miniatuur|Antwerpse plantentuin miniatuur|rechts|Hovenierswoning en standbeeld van Peeter van Coudenberghe
De plantentuin van Antwerpen, officieel gekend als Den Botaniek en plaatselijk soms Den Botanieken Hof of Kruidtuin genoemd. De gebruikelijke negentiende-eeuwse benaming was jardin botanique. Het is een in 1825 aangelegde hortus botanicus aan de Leopoldstraat in de Antwerpse binnenstad. De tuin is iets minder dan 1 hectare groot. Aan het eind van de 18de eeuw was het een plantentuin voor de École Centrale en daarna de kruidtuin en later ook moestuin van het Sint-Elisabethgasthuis.
Geschiedenis De tuin werd in zijn huidige vorm aangelegd door dokter Claude-Louis Sommé en ondersteunde de lessen uitwendige pathologie in de École de médecine, een opleiding in de geneeskunde. De hovenierswoning in het park dateert van 1870, de grote toegangspoort aan de zuidzijde, ontworpen door Pierre Bruno Bourla, van 1826. Bourla ontwierp ook de Orangerie van de tuin die evenwel niet meer binnen de huidige oppervlakte van de tuin gelegen is.
De Orangerie bevat borstbeelden van Linnaeus en De Jussieu en de namen van De L'Escluse, De L'Obel, Van Sterbeeck, Dodoens en Dumortier op de gevel. In 1869 werd een standbeeld geplaatst van de 16e-eeuwse Antwerpse apotheker Peeter van Coudenberghe, die met zijn kruidtuin een voorloper was van deze latere plantentuin; dit beeld was ontworpen door de beeldhouwer Pierre-Joseph De Cuyper (1808-1883).noot: beeldhouwer PJ De Cuyper niet te verwarren met de architect Pierre (Joseph Hubert) Cuypers (1827-1921).
In 1878 reorganiseerde botanicus Henri Van Heurck de tuin. Er werd een natuurhistorisch museum in opgericht, dat nadien verhuisde naar de Antwerpse Zoo. Architect Dieltiens ontwierp in 1884 een nieuwe Orangerie met les- en tentoonstellingslokalen.Kruidtuin - Inventaris Bouwkundig Erfgoed
Vanaf 1926 wordt de tuin beheerd door het stadsbestuur van Antwerpen.Historiek van de plantentuin, Antwerpen.be (gearchiveerd)
Planten en vijver thumb|Kleine waterval aan de vijver van de Plantentuin
De tuin heeft een collectie van 2000 planten, met in de serre een aantal cactussen en andere uitheemse planten. De tuin is dagelijks geopend, de serre blijft op zondag gesloten. De toegang is gratis.
De tuin heeft planten als Magnolia tripetala, Poncirus trifoliata, Japanse notenboom (Ginkgo biloba) en Cercidiphillum japonicum.
De vijver huisvest Gunnera en bamboe. Een legende wil dat deze vijver ooit gebruikt werd als bloedzuigersputje, kweekplaats voor bloedzuigers; echter, de bloedzuigers in het Sint-Elisabethgasthuis gebruikt, werden altijd uit Frankrijk ingevoerd.
Sinds 1996 beschikt de tuin ook over een varenhoek met de inheemse varensoorten eikvaren, mannetjesvaren, koningsvaren, tongvaren, brede stekelvaren, steenbreekvaren, dubbelloof en adelaarsvaren.
Bescherming De plantentuin is sinds 1950 een beschermd cultuurhistorisch landschap en sinds 2009 een beschermd bouwkundig erfgoed.
Externe link Antwerpen (stad): Den Botaniek
Categorie:Park in Antwerpen (stad) Categorie:Onroerend erfgoed in Antwerpen (stad) Categorie:Beschermd cultuurhistorisch landschap in Vlaanderen Categorie:Botanische tuin in België Categorie:Natuur in Vlaanderen