thumb|Johannes de Doperkerk in Vledder __NOTOC__ De provincie Drenthe herbergt een aantal bijzondere middeleeuwse kerken. Hoewel Drenthe het in aantal duidelijk moet afleggen tegenover de beide noordelijke buurprovincies Groningen en Friesland kent de provincie meerdere kerken die tot de hoogtepunten van de middeleeuwse kerkenbouw in Nederland gerekend mogen worden.
Drenthe behoorde in de middeleeuwen in zijn geheel tot het bisdom Utrecht. De eerste kerken zijn waarschijnlijk gesticht nog voordat Utrecht als bisdom daadwerkelijk invloed in Drenthe had. Vries, waarschijnlijk de oudste stichting, wordt toegeschreven aan Willehad, die later bisschop werd in Bremen. De oudste kerken die bewaard zijn gebleven staan in de hoofdplaatsen van de dingspillen. Het zijn oorspronkelijk vrijwel allemaal eigenkerken van de bisschop.
Kerken PlaatsNaam Patroon stichtingsjaar Bijzonderheden Afbeelding Anloo Sint-Magnuskerk Magnus 160x160px Annerveenschekanaal Hervormde kerk 160x160px Assen Kloosterkerk 160x160px Assen Jozefkerk Het gebouw is een zogenaamde waterstaatskerk 160x160px Assen Onze-Lieve-Vrouw-ten-Hemelopnemingkerk 160x160px Assen Bethelkerk Deed voorheen dienst als Synagoge van Assen 160x160px Assen Doopsgezinde kerk 160x160px Assen Zuiderkerk 160x160px Assen Het Lichtpunt Barger-Compascuum Sint-Josephkerk Jozef 160x160px Beilen Stefanuskerk Stefanus 160x160px Borger Willibrordkerk Willibrord Waterstaatkerk met middeleeuwse toren 160x160px Borger Goede Herderkerk Coevorden Hervormde kerk 160x160px Coevorden Sint-Willibrorduskerk Willibrord 160x160px Diever Sint-Pancratiuskerk Pancratius 160x160px Dwingeloo Sint-Nicolaaskerk Nicolaas 160x160px Eelde Dorpskerk Gangulfus 160x160px Emmen Grote Kerk Pancratius 160x160px Emmen Gerardus Majellakerk Gerardus Majella 160x160px Emmer-Compascuum Sint-Willehaduskerk Willehad Erica Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangenkerk 160x160px Gasselte Onze-Lieve-Vrouwekerk Deze kerk was een dochterkerk van de kerk van Borger. Vernieuwing van de westmuur gebeurde met kloostermoppen van het afgebroken klooster van Assen 160x160px Gieten Hervormde kerk Maria 160x160px Gieterveen Hervormde kerk 160x160px Gieterveen Het kleine Kerkje 160x160px Grolloo Hervormde kerk De kerk is een zogenaamde waterstaatskerk 160x160px Havelte Clemenskerk Clemens De toren is in het bezit van een Chamadron, een orgelachtig instrument waarvan de pijpen uit de galmgaten steken. 160x160px Kolderveen Hervormde kerk mogelijk Maria en/of Antonius 160x160px Meppel Grote Kerk Maria 160x160px Nieuw-Amsterdam Noorderkerk 160x160px Nieuw-Amsterdam Zuiderkerk 160x160px Nieuw-Buinen Protestantse kerk De kerk heeft zowel een toren met luidklok als een klokkenstoel 160x160px Norg Sint-Margaretakerk Margaretha 160x160px Peize Johanneskerk Johannes de Doper 160x160px Roden Catharinakerk Catharina Bij een verbouwing stuitte men na het openbreken van de vloed op een oude fundering van zwerfkeien. Hieronder bevonden zich twee grafkelders. 160x160px Roderwolde Jacobskerk waarschijnlijk Jakobus 160x160px Rolde Jacobuskerk waarschijnlijk Jakobus 160x160px Roswinkel Hervormde kerk 160x160px Ruinen Mariakerk Maria De kerk maakte deel uit van een klooster dat later naar Dickninge verplaatst is. 160x160px Ruinerwold Bartholomeuskerk Maria Magdalena Sint-Bartholomeus 160x160px Schoonebeek Gereformeerde kerk 160x160px Steenwijksmoer Sint-Franciscuskerk Franciscus 160x160px Tweede Exloërmond Baptistenkerk 160x160px Tweede Exloërmond Gereformeerde kerk 160x160px Tweede Exloërmond Hervormde kerk 160x160px Valthermond Hervormde kerk nummer 11 160x160px Veenhuizen Koepelkerk Deze kerk is een zogenaamde waterstaatskerk 160x160px Vledder Johannes de Doperkerk Johannes de Doper 160x160px Vries Sint-Bonifatiuskerk Bonifatius De voorganger zou gesticht zijn door Willehad 160x160px Wapserveen Hervormde kerk Weiteveen Maria Koningin van de Vredekerk De voorganger zou gesticht zijn door Willehad 160x160px Westerbork Stefanuskerk Stefanus Dochterkerk van Beilen 160x160px Wilhelminaoord Hervormde kerk 160x160px Zandberg Sint-Jozefkerk Jozef 160x160px Zorgvlied Sint-Andreaskerk Andreas 160x160px Zwartemeer Sint-Antoniuskerk Antonius 160x160px Zweeloo Hervormde kerk mogelijk Maria In 1883 heeft Vincent van Gogh een schets gemaakt van de kerk 160x160px Zuidlaren Hervormde kerk 160x160px
Zie ook Stichting Oude Drentse Kerken Corpus Roemeling
Externe link (naslagwerk over Groningse kerken, patroonheiligen, priesters en predikanten tot 1640 )
*Drenthe