thumb|300px|Stadsgezicht van Aken in 1576 met de beide ringmuren en de poorten en torens

De poorten en torens van de Akense stadsmuren waren over de beide ringmuren van de stadsmuren van de Duitse stad Aken verdeeld en dienden om de verdediging van deze muren te verbeteren. De binnenste ringmuur had tien stadspoorten en tien waltorens. De buitenste ringmuur had elf stadspoorten en 23 weertorens.

Van beide muren zijn slechts een klein deel van de talrijke poorten en poorten overgebleven. Van de torens bestaan alleen nog de Lavenstein, de Pfaffenturm, de Langer Turm, de Marienturm en de Adalbertsturm. De beide nog bestaande stadspoorten, de Marschiertor en de Ponttor, werden in de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd, maar konden gerestaureerd worden.

De onderstaande tabellen geven een overzicht van de poorten en torens op de Akense stadsmuur. De standaard volgorde van de bouwwerken stemt overeen met hun ordening in de ringmuur. De tabellen beginnen in het noorden en gaan vervolgens met de klok mee. De nummers corresponderen met de kaart van Carl Rhoen uit 1894.

Binnenste stadsmuren thumb|300px|Overzicht van de vestingwerken in Aken. De nummers uit de eerste kolom van de tabellen staan op deze kaart. De binnenste stadsmuren (Barbarossamuur) hadden tien stadspoorten en tien weertorens. Stadspoorten die een gelijknamige poort in de buitenste ringmuur hadden, behielden hun naam met de toevoeging "mittel", verwijzend naar dat deze in het midden tussen het stadscentrum en de buitenste ringmuur lagen, om zo onderscheid te maken tussen de gelijknamige poorten in de beide stadsmuren. De meeste poorten waren eenvoudige rechthoekige torens met een ophaalbrug die over de stadsgracht voerde. De vier hoofdpoorten hadden een betere verdediging met een voorpoort (barbacane) aan de buitenzijde van de gracht.

Aan de oostzijde van de binnenste stadsmuur lagen de stadspoorten relatief dicht bij elkaar. Aan de westzijde lager daarentegen lange muurdelen zonder poort, die door aanvullende waltorens beveiligd werden. Deze noodzakelijke verdediging was ook nodig omdat de stadsgracht aan deze kant wegens het terreinverloop niet met water gevuld kon worden en daardoor weinig bescherming bood in vergelijking met het water in de gracht aan de oostzijde. Enkele van deze torens waren halfronde of rechthoekige schelptorens, die aan de stadskant open waren. Andere waren halfronde of volledig ronde torens. Rechthoekige torens had de binnenste stadsmuur niet buiten de stadspoorten om. Van de torens van de binnenste stadsmuren is alleen de Templerturm met naam overgeleverd.

Terwijl er van de binnenste stadsmuur zelf nog resten voorhanden zijn, is er geen enkele poort of toren van deze muur bewaard gebleven.

Nr Naam Type Richting Locatie Coördinaten Data Opmerkingen 1 onbekend ronde toren westnoordwesten Templergraben 2 onbekend schelptoren westnoordwesten Templergraben 3 onbekend schelptoren westnoordwesten Templergraben 4 onbekend halfronde toren noordwesten Templergraben 5 Templerturm halfronde toren noordwesten Templergraben tweede helft 18e eeuw afgebroken boogfries onder de dakrand 6 Pontmitteltor hoofdpoort noordnoordwesten Pontstraße, Templergraben met barbacane 7 onbekend ronde toren noordnoordwesten Hirschgraben als bescherming voor de enige knik (vanwege bestaande bebouwing) in de stadsmuur 8 Neutor secundaire poort noorden Neupforte, Hirschgraben, Seilgraben 1764 afgebroken diende ook voor de bewaking van de uitstroom van de Johannisbach de stad uit 9 Kölnmitteltor hoofdpoort noordoosten Großkölnstraße, Mefferdatisstraße met barbacane, grootste poort van binnenste ringmuur 12 Besterdertor secundaire poort oosten Büchel, Dahmengraben, Holzgraben midden 13e eeuw gebouwd, 1783 afgebroken 14 Ursulinertor secundaire poort oostzuidoosten Ursulinerstraße, Holzgraben, Friedrich-Wilhelm-Platz midden 13e eeuw gebouwd ook Aldegundistor of Adalbertsmitteltor genoemd 15 Harduinstor Nebentor zuidzuidoosten Hartmannstraße, Friedrich-Wilhelm-Platz, Kapuzinergraben midden 13e eeuw gebouwd ook Hartmannstor genoemd 16 Marschiermitteltor hoofdpoort zuiden Kleinmarschierstraße, Kapuzinergraben, Alexianergraben 1215 eerste keer genoemd, einde 16e eeuw afgebroken ook Burtscheider Mitteltor genoemd, met barbacane, hier werd een deel van het water van de Pau in de stadsgracht geleid 17 Scherptor secundaire poort zuidwesten Annastraße, Alexianergraben, Löhrgraben enige stadspoort van binnenste ringmuur met twee ronde torens die verbonden waren via een middenbouw 18 onbekend schelptoren zuidwesten Löhrgraben 19 onbekend ronde toren westzuidwesten Löhrgraben diende ook voor de bewaking van de inloop van de Pau de stad in 20 Jakobsmitteltor hoofdpoort westzuidwesten Jakobstraße, Löhrgraben, Karlsgraben einde 16e eeuw afgebroken met barbacane 21 onbekend ronde toren westzuidwesten Karlsgraben 22 onbekend ronde toren westen Karlsgraben diende ook voor de bewaking van de inloop van de Johannisbach de stad in 23 Königsmitteltor secundaire poort westen Königstraße, Karlsgraben, Templergraben 1783 afgebroken

Buitenste stadsmuren thumb|Matthäus Merian der Ältere: kopergravure van Aken met de buitenste stadsmuren gezien vanuit het zuidwesten in 1645 De buitenste stadsmuur (Gotische Mauer) had elf stadspoorten, met daaronder net als bij de binnenste ringmuur vier hoofdpoorten, en 23 weertorens. Behalve de Junkerstor hadden alle poorten een voorpoort (barbacane) die met het hoofdgebouw verbonden was via een stenen brug die over de stadsgracht voerde. Zoals bij de Ponttor nog goed te zien is, waren al deze bruggen aan de zijkanten voorzien van muren met kantelen.

De buitenste ringmuur had met ongeveer een gelijke hoeveelheid poorten een dubbele lengte als de binnenste ringmuur, waardoor er tussen de poorten verschillende poorten nodig waren, in het bijzonder in het noordwesten waar er zes torens tussen de Königstor en de Ponttor stonden. Net als bij de binnenste stadsmuren waren er hier ook schelptorens en volledige torens. Naast de halfronde en ronde torens kwamen hier ook torens met een rechthoekig grondvlak voor.

Nr Naam Type Richting Locatie Coördinaten Data Opmerkingen Afbeelding 27 Ponttor hoofdpoort noordnoordwesten Pontstraße, Pontwall, Saarstraße 1320 eerste keer vermeld enige volledig bewaard gebleven poort 150px 29 Marienturm ronde toren met rechthoekige voorbouw noorden Ludwigsallee 1512 opgericht op de plaats van de voormalige Breuerturm behouden, diende als geschuttoren, tegenwoordig gedenkplaats voor wereldoorlogen 150px 31 Bergtor secundaire poort noorden Bergstraße, Ludwigsallee in 17e eeuw verkleind, in 18e eeuw ruïne 150px 32 Bergerschanzturm halfronde schelptoren noordnoordoosten Ludwigsallee bescherming voor Bergtor 34 Sandkaultor secundaire poort noordnoordoosten Sandkaulstraße, Saarstraße, Monheimsallee 1811 abgerissen hoogste toren van vestingwerken Aken 150px 37 Heinzenturm ronde toren noordoosten Heinzenstraße, Monheimsallee versterkte muren 38 Schänzchen rechthoekige schelptoren oostnoordoosten Monheimsallee 39 Kölntor hoofdpoort oostnoordoosten Alexanderstraße, Hansemannplatz 1320 eerste keer vermeld, 1807 begon sloop 150px 41 Wasserturm rechthoekige toren oosten Heinrichsallee ook Wassertor genoemd, diende voor bewaking waterstroom stad uit 150px Adalbertsturm ronde toren oostzuidoosten Kaiserplatz, Heinrichsallee 150px 43 Adalbertstor secundaire poort oostzuidoosten Kaiserplatz, Beeckstraße 1322 eerste keer vermeld 150px 44 Rotkugelturm oostzuidoosten Beeckstraße 45 Pulvertürmchen halfronde schelptoren zuidoosten Beeckstraße 46 Schildturm halfronde schelptoren zuidoosten Schützenstraße 47 Wirichsbongardstor secundaire poort zuidoosten Theaterstraße, Wallstraße in windmolen omgebouwd 49 Krichelenturm rechthoekige schelptoren zuidzuidoosten Wallstraße 51 Marschiertor hoofdpoort zuiden Franzstraße, Wallstraße, Boxgraben 1320 eerste keer genoemd ook Burtscheider Tor genoemd, een van de grootste poortgebouwen van Europa, hoofdgebouw behouden, voorpoort niet 150px 53 Kleiner Pounellenturm halfronde toren zuiden Boxgraben 1696 eerste keer genoemd, eind 18e eeuw gesloopt 55 Großer Pounellenturm rechthoekige toren zuiden Karmeliterstraße, Boxgraben 1444 eerste keer genoemd, 1611 deels afgebroken, 1782 afbraak tot muurhoogte, einde 19e eeuw volledig afgebroken diende ook voor de bewaking van de instroom van de Paunell de stad in, stenen in 17e eeuw voor bouw Jezuïetenkerk St. Michael gebruikt 56 Karlsturm halfronde schelptoren zuidzuidwesten Krakaustraße, Boxgraben 1823 gesloopt 58 Rostor secundaire poort zuidzuidwesten Hubertusplatz, Boxgraben 1346 eerste keer genoemd, 1799 gesloopt diende ook voor de bewaking van de instroom van de Pau de stad in 150px 59 Lavenstein ronde toren zuidwesten Hubertusstraße, Boxgraben behouden, in 19e eeuw als ijskelder gebruikt 150px 61 Jakobstor hoofdpoort zuidwesten Jakobstraße, Boxgraben, An der Schanz 1320 eerste keer genoemd, begin 19e eeuw gesloopt ongewoon hoge voorpoort met werpmachine op het dak 150px 62 Toren zonder naam rechthoekige toren zuidwesten An der Schanz verdediging van dwingel Lütticher Schanze 63 Eyerkeilturm ronde toren zuidwesten An der Schanz verdediging van dwingel Lütticher Schanze 64 Junkerstor secundaire poort westzuidwesten Vaalser Straße, Mauerstraße 1829 afgebroken ook Vaalser Tor genoemd, enige stadspoort zonder voorpoort 150px 65 Pfaffenturm ronde toren westzuidwesten Lochnerstraße, Junkerstraße 1442–1456 gebouwd behouden, vluchtbastion, diende ook voor de bewaking van de inloop van de Johannisbach de stad in 150px 67 Königstor secundaire poort westen Königstraße, Junkerstraße 1320 eerste keer genoemd, begin 19e eeuw afgebroken 150px 69 Langer Turm halfronde toren westen Turmstraße begin 14e eeuw gebouwd behouden, staat op het hoogste punt en diende als vuurwacht en kruitmagazijn, daarom ook wel Pulverturm genoemd 150px 70 Burtscheider Turm halfronde toren westnoordwesten Turmstraße begin 14e eeuw gebouwd, begin 19e eeuw afgebroken 71 Beguinenturm halfronde schelptoren westnoordwesten Turmstraße begin 14e eeuw gebouwd, begin 19e eeuw afgebroken 73 Gregoriusturm ronde toren met rechthoekige voorbouw noordwesten Turmstraße 1810 afbraak tot muurkroon, 1850 volledig afgebroken stabielste weertoren 75 Bongartsturm halfronde schelptoren noordwesten Turmstraße bescherming voor Ponttor 76 Krückenturm halforde toren noordnoordwesten Pontwall

Kaart Legenda: groen is nog bestaand, grote icoontjes zijn stadspoorten, kleine icoontjes torens, erkers en wachthuizen in de stadsmuren. { "type": "FeatureCollection", "features": [ { "type": "Feature", "properties": { "title":"1. naam onbekend", "marker-size": "small", "marker-symbol": "1" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 6.076578, 50.776153 ] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title":"2. naam onbekend", "marker-size": "small", "marker-symbol": "2" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 6.077253, 50.776575 ] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title":"3. naam onbekend", "marker-size": "small", "marker-symbol": "3" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 6.077983, 50.777056 ] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title":"4. naam onbekend", "marker-size": "small", "marker-symbol": "4" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 6.079044, 50.777789 ] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title":"5. Templerturm", "marker-size": "small", "marker-symbol": "5" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 6.080139, 50.778292 ] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title":"6. Pontmitteltor", "marker-symbol": "6" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 6.081367, 50.778692 ] } }, { "type": "Feature", "properties": { "title":"7. naam onbekend", "marker-size": "small", "marker-symbol": "7" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 6.082089, 50.779039 ] } },