Een provinciedistrict is een administratieve indeling in België tijdens de provincieraadsverkiezingen.
Door het Lambermontakkoord in 2000 werd de bevoegdheid voor de organisatie en werking van het lokale bestuur overgedragen aan de gewesten. Dit hield eveneens de overdracht in van de lokale kieswetgeving (zijnde gemeentelijk en provinciaal niveau). Wat het provinciale niveau betreft, is dit dus alleen relevant voor het Vlaams en Waals Gewest, gezien sinds de splitsing van de provincie Brabant in 1995 er geen provinciaal niveau meer is in Brussel-Hoofdstad.
In Wallonië bestaat nog het oude systeem: de provinciedistricten vormen het tussenliggende niveau tussen de kiesarrondissementen en de kieskantons; de reststemmen van een partij over de verschillende provinciedistricten van hetzelfde kiesarrondissement kunnen er via apparentering worden samengevoegd.
In Vlaanderen werden in 2017 de kieskantons voor de provincieraadsverkiezingen afgeschaft en vormen de provinciedistricten sindsdien het enige niveau voor de verdeling van zetels, zonder apparentering.
Oprichting De districten werd in het leven geroepen door de provinciekieswet van 1921 als groepering van kieskantons. Deze nieuwe kiesomschrijvingen kwamen er ter vervanging van de gerechtelijke kantons die tot dan gebruikt werden als kiesomschrijving voor de provincieraadsverkiezingen. Dit was nodig voor de invoering van evenredige vertegenwoordiging, aangezien 104 van de 222 (gerechtelijke) kantons slechts één of twee provincieraadsleden verkozen. Provincie (Gerechtelijke) kantons Districten Antwerpen 21 9 Brabant 29 14 West-Vlaanderen 31 12 Oost-Vlaanderen 34 14 Henegouwen 33 14 Luik 83 11 Limburg 13 10 Luxemburg 20 9 Namen 15 9 Totaal 222 102
Vlaamse provinciedistricten Verkiezingen 2006 In het Provinciedecreet van 2005Provinciedecreet binnenland.vlaanderen.be, 9 december 2005 van de Vlaamse regering herdefinieerde deze de opdracht, bevoegdheden en organisatie van de (Vlaamse) provincies. Provincies met een miljoen inwoners of meer hadden 84 provincieraadsleden, deze met minder inwoners (de facto enkel Limburg) hadden er 75. Voorafgaand aan de provinciale verkiezingen in 2006 werd de lijst met indeling in provinciale kiesdistricten gepubliceerd en de zetelverdeling op basis van de bevolkingsaantallen per provinciedistrict. Er waren in totaal 52 provinciedistricten.kaart
provincie arrondissement provinciedistrict kieskantons 100pxProvincieraad Antwerpen (84 zetels) Antwerpen Antwerpen (24) Antwerpen Boom (9) Boom, Kontich Kapellen (15) Kapellen, Brecht, Zandhoven Mechelen Mechelen (7) Mechelen, Puurs Lier (8) Lier, Duffel, Heist-op-den-Berg Turnhout Turnhout (6) Turnhout, Hoogstraten Herentals (8) Herentals, Westerlo Mol (7) Mol, Arendonk 100pxProvincieraad Limburg (75 zetels) Hasselt Hasselt (10) Hasselt Beringen (10) Beringen Genk (8) Genk Herk-de-Stad (3) Herk-de-Stad Sint-Truiden (5) Sint-Truiden Maaseik Maaseik (5) Maaseik Bree (4) Bree Neerpelt (7) Pelt Peer (5) Peer Tongeren Tongeren (5) Tongeren, Riemst, Voeren Bilzen (4) Bilzen Borgloon (5) Borgloon Maasmechelen (5) Maasmechelen 100pxProvincieraad Oost-Vlaanderen (84 zetels) Aalst Aalst (7) Aalst Geraardsbergen (5) Geraardsbergen, Ninove Zottegem (4) Zottegem, Herzele Dendermonde Dendermonde (7) Dendermonde, Wetteren Zele (4) Zele, Hamme Eeklo Eeklo (5) Eeklo, Assenede, Kaprijke Gent Deinze (6) Deinze, Nazareth, Nevele Evergem (4) Evergem, Waarschoot, Zomergem Gent (14) Gent Lochristi (7) Lochristi, Destelbergen, Merelbeke Oudenaarde Oudenaarde (3) Oudenaarde, Kruishoutem Ronse (4) Ronse, Brakel, Horebeke Sint-Niklaas Sint-Niklaas (7) Sint-Niklaas, Lokeren Temse (7) Temse, Beveren, Sint-Gillis-Waas 100pxProvincieraad West-Vlaanderen (84 zetels) Brugge Brugge (20) Brugge, Torhout Diksmuide Diksmuide (4) Diksmuide Ieper Ieper (6) Ieper, Vleteren, Wervik, Zonnebeke Poperinge (2) Mesen, Poperinge Kortrijk Kortrijk (10) Kortrijk, Avelgem Harelbeke (5) Harelbeke Menen (5) Menen Oostende Oostende (11) Oostende, Gistel Roeselare Roeselare (6) Roeselare Izegem (5) Izegem, Hooglede, Lichtervelde Tielt Tielt (6) Tielt, Meulebeke, Oostrozebeke, Ruiselede Veurne Veurne (4) Veurne, Nieuwpoort 100pxProvincieraad Vlaams-Brabant (84 zetels) Halle-Vilvoorde Halle (24) Halle, Asse, Lennik Vilvoorde (22) Vilvoorde, Meise, Zaventem Leuven Leuven (15) Leuven Diest (15) Diest, Aarschot, Haacht Tienen (8) Tienen, Glabbeek, Landen, Zoutleeuw
Arrest Grondwettelijk Hof 2007 Een arrest van het Grondwettelijk Hof van 5 december 2007Arrest Grondwettelijk Hof van 5 december 2007 vernietigde de indeling omdat deze een schending vormde van de grondwetsartikelen 10 en 11. Het hof oordeelde dat het verschil in omvang een niet-redelijke impact uitoefende op de verkiezingsresultaten. De vaststelling gold voornamelijk voor de kleine provinciedistricten van de provincies Limburg, West- en Oost-Vlaanderenhttp://www.provant.be/binaries/0_2_tcm7-119780.pdf. Zo waren er in district Herk-de-Stad maar 3 en in tal van andere kleine districten slechts 4 zetels te begeven. Daardoor bestonden er grote verschillen op het vlak van de natuurlijke kiesdrempel (van 2,75 % tot meer dan 16 % van de stemmen nodig om één zetel binnen te halen), wat tot gevolg had dat het voor kleinere politieke partijen in sommige provincies, administratieve arrondissementen of kiesdistricten veel moeilijker was om verkozenen te behalen dan in andere.
Verkiezingen 2012 Het Lokaal en Provinciaal Kiesdecreet van 2011het Lokaal en Provinciaal Kiesdecreet van 8 juli 2011, codex.vlaanderen.be regelde de indeling in kiesarrondissementen en provinciedistricten.Vlaanderenkiest.be Lijst van de aantallen te verkiezen provincieraadsleden per provinciedistrict Een aantal provinciedistricten werden samengevoegd (van 52 naar 35 in totaal), en voor het arrondissementeel niveau werden de voormalige senatoriële kiesarrondissementen gehanteerd. De provinciedistricten werden zo bepaald, dat elk van hen met minstens 6 zetels vertegenwoordigd is in de provincieraad. Er kwam een kiesdrempel van 5%. Tegelijk werden de aantallen provincieraadsleden verminderd. Deze indeling werd toegepast bij de provincieraadsverkiezingen van oktober 2012.
provincie kiesarrondissement provinciedistrict kieskantons 100pxProvincieraad Antwerpen (72 zetels) Antwerpen (41) Antwerpen (21) Antwerpen Boom (7) Boom, Kontich Kapellen (13) Kapellen, Brecht, ZandhovenMechelen-Turnhout (31) Herentals (7) Herentals, Westerlo Lier (7) Lier, Duffel, Heist-op-den-Berg Mechelen (6) Mechelen, Puurs Turnhout (11) Turnhout, Arendonk, Mol, Hoogstraten 100pxProvincieraad Limburg (63 zetels) Limburg (63) Hasselt (8) Hasselt Beringen (9) Beringen Peer (7) Peer, Bree Genk (7) Genk Sint-Truiden (10) Sint-Truiden, Herk-de-Stad, Borgloon Maasmechelen (9) Maasmechelen, Maaseik Neerpelt (6) Neerpelt Tongeren (7) Tongeren, Bilzen, Riemst, Voeren 100pxProvincieraad Oost-Vlaanderen (72 zetels) Gent (30) Gent (12) Gent Deinze (11) Deinze, Nazareth, Nevele, Destelbergen, Lochristi, Merelbeke Eeklo (7) Eeklo, Assenede, Kaprijke, Evergem, Waarschoot, Zomergem Aalst-Oudenaarde (20) Aalst (6) Aalst Geraardsbergen (8) Geraardsbergen, Ninove, Herzele, Zottegem Oudenaarde (6) Oudenaarde, Kruishoutem, Brakel, Horebeke, Ronse Dendermonde-Sint-Niklaas (22) Dendermonde (10) Dendermonde, Wetteren, Hamme, Zele Sint-Niklaas (12) Sint-Niklaas, Lokeren, Beveren, Sint-Gillis-Waas, Temse 100pxProvincieraad West-Vlaanderen (72 zetels) Brugge (17) Brugge (17) Brugge, Torhout Kortrijk-Ieper (24) Ieper (7) Ieper, Vleteren, Wervik, Zonnebeke, Mesen, Poperinge Kortrijk (17) Kortrijk, Menen, Harelbeke, Avelgem Oostende-Veurne-Diksmuide (16) Oostende (9) Oostende, Gistel Veurne-Diksmuide (7) Diksmuide, Nieuwpoort, Veurne Roeselare-Tielt (15) Roeselare (9) Roeselare, Hooglede, Izegem, Lichtervelde Tielt (6) Tielt, Meulebeke, Oostrozebeke, Ruiselede 100pxProvincieraad Vlaams-Brabant (72 zetels) Halle-Vilvoorde (40) Halle (21) Halle, Asse, Lennik Vilvoorde (19) Vilvoorde, Meise, ZaventemLeuven (32) Leuven (13) Leuven Diest (12) Diest, Aarschot, Haacht Tienen (7) Tienen, Glabbeek, Landen, Zoutleeuw
Verkiezingen 2018 Bij de hervorming in 2017 (decreet van 30 juni 2017) werden de provincieraadsleden gehalveerd, de kieskantons afgeschaft, een aantal provinciedistricten samengevoegd en apparentering afgeschaft. De nieuwe indeling wordt voor het eerst toegepast bij de provincieraadsverkiezingen van 14 oktober 2018.
In Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant komen de provinciedistricten volledig overeen met de administratieve arrondissementen. In Oost-Vlaanderen en West-Vlaanderen komen de provinciedistricten overeen met gegroepeerde arrondissementen, waarbij Gent ook Eeklo omvat en Ieper-Oostende-Diksmuide ook Veurne omvat.
provincie kiesarrondissement provinciedistrict Provincieraad Antwerpen (36 zetels)100px|Antwerpen Antwerpen Antwerpen (20) Mechelen-Turnhout Mechelen (7) Turnhout (9) Provincieraad Limburg (31 zetels)100px|Limburg Limburg Hasselt (15) Maaseik (9) Tongeren (7) Provincieraad Oost-Vlaanderen (36 zetels)100px|Oost-Vlaanderen Gent Gent (15) Aalst-Oudenaarde Aalst-Oudenaarde (10) Dendermonde-Sint-Niklaas Dendermonde-Sint-Niklaas (11) Provincieraad Vlaams-Brabant (36 zetels)100px|Vlaams-Brabant Halle-Vilvoorde Halle-Vilvoorde (20) Leuven Leuven (16) Provincieraad West-Vlaanderen (36 zetels)100px|West-Vlaanderen Brugge Brugge (9) Ieper-Oostende-Diksmuide Ieper-Oostende-Diksmuide (11) Kortrijk-Roeselare-Tielt Kortrijk-Roeselare-Tielt (16)
Waalse provinciedistricten
De zetelaantallen weergegeven in onderstaande tabel zijn de aantallen voor de provincieraden. Bij de verkiezingen voor de provincieraden zijn de provinciedistricten gelijk aan of maken ze deel uit van de administratieve arrondissementen.
Waalse Gewest Wallex - Le Droit en Wallonnie (annexe 3) provincie arrondissement provinciedistrict 100pxProvincieraad Luik (56 zetels) Luik (26) Luik (10) Wezet (5) Fléron (7) Seraing (4) Saint-Nicolas (5) Verviers (15) Verviers (7) Dison (4) Eupen (4) Hoei (6) Hoei (6)Borgworm (4) Borgworm (4) 100pxProvincieraad Luxemburg (37 zetels) Aarlen (8) Aarlen (8) Bastenaken (6) Bastenaken (6) Marche-en-Famenne (7) Marche-en-Famenne (7) Neufchâteau (9) Neufchâteau (5) Bouillon (4) Virton (7) Virton (7) 100pxProvincieraad Namen (37 zetels) Dinant (9) Dinant (5) Ciney (4) Namen (23) Namen (9) Andenne (5) Gembloers (9) 100pxProvincieraad Henegouwen (56 zetels) Aat (4) Aat (4) Charleroi (18) Charleroi (9) Châtelet (4) Fontaine-l'Évêque (5) Bergen (11) Bergen (4) Boussu (7) Zinnik (8) Zinnik (4) La Louvière (4) Thuin (6) Thuin (6) Doornik-Moeskroen Doornik (9) 100pxProvincieraad Waals-Brabant (37 zetels) Nijvel (37) Nijvel (16) Waver (21)
Zie ook Provincieraadsverkiezingen Kieskring (België) Kieskanton Kiesarrondissement
Categorie:Verkiezingen in België Categorie:Kiessysteem Categorie:Gebiedsnaam Categorie:Provinciepolitiek in België