Esch-sur-Alzette (Luxemburgs: Esch-Uelzecht; Duits: Esch an der Alzette of Esch an der Alzig) is een gemeente en stad in het zuiden van het Groothertogdom Luxemburg en de hoofdplaats van het gelijknamige kanton, gelegen aan de rivier de Alzette. De stad telt inwoners () en is daarmee na de hoofdstad de grootste stad van het land. Esch dankt zijn ontwikkeling aan de ijzer- en staalindustrie. Het ijzererts werd onder andere uit de Gaalgebierg gewonnen.
In 1911 werd het staal- en ijzerproducerende bedrijf ARBED opgericht.
In de jaren zeventig werden als gevolg van de staalcrisis de mijnen en veel hoogovens gesloten, de laatste in Esch-Belval, en in 1997 werd de exploitatie definitief stopgezet. De hoogovens werden vervangen door een elektrische oven die gevoed werd met schroot in plaats van ijzererts.
De industriële gebieden op Belval, die door de staalindustrie zijn achtergelaten, zijn herontwikkeld en omgebouwd tot een nieuwe, moderne stadswijk. Er zijn nieuwe culturele gebouwen gebouwd, zoals de bioscoop Kinepolis Belval in het winkelcentrum Belval Plaza en de Rockhal, de grootste concertzaal van Luxemburg.
Het gebied rond de oude hoogovens biedt onderdak aan verschillende gebouwen van de Universiteit van Luxemburg, onderzoekscentra en de nationale archieven.
In Esch zijn het Lycée Hubert-Clément en de nieuwe campus van de Universiteit van Luxemburg gevestigd.
Ontwikkeling van het inwoneraantal
Stedenband Bethnal Green (Verenigd Koninkrijk) Coimbra (Portugal) Keulen (Duitsland) Luik (België) Mödling (Oostenrijk) Offenbach am Main (Duitsland) Puteaux (Frankrijk) Rotterdam (Nederland), sinds 1958 Rijsel (Frankrijk) Sint-Gillis (België) Turijn (Italië) Velletri (Italië) Zemun (Servië)
Politiek De gemeenteraad van Esch-sur-Alzette bestaat uit 19 leden (Conseilleren), die om de zes jaar verkozen worden volgens een proportioneel kiesstelsel.
Resultaten Bron: Ministerie van Binnenlandse Zaken / RTL.lu
Gemeentebestuur Na de gemeenteraadsverkiezingen van 2011 trad opnieuw een coalitie van LSAP en déi gréng, met 11 zetels, aan. Burgemeester werd Vera Spautz (LSAP).
Geboren in Esch-sur-Alzette
Alexis Brasseur (1833-1906), advocaat en politicus Victor Thorn (1844-1930), politicus Helen Buchholtz (1877-1953), componiste Eugène Mousset (1877-1941), kunstschilder en tekenaar Jean Schoenberg (1881-1932), architect Jemp Michels (1906-1989), architect en kunstenaar Julien Lefèvre (1907-1984), beeldhouwer, medailleur Aurelio Sabbatini (1909-1987), beeldhouwer en keramist Émile Hulten (1914-1969), beeldhouwer Jean Diederich (1922-2012), wielrenner Gust Graas (1924-2020), ondernemer en kunstenaar Marcel Ernzer (1926-2003), wielrenner Jean-Pierre Georg (1926-2004), beeldhouwer Gaston Picard (1926-2018), kunstschilder Jeannot Bewing (1931-2005), beeldhouwer Joseph Kinsch (1933-2022), CEO Mittal Steel Wil Lofy (1937-2021), kunstenaar Ady Jung (1938-2023), politicus Nico Thurm (1938), beeldhouwer en schilder Paul Helminger (1940-2021), jurist, politicoloog en politicus Louis Pilot (1940-2016), voetballer en voetbalcoach Fränz Hulten (1941), schilder Bettina Sabbatini (1942), beeldhouwer en keramist Marcel Wengler (1946), componist, muziekpedagoog en dirigent Viviane Reding (1951), journaliste en politica Lucien Faber (1952), snelwandelaar Marie-Josée Kerschen (1952), beeldhouwer Max Kohn (1954), beeldhouwer, kunstschilder en graficus Gérard Claude (1956), beeldhouwer, fotograaf en landschapskunstenaar Yvette Gastauer-Claire (1957), beeldhouwer en medailleur Marco Pütz (1958), componist en hoogleraar Claudy Michely (1959-2023), veldrijder Gérard Jeitz (1961), voetballer en voetbalcoach Fernand Bertemes (1964), kunstschilder Denis Scuto (1964), voetballer Désirée Nosbusch (1965), televisiepresentatrice en actrice Michel Majerus (1967-2002), kunstschilder Dany Theis (1967-2022), voetballer en voetbaltrainer Nancy Kemp-Arendt (1969), triatlete en zwemster Barbara Wagner (1969), schilder Manuel Cardoni (1972), voetballer Patrick Meyer (1972), architect en beeldhouwer Marc Bertemes (1977), kunstschilder Tom Flammang (1978), wielrenner Steve Fogen (1979), wielrenner Filip Markiewicz (1980), kunstenaar Serge Ecker (1984), beeldhouwer, fotograaf David Fiegen (1984), atleet Mandy Minella (1985), tennisster Claudio Lombardelli (1987), voetballer Chris Sagramola (1988), voetballer Gilles Bettmer (1989), voetballer Julien Hübsch (1995), kunstenaar Kevin Geniets (1997), wielrenner Laura Thorn (2000), zangeres Tiago Pereira Cardoso (2006), voetballer
Overleden Caspar Mathias Spoo (1837-1914), Luxemburgs grootindustrieel, dichter, en politicus Camillo Felgen (1920-2005), Luxemburgs zanger en radio- en televisiepresentator
Sport Esch-sur-Alzette is al een aantal keer etappeplaats geweest in de Ronde van Frankrijk, de laatste keer was in de editie van 2006, op 4 juli won Matthias Kessler in Valkenburg nadat de etappe startte in Esch-sur-Alzette.
Jeunesse Esch en Fola Esch zijn de belangrijkste voetbalclubs van Esch-sur-Alzette en beide meervoudig Luxemburgs landskampioen. Recordkampioen Jeunesse Esch speelt in het Stade de la Frontière, terwijl Fola Esch haar thuiswedstrijden afwerkt in het Emile Mayrischstadion.
Zie ook Lijst van beschermd erfgoed in de gemeente Esch-sur-Alzette
Categorie:Plaats in Luxemburg (land)