Paulien Hogeweg (Amsterdam, 24 december 1943) is een Nederlands theoretisch bioloog en onderzoeker van complexe systemen aan de Universiteit Utrecht. Samen met haar collega Ben Hesper bedacht ze in 1978 de term bio-informaticaHogeweg, P. (1978). Simulating the growth of cellular forms. Simulation 31, 90-96; Hogeweg, P. and Hesper, B. (1978) Interactive instruction on population interactions. Comput Biol Med 8:319-27. als benaming voor het interpreteren van biologische data met behulp van computers. Hogeweg is officieel met emeritaat, maar houdt zich nog steeds bezig met onderzoek en onderwijs.
Onderzoek Hogeweg studeerde in 1969 af aan de Universiteit van Amsterdam op onderzoek naar waterplanten in Nederland, India en Tsjechoslowakije, waarvoor ze handmatig een zeer grote hoeveelheid data moest analyseren. Toen ze na haar afstuderen bij de Universiteit Leiden aan de slag ging, waar een computer beschikbaar was, ontwikkelde ze het computerprogramma BIopat voor patroonanalyse in biologische data. Samen met collega Ben Hesper bedacht ze daarvoor de term 'bio-informatica'.
Na een korte periode in Leiden maakte Hogeweg de overstap naar de Universiteit Utrecht, waar ze in 1976 bij prof. dr. F. van der Blij en prof. dr. Chr. P. Raven promoveerde op onderzoek naar patroonvorming en patroonherkenning, met een proefschrift getiteld Topics in Biological Pattern Analysis. In 1977 richtte ze aan dezelfde universiteit de onderzoeksgroep Theoretical Biology & Bioinformatics op. In 1991 werd ze benoemd als hoogleraar Theoretische biologie, en na haar emeritaat in 2009 tot honorair hoogleraar in hetzelfde vakgebied.
Hogeweg staat bekend als een pionier in haar vakgebied, waaronder op het ontwikkelen van agent-gebaseerd model-studies naar de sociale structuur binnen diergroepen en het ontwikkelen van onderzoek naar biomoleculaire structuren. Haar huidige onderzoeksfocus ligt bij het bestuderen hoe complexe cellen zijn ontstaan uit eenvoudigere celtypes. In 2025 werd ze benoemd tot lid van de European Molecular Biology Organization (EMBO) voor haar baanbrekende werk in de bioinformatica en theoretische biologie.
Externe links Paulien Hogeweg: Homepage Theoretical Biology and Bioinformatics Group, Utrecht University
Categorie:Nederlands bioloog