Hoogste liga 150px Opgericht 1936 Opgeheven 1991 Land Degradatie naar Eerste liga Aantal clubs 16 Recordkampioen Dynamo Kiev (13) De Hoogste liga of Hoogste divisie was het hoogste niveau van het voetbal in de Sovjet-Unie tot aan het uiteenvallen hiervan in 1991. Geschiedenis Begin 20e eeuw was voetbal in het Russische Rijk en de vroege Sovjet-Unie weinig georganiseerd. Tot aan 1936 werd er door stedenteams sporadisch om een soort landskampioenschap gestreden. Dit gebeurde acht keer met de volgende steden als winnaars: 1912 Sint-Petersburg 1913 Odessa 1922 Moskou 1924 Charkiv 1928 Moskou 1931 Moskou 1932 Moskou 1933 Moskou Dit veranderde toen op 22 mei 1936 de Hoogste liga van start ging onder de naam "Groep A" (zie naamswijzigingen). In het eerste jaar werd er nog zowel in het voorjaar als in het najaar een competitie gespeeld, maar vanaf 1937 werd elk jaar gestreden om het landskampioenschap. Uitgezonderd waren de oorlogsjaren 1941-1945 (geen competitie) en 1976, toen er net als in 1936 een dubbele competitie werd gespeeld. Toen in 1991 de Sovjet-Unie uit elkaar viel, hield ook de Hoogste liga op te bestaan, al werden er nog wel pogingen ondernomen de topteams uit de verschillende republieken in één overkoepelende competitie samen te laten spelen. Al deze pogingen liepen echter op niets uit en de voormalige Sovjet-republieken startten vanaf 1992 elk hun eigen competitie. Rechtsopvolger van de Hoogste liga is de Premjer-Liga, de hoogste divisie van de grootste voormalige Sovjetrepubliek: de Russische Federatie. Toch was het niet enkel de Russische deelrepubliek die de lakens uitdeelde. Clubs uit Oekraïne waren ook erg succesvol. Voor de nationale competities van de voormalige Sovjetrepublieken wordt via het volgende overzicht doorverwezen: Armenië Azerbeidzjan Estland Georgië Kazachstan Kirgizië Letland Litouwen Moldavië Oekraïne Oezbekistan Rusland Tadzjikistan Turkmenistan Wit-Rusland
Naamswijziging De competitie onderging door de jaren heen enkele naamswijzigingen. 1936-1941 - Groep A (Группа А) 1945-1949 - Eerste groep van de USSR (Первая группа СССР) 1950-1962 - Klasse A van de USSR (Класс "А" СССР) 1963-1969 - Eerste groep A van de USSR (Первая группа "А" СССР) 1970 - Hoogste groep A (Высшая группа «А») 1971-1991 - Hoogste liga (Высшая лига)
Kampioenen Sovjet-Unie (1936-1991) Groep A SeizoenKampioenTweede plaatsDerde plaatsTopschutter1936 (V) Dinamo Moskou Dynamo Kiev Spartak MoskouMichail Semitsjastni(Dinamo Moskou, 6 goals)1936 (N) Spartak Moskou Dinamo Moskou Dinamo TbilisiGeorgy Glazkov(Spartak Moskou, 7 goals)1937 Dinamo Moskou(2) Spartak Moskou Dynamo KievBoris Paitsjadze(Dinamo Tbilisi, 8 goals)Leonid Roemjantsev(Spartak Moskou, 8 goals)Vasili Smirnov(Dinamo Moskou, 8 goals)1938 Spartak Moskou(2) CDKA Moskou Metalloerg MoskouMakar Hontsjarenko(Dynamo Kiev, 19 goals)1939 Spartak Moskou(3) Dinamo Tbilisi CDKA MoskouGrigori Fedotov(CDKA Moskou, 21 goals)1940 Dinamo Moskou (3) Dinamo Tbilisi Spartak MoskouGrigori Fedotov(CDKA Moskou, 21 goals)Sergei Solovjov(Dinamo Moskou, 21 goals)1941Competitie gestopt door perikelen in WO II (Dinamo Moskou stond aan de leiding)1942-44Geen competitie door WO II
Eerste Groep SeizoenKampioenTweede plaatsDerde plaatsTopschutter1945 Dinamo Moskou (4) CDKA Moskou Torpedo MoskouVsevolod Bobrov(CDKA Moskou, 24 goals)1946 CDKA Moskou Dinamo Moskou Dinamo TbilisiAleksandr Ponomarjov(Torpedo Moskou, 18 goals)1947 CDKA Moskou (2) Dinamo Moskou Dinamo TbilisiVsevolod Bobrov(CDKA Moskou, 14 goals)Valentin Nikolajev(CDKA Moskou, 14 goals)Sergei Solovjov(Dinamo Moskou, 14 goals)1948 CDKA Moskou (3) Dinamo Moskou Spartak MoskouSergei Solovjov(Dinamo Moskou, 25 goals)1949 Dinamo Moskou (5) CDKA Moskou Spartak MoskouNikita Simonyan(Spartak Moskou, 26 goals)
Klasse A SeizoenKampioenTweede plaatsDerde plaatsTopschutter1950 CDKA Moskou (4) Dinamo Moskou Dinamo TbilisiNikita Simonjan(Spartak Moskou, 34 goals)1951 CDSA Moskou (5) Dinamo Tbilisi Sjachtar StalinoAvtandil Gogoberidze(Dinamo Tbilisi, 16 goals)1952 Spartak Moskou (4) Dynamo Kiev Dinamo MoskouAndrej Zazrojev(Dynamo Kiev, 11 goals)1953 Spartak Moskou (5) Dinamo Tbilisi Torpedo MoskouNikita Simonjan(Spartak Moskou, 14 goals)1954 Dinamo Moskou (6) Spartak Moskou Spartak MinskAnatoli Iljin(Spartak Moskou, 11 goals)Vladimir Iljin(Dinamo Moskou, 11 goals)Antonin Sotsjnev(Troedovye Rezervy Leningrad, 11 goals)1955 Dinamo Moskou (7) Spartak Moskou CDSA MoskouEdoeard Streltsov(Torpedo Moskou, 15 goals)1956 Spartak Moskou (6) Dinamo Moskou CDSA MoskouVasili Boezoenov(ODO Sverdlovsk, 17 goals)1957 Dinamo Moskou (8) Torpedo Moskou Spartak MoskouVasili Boezoenov(CSK MO Moskou, 16 goals)1958 Spartak Moskou(7) Dinamo Moskou CSK MO MoskouAnatoli Iljin(Spartak Moskou, 19 goals)1959 Dinamo Moskou (9) Lokomotiv Moskou Dinamo TbilisiZaoer Kalojev(Dinamo Tbilisi, 16 goals)1960 Torpedo Moskou Dynamo Kiev Dinamo MoskouZaoer Kalojev(Dinamo Tbilisi, 20 goals)Gennadi Goesarov(Torpedo Moskou, 20 goals)1961 Dynamo Kiev Torpedo Moskou Spartak MoskouGennadi Goesarov(Torpedo Moskou, 22 goals)1962 Spartak Moskou (8) Dinamo Moskou Dinamo TbilisiMichail Moestygin(Belarus Minsk, 17 goals)
Klasse A (eerste groep) SeizoenKampioenTweede plaatsDerde plaatsTopschutter1963 Dinamo Moskou (10) Spartak Moskou Dinamo MinskOleg Kopajev(SKA Rostov, 27 goals)1964 Dinamo Tbilisi Torpedo Moskou CSKA MoskouVladimir Fedotov(CSKA Moskou, 16 goals)1965 Torpedo Moskou(2) Dynamo Kiev CSKA MoskouOleg Kopajev(SKA Rostov, 18 goals)1966 Dynamo Kiev (2) SKA Rostov Neftianik BakoeIlja Datoenasjvili(Dinamo Tbilisi, 20 goals)1967 Dynamo Kiev (3) Dinamo Moskou Dinamo TbilisiMichail Moestygin(Dinamo Minsk, 19 goals)1968 Dynamo Kiev (4) Spartak Moskou Torpedo MoskouGotsja Gavasjeli(Dinamo Tbilisi, 22 goals)Berador Abdoeraimov(Pachtakor Tasjkent, 22 goals)1969 Spartak Moskou (9) Dynamo Kiev Dinamo TbilisiNikolaj Osjanin(Spartak Moskou, 16 goals)Vladimir Proskurin(SKA Rostov, 16 goals)Dzjemal Cherchadze(Torpedo Koetaisi, 16 goals)
Klasse A (Hoogste groep) SeizoenKampioenTweede plaatsDerde plaatsTopschutter1970 CSKA Moskou (6) Dinamo Moskou Spartak MoskouGivi Nodija(Dinamo Tbilisi, 17 goals)
Hoogste liga SeizoenKampioenTweede plaatsDerde plaatsTopschutter1971 Dynamo Kiev (5) Ararat Jerevan Dinamo TbilisiEdoeard Malofejev(Dinamo Minsk, 16 goals)1972 Zorja Vorosjilovhrad Dynamo Kiev Dinamo TbilisiOleh Blochin(Dynamo Kiev, 14 goals)1973 Ararat Jerevan Dynamo Kiev Dinamo MoskouOleh Blochin(Dynamo Kiev, 18 goals)1974 Dynamo Kiev (6) Spartak Moskou Tsjornomorets OdessaOleh Blochin(Dynamo Kiev, 20 goals)1975 Dynamo Kiev (7) Sjachtar Donetsk Dinamo MoskouOleh Blochin(Dynamo Kiev, 18 goals)1976 (V) Dinamo Moskou (11) Ararat Jerevan Dinamo TbilisiArkadi Andreasjan(Ararat Jerevan, 8 goals)1976 (N) Torpedo Moskou(3) Dynamo Kiev Dinamo TbilisiAleksandr Markin(Zenit Leningrad, 13 goals)1977 Dynamo Kiev (8) Dinamo Tbilisi Torpedo MoskouOleh Blochin(Dynamo Kiev, 17 goals)1978 Dinamo Tbilisi (2) Dynamo Kiev Sjachtar DonetskGeorgi Jartsev(Spartak Moskou, 19 goals)1979 Spartak Moskou (10) Sjachtar Donetsk Dynamo KievVitali Staroechin(Sjachtar Donetsk, 26 goals)1980 Dynamo Kiev (9) Spartak Moskou Zenit LeningradSergej Andrejev(SKA Rostov, 20 goals)1981 Dynamo Kiev (10) Spartak Moskou Dinamo TbilisiRamaz Sjengelija(Dinamo Tbilisi, 23 goals)1982 Dinamo Minsk Dynamo Kiev Spartak MoskouAndrej Jakoebik(Pachtakor Tasjkent, 23 goals)1983 Dnipro Dnipropetrovsk Spartak Moskou Dinamo MinskJoeri Gavrilov(Spartak Moskou, 18 goals)1984 Zenit Leningrad Spartak Moskou Dnipro DnipropetrovskSergej Andrejev(SKA Rostov, 20 goals)1985 Dynamo Kiev (11) Spartak Moskou Dnipro DnipropetrovskOleh Protasov(Dnipro Dnipropetrovsk, 35 goals)1986 Dynamo Kiev (12) Dinamo Moskou Spartak MoskouAleksandr Borodjoek(Dinamo Moskou, 21 goals)1987 Spartak Moskou (11) Dnipro Dnipropetrovsk Žalgiris VilniusOleh Protasov(Dnipro Dnipropetrovsk, 18 goals)1988 Dnipro Dnipropetrovsk (2) Dynamo Kiev Torpedo MoskouJevgeni Sjachov(Dnipro Dnipropetrovsk, 16 goals)Aleksandr Borodjoek (Dinamo Moskou, 16 goals)1989 Spartak Moskou (12) Dnipro Dnipropetrovsk Dynamo KievSergei Rodionov(Spartak Moskou, 16 goals)1990 Dynamo Kiev (13) CSKA Moskou Dinamo MoskouOleg Protasov(Dynamo Kiev, 12 goals)Valeri Sjmarov(Spartak Moskou, 12 goals)1991 CSKA Moskou (7) Spartak Moskou Torpedo MoskouIgor Kolyvanov(Dinamo Moskou, 18 goals)
Statistieken Ranglijst deelnamen aan de Hoogste liga Sovjet-Unie (1936-1991) N.B. Vlag = geeft aan uit welke sovjetrepubliek de club komt. In 1936 werden twee seizoenen geteld, ook deelnemers uit 1941 worden meegeteld, toen werd seizoen niet voltooid door de tweede wereldoorlog.