Klein klauwtjesmos (Hypnum pallescens) is een soort mos uit het geslacht klauwtjesmos (Hypnum). Het is een soort van het noordelijk halfrond die vrijwel uitsluitend op bomen en rotsen groeit. De soort is in België en Nederland zeer zeldzaam.
Etymologie en naamgeving Synoniem: Hypnum pallescens var. protuberans (Bridel) Lesquereux & James, Hypnum reptile Michaux, Leskea pallescens Hedwig, Stereodon pallescens (Hedwig) Mitten
Duits: Blassgelbes Schlafmoos
De botanische naam Hypnum is afkomstig van de Oudgriekse mythologische figuur Hypnos, de personificatie van de slaap, omwille van het eertijdse gebruik van het mos als kussen- en matrasvulling. De soortaanduiding pallescens komt uit het Latijn en betekent 'verblekend'.
Determinatie Klein klauwtjesmos vormt kleine, stugge matten, met liggende stengels, tot 5 cm lang, onregelmatig vertakt, stevig aan het substraat verankerd door talrijke rizoïden. De stengelblaadjes zijn grijsgroen tot bruin, tot 1,1 mm lang, sterk gekromd, naar een korte spits versmallend.
Het sporenkapsel of sporogoon is tot 2,3 mm lang, van halfrond tot cilindrisch, horizontaal of schuin op een gladde, tot 1,5 cm lange, geelbruine tot donkerbruine steel. Het kapsel wordt afgesloten door een kegelvormig operculum.
Gelijkende taxa Klein klauwtjesmos kan, wanneer sporofyten aanwezig zijn, onderscheiden worden van het zeer variabele gesnaveld klauwtjesmos (H. cupressiforme) en van bosklauwtjesmos (H. andoi) door het kegelvormige operculum.
Ecologie Klein klauwtjesmos groeit in België en Nederland bijna uitsluitend als epifyt op basenarme schors, bij voorkeur op de voet van eiken, in zeer vochtige bossen. Verder ook op silicaatrijke rotsen.
Verspreiding Klein klauwtjesmos komt voor in gematigde en koude streken van het Noordelijk Halfrond. In België en Nederland is het uiterst zeldzaam.
Categorie:Hypnaceae Klein klauwtjesmos Klein klauwtjesmos Categorie:Mossoort