De Akan uit Ghana en Ivoorkust geven hun kinderen vaak de naam van de dag van de week waarop ze geboren zijn en een naam gebaseerd op de volgorde van geboorte.
Door de invloed van de Akan is dit ook gebruikelijk in andere delen van West-Afrika, van Benin/Dahomey (Fon) en Togo (Ewe), tot de Ga en door de slavenhandel tot in het Caraïbisch gebied en Zuid-Amerika. Ook bij de Marrons in Suriname en in Jamaica wordt dit systeem van dagnamen gebruikt.
Dagnamen Geboortedag Mannelijkenaam Vrouwelijkenaam Varianten VariantAukaans Wortel Associatie Mannelijke naam(Suriname) Vrouwelijke naam(Suriname) Naam(Jamaica) Maandag([Ɛ]dwóada) Kwadwó Adwoa Kodjó, Kojo, Jojo;Adjua, Ajwoba, Adjoa Kodyo, Adyuba Dwo Vrede Kodyo (Kodjo) Adyuba Cudjoe Dinsdag([Ɛ]bénada) Kwabená Abenaa, Abénaa Komlá, Komlã, Komlan, Kobby, Ebo, Kobi Kobina;Ablá, Ablã, Abena, Abrema Kwamina, Abeni Bene Oceaan Kwamina Abena Cubbenah Woensdag(Wukúada) Kwakú Akua, Akúá, Akuba Koku, Kokou, Kweku, Kaku, Kuuku;Akú, Ekua Kwaku, Akuba Wukuo Mythische spin Anansi Kwaku (Kwakoe) Akuba Quaco Donderdag(Yáwóada) Yaw Yaa Yao, Yaba, Yawo, Ekow, Kow, Kwaw;Araba, Ayawa, Baaba, Yaaba, Aba Yaw, Yaba Ya Aarde Yaw Yaba Quao Vrijdag([E]fíada) Kofí Afia Koffi, Fiifi, Yoofi;Afí, Afua, Efia, Efua Kofi, Afiba Afi Vruchtbaarheid Kofi Afiba Cuffee Zaterdag(Méméneda) Kwámè, Kwǎmè, Ám̀ma, Ámmá Ato, Kwami, Kuwame, Komi;Ame, Ama, Amba, Ameyo Kwami, Amba Mene God Kwami Amba Quamin Zondag(Kwasíada) Akwasí Akosua Kwesi, Siisi, Akwasi, Kosi;Akosi, Akosiwa, Así, Esi, Kwasiba. Kwasi, Kwasiba Asi Universum Kwasi Kwasiba Quashee
Namen van tweelingen Er zijn speciale namen voor oudere en jongere tweelingen. De tweede van de tweeling wordt beschouwd als de oudste omdat deze 'volwassen' genoeg was om de eerste te helpen geboren te worden.
Tweeling Mannelijke naam Vrouwelijke naam Variant Tweeling Atá Ataá Atta Oudste Atá Pánin Ataá Pánin Panyin Jongste Atá Kúmaa Ataá Kúmaa Akwetee (m), Atsú, Kaakra, Kakraba, KakiraGeboren na een tweeling TáwiaGeboren na Tawia Gaddo Nyankómàgó
Volgordenamen Er zijn ook namen gebaseerd op de volgorde van geboorte, de volgorde na een tweeling en de volgorde van geboorten na hertrouwen.
Volgorde Mannelijke naam Vrouwelijke naam Variant eerstgebore Píèsíe Berko (m), Arko (m), Dede (f), Dedei (f), Abaka, Kande (f)? tweede Mǎnu Máanu Evelia (f) derde Meńsã́ Mánsã Mensah, Mansah vierde Anan, Anané Annan vijfde Núm, Anúm zesde Nsĩã́ Essien zevende Asón Nsṍwaa Esson, Ansong achtste Bótwe Awotwe, Awotwie negende Ákron, Nkróma Nkróma Akun, Ackon, Nkrumah tiende Badú Badúwaa Bedu elfde Dúkũ twaalfde Dúnu laatste ? Kaakyire eerste van een andere echtgenoot ? ?
Speciale geboorteplaats Kinderen worden ook genoemd naar de geboorteplaats of naar de omstandigheden van de geboorte.
Plaats Mannelijke/vrouwelijke naam vertaling in het veld Afúom op de boerderij op de weg Ɔkwán de weg in oorlogstijd Bekṍe, Bedíàkṍ oorlogstijd gelukkige omstandigheid Afiríyie goed jaar na de dood van de vader Antó ik kende hem niet na lange kinderloosheid Nyamékyε gift van God vroeggeboorte of ziekelijk Nyaméama wat God gegeven heeft (kan niemand afnemen) vader weigert verantwoordelijkheid Obím̀pέ niemand wil hem/haar Yεmpέw wij willen je niet
Overige namen en betekenissen Adofo - Degeen die liefheeft Kumi - Krachtig
Voorbeelden De meeste Ghanezen hebben ten minste één naam in dit systeem. Bijvoorbeeld: De eerste president van Ghana, Kwame Nkrumah, werd Kwame genoemd omdat hij op een zaterdag was geboren en Nkrumah omdat hij de negende geborene was. Kofi Atta Annan, de zevende secretaris-generaal van de Verenigde Naties, heeft deze namen gekregen omdat hij op een vrijdag was geboren (Kofi) als helft van een tweeling (Atta) en als vierde kind (Annan).
Bronnen
Categorie:Naam naar taal Categorie:Volk in Ghana Categorie:Dag