17 D 2008 8631 1411 86,94 U 2007 10.052 1765 89,17 D 2006 9847 1607 87,5 U 2005 11.729 2000 89,17 D 2004 10.125 1563 86,75 U 2003 11.416 1868 89,18 D 2002 9027 1186 86,5 U 2001 11.090 1664 89,0 D 2000 20.030 3304 87,6 U 1999 11.290 1467 89,9 D 1998 10.496 1284 87,3 U 1997 11.357 1367 89,9 D 1996 11.268 1232 86,7 U 1995 10.542 1185 90,7 D 1994 10.275 1078 86,7 U 1993 11.323 1098 89,9 D 1992 10.696 869 86,7 U 1991 12.082 921 89,2 D 1990 10.273 647 87,4 U 1989 10.507 670 89,6 D 1988 10.363 544 87,5 U 1987 8376 407 87,5 U 1986 9654 431 88,8 D 1985 8192 300 88,6 U 1984 7104 260 89,8 D 1983 5365 157 87,7 U 1982 4602 100 91,4 D 1981 3661 59 87,9 U 1980 3978 33 89,8 D 1979 2821 11 90 U 1978 2601 8 90 D 1977 1670 6 89,7 U 1976 1409 5 90,1 D 1975 1237 1 89,9 U 1974 1162 88 U 1973 1225 88 D 1972 976 90,4 U 1971 931 92 D 1970 640 90,1 U 1969 587 88 D 1968 438 86,9 U 1967 417 86,9 D 1966 261 86,9 U 1965 284 86,9 D 1964 205 86,9 U 1963 149 86,9 D 1962 109 86,9 U 1961 98 86,9 D 1960 80 86,9 U 1959 70 86,9 D 1958 34 86,9 U 1957 62 86,9 D 1956 55 86,9 U 1955 64 86,9 D 1954 34 86,9 U 1953 26 86,9 D 1952 23 86,9 U 1951 25 86,9 D 1950 20 86,9 U 1949 32 86,9 D 1948 24 86,9 U 1947 23 86,9 D 1946 8 86,9 U 1940 10 86,9 U 1939 21 86,9 D 1938 11 86,9 U 1937 19 86,9 D 1936 13 86,7 U 1935 34 86,7 D 1934 24 86,7 U 1933 57 86,7 D 1932 24 86,7 U 1931 30 86,7 D 1930 29 86,7 U 1929 19 86,9 D 1928 13 90,1 U 1927 21 86,9 D 1926 14 86,9 U 1925 24 87,5 D 1924 16 86,9 U 1923 31 86,9 D 1922 26 86,9 U 1921 17 87,9 D
Categorie:Atletiekwedstrijd in Zuid-Afrika Categorie:Ultraloop Categorie:Sport in KwaZoeloe-Natal