Pieter Pauw (Amsterdam, 2 augustus 1564 - Leiden, 1 augustus 1617), ook wel Petrus Paaw of Petrus Pavius genoemd,Petrus Pavius is de latinisering van Pieter Pauw. Hij is door de jaren heen op verschillende manieren aangeduid, met Peter of Pieter als voornaam en Paaw, Pauw, Pavonius of Pauwius als familienaam. was een Nederlandse botanicus, anatoom en hoogleraar.
Biografie Pieter Pauw was de zoon van Pieter Pauw, die plaatsnam in de stadsraad van Amsterdam en later rentmeester te Alkmaar werd, en Geertruide Spiegel.
Pauw studeerde van 2 november 1581 tot 1584 geneeskunde aan de Hoogeschool te Leiden. Na zijn studie vertrok hij naar het buitenland. In de colleges die hij daar volgde, werden kadavers ontleed door een chirurg onder leiding van een hoogleraar. Pauw ging vervolgens naar Rostock,Toetreding van Pieter Pauw in de Rostock Matrikelportal waar hij lessen volgde van Henricus Brucaeus en in 1587 zijn doctoraatZie de promotie naar de dokter van Pieter Pauw in de Rostock Matrikelportal in de geneeskunde behaalde. Daarna verbleef Pauw drie maanden lang in de Noord-Italiaanse stad Padua en werd hij onderwezen door Hieronymus Fabricius, maar hij keerde terug naar Nederland toen zijn vader ziek was.
Op 9 februari 1589 ging hij in Leiden te werk als buitengewoon hoogleraar, als assistent van Gerard de Bondt. Pauw droeg vanaf 10 oktober 1598 samen met De Bondt zorg voor het bestuur over en het onderhoud van de Hortus botanicus Leiden.In de in 1832 door John Wilkes samengestelde Encyclopaedia Londinensis, or, Universal dictionary of arts, sciences, and literature, Volume 19 staat vermeld dat Pauw in mei 1592 met deze taak werd belast. Hierin wordt echter ook gesteld dat van Pauws werk niets is gepubliceerd: "He does not appear to have published any thing, not even a catalogue of the garden.", terwijl in latere bronnen (waaronder het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek) beweerd wordt dat een door hem geschreven "catalogus van den kruidtuin" in 1601 of 1603 is uitgegeven en dat in 1615 het werk Primitiae anatomicae de humani corporis ossibus gepubliceerd werd. De boomsoort Aesculus pavia (een Aesculussoort) is naar Pauw vernoemd door Herman Boerhaave,Bernheim Select. Aesculus pavia. Geraadpleegd op 23 februari 2011. die in het begin van de achttiende eeuw directeur was van deze kruidentuin. Op 10 mei 1592 werd Pauw aangesteld als gewoon hoogleraar.
In 1596 of 1597 liet Pauw het eerste anatomische theater van Nederland, genaamd Theatrum Anatomicum, bouwen. Tien jaar eerder was De Bondt begonnen met anatomiecolleges in Leiden, maar Pauw was de eerste die voor zijn lessen publiekelijk stoffelijke resten ontleedde. Deze publiekelijke ontledingen trokken veel aandacht en werden niet alleen door studenten bezocht, niet-studenten moesten een toegangsprijs van vijftien stuivers betalen. Aan de medische faculteit werd niet gedoceerd tijdens deze colleges. De faculteit overwoog in 1613 om ze te voorzien van muziek door de fluitspelers die ook bij diploma-uitreikingen optraden, te laten spelen. Pauw en zijn collega's gebruikten de lichamen van geëxecuteerde criminelen voor deze colleges.
Hij voorzag het theater van een verzameling bijzondere objecten, waaronder de blaas van Isaac Casaubon.
Het hoogleraarschap in de geneeskunde werd in 1599 van Pauw door Vorstius overgenomen. Hij nam na Pauws overlijden in 1617 ook de zorg van de hortus op zich. Pauw zorgde ervoor dat in 1617 - kort voor zijn overlijden - het Epitome van Andreas Vesalius opnieuw werd uitgegeven. Het Epitome is een voor studenten aangepaste versie van De humani corporis fabrica libri septem en Pauw voegde hier zijn eigen annotaties aan toe.
Persoonlijk leven Pauw ging op 23 april 1593 in kerkelijke ondertrouw met Maria van Hout. Op 9 mei traden zij in het huwelijk. Ze kregen zeven kinderen, van wie er twee vroegtijdig kwamen te overlijden.
Bibliografie Tractatus de Exercitiis, Lacticiniis, et Bellariis Notæ in Galenum de cibis boni et mali succi Hortus publicus Academiæ Lugduno-Batavæ, ejus Ichnographia, descriptio, usus (1601) Succenturiatus Anatomicus, continens Commentaria in Hippocratem de Capitis Vulneribus. Additæ sunt Annotationes in aliquot Capita Libri octavi C. Celsi Notæ et Commentarii in Epitomen Anatomicum Andreæ Vesalii Primitiae anatomicae de humani corporis ossibus (1615) Postuum uitgegeven De Valvulâ Intestini Epistolæ duæ De Peste Tractatus, cum Henrici Florentii additamentis Anatomicæ Observationes selectiores
Externe links Adam, Melchior: Vitae. Frankfurt <Main> und Heidelberg, 1615-1620. Vitae Germanorum Medicorum p. 432 Digitaler Portaitindex kennislikn.nl, Een Romeinse arena in vestzakformaat
Categorie:Nederlands botanicus Categorie:Anatoom Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 16e eeuw Categorie:Rector magnificus van de Universiteit Leiden