Professor Layton is een franchise van puzzelavonturen computerspellen ontwikkeld door Level-5. De hoofdserie bestaat uit zes spellen (verdeeld over twee trilogieën) voor de Nintendo DS en Nintendo 3DS. Er zijn een aantal spin-offs verschenen, waaronder het zevende computerspel, een cross-over computerspel met Capcoms Ace Attorney, een film, een anime televisieserie en een mobiel spel.
De originele trilogie volgt Professor Hershel Layton en zijn volgeling Luke Triton tijdens hun avonturen, hoe zij elkaar ontmoetten wordt duidelijk in de prequel trilogie. De prequel trilogie en film vormen samen een groots avontuur, in tegenstelling tot de avonturen in de originele trilogie.
Spelervaring Als Professor Layton, Luke of een van de andere personages verkent de speler zijn omgeving vol met niet-speelbare personages, (verborgen) puzzels, hintmunten en verborgen geheimen. Tik op een personage om een gesprek af te gaan, tik op een deur om binnen te gaan en tik op alles dat verdacht uit ziet om bijvoorbeeld hintmuntjes te vinden.
Puzzels Om verder te komen in het spel moet de speler genoeg puzzels op lossen. Deze worden aangeboden door de personages die de speler tijdens het avontuur tegenkomt, maar kunnen ook dienen als slot voor een deur, bijvoorbeeld. Er zijn veel verschillende soorten puzzels, waaronder: schuifpuzzels, rekenproblemen, raadsels, doolhoven, hersenkrakers en logische puzzels. Varianten van puzzels waarbij aan de hand van een aantal beweringen iets op de goede volgorde gezet moet worden of de leugenaar moet worden aangewezen, komen ook vaak voor. Het aantal puzzels varieert per spel: +Spelnaam (kort)VerhaalExtra'sDownloadTotaalCurious Village1201527162Doos van Pandora1381533186Verloren Toekomst1531534202Melodie van het Spook1551534204Masker der Wonderen13515365515Erfenis van de Azran15015405570Miljonairscomplot17015383568
Hints en notities Sinds Doos van Pandora kan de speler tijdens het puzzelen de 'memo'-functionaliteit gebruiken om aantekeningen te maken in een half-doorzichtig scherm dat over de puzzel valt. Deze functionaliteit wordt in latere spellen uitgebreid met een gum, emmer, verschillende formaten stiften en de mogelijkheid om verschillende kleuren te gebruiken. Als je vast zit kun je een hint kopen. Er zijn drie reguliere hints en (vanaf Verloren Toekomst) een superhint per puzzel te koop. Een superhint kost twee (in plaats van één) hintmunten en geeft meestal de oplossing van de puzzel bijna volledig weg.
Picarats Alle puzzels in het verhaal en in Laytons uitdagingen/Kats hersenbrekers zijn een bepaald aantal picarats (zoals punten in de Professor Layton-spellen heten) waard. Wekelijkse en dagelijkse puzzels leveren geen picarats op. Puzzels met een gemiddelde moeilijkheidsgraad zijn grofweg 30 tot 40 picarats waard, een extreem moeilijke puzzel kan wel tot 99 picarats opleveren. Bij de eerste twee foute antwoorden die de speler geeft gaat er per keer tien procent van het aantal te verdienen picarats af. Bij puzzels met slechts twee of drie antwoordmogelijkheden gaat een fout antwoord ten kosten van veel meer picarats en kan de puzzel tot wel tachtig procent minder picarats waard worden.
Minigames Elke Professor Layton-game bevat drie puzzelachtige minigames, die te vinden zijn in 'Laytons koffer' (het menu). Deze minigames zijn (grotendeels) optioneel, in sommige spellen ben je verplicht om het eerste level te spelen voordat je verder kunt. Nieuwe uitdagingen en onderdelen voor de minigames worden vrijgespeeld door de reguliere puzzels op te lossen.
Laytons uitdagingen/Kats hersenbrekers Na het uitspelen van het verhaal en het voltooien van de minigames zijn er vijftien extra's puzzels beschikbaar onder de noemer Laytons uitdagingen/Kats hersenbrekers. Dit zijn doorgaans zeer uitdagende puzzels die meer picarats waard zijn dan de (meeste) puzzels in het verhaal. De vijftien puzzels zijn verdeeld over vijf huisjes/kamers die als volgt zijn vrij te spelen:
Huisje 1 t/m 3: voltooi alle uitdagingen in respectievelijk minigames 1 t/m 3; Huisje 4: voltooi alle puzzels uit het verhaal (hoofdserie), of voltooi het verhaal (Miljonairscomplot); Huisje 5: voltooi alle puzzels uit het verhaal en de puzzels uit huisje 1 t/m 4;
Wekelijkse/dagelijkse puzzels In de Nintendo DS-spellen kon de speler wekelijks één extra puzzel downloaden onder de noemer Wekelijkse puzzels, in de Nintendo 3DS-/Nintendo Switch-spellen kon de speler wekelijks zeven extra puzzels downloaden onder de noemer Dagelijkse puzzels.
Streng geheim! Er zijn een aantal extra's vrij te spelen onder de noemer 'Streng geheim!'. Door voldoende picarats te verzamelen kan de speler de volgende dingen bekijken: profielen, tekeningen, muziekjes, stemmen en filmpjes. De laatste optie in het 'Streng geheim!'-menu is de 'Geheime deur'. Om daar toegang toe krijgen is niet een bepaald aantal picarats vereist, maar moet de speler ook in het bezit zijn van het vorige en/of volgende spel om de code uit het vorige en/of volgende spel in het huidige spel in te voeren. Deze code is uniek per Nintendo (3)DS, beide spellen moet opgestart zijn geweest.
Overigen
Oma Riddleton Sommige puzzels verdwijnen van hun originele plek naarmate de speler vorder in het verhaal. Die puzzels komen in het huisje van Oma Riddleton terecht, dat op een of meerdere locaties in het spel te vinden is. Puzzels die niet verdwijnen van hun originele plek belanden niet bij de puzzelbewaarster. Ze komt voor in zowel de originele trilogie als in de prequel trilogie, de film en Miljonairscomplot. In Miljonairscomplot verdwijnen puzzels nooit van hun originele plek en is er geen huisje van Oma Riddleton. Tijdens haar vakantie (Melodie van het Spook) en wereldreis (Erfenis van de Azran) neemt haar kat Keats haar taken waar, na haar pensioen (Verloren Toekomst) nemen haar bijdehante bij Buzzel en kleindochter Puzzelientje het stokje over. In Masker der Wonderen draagt ze een masker en stelt ze zichzelf voor als Elizabeth.
Franchise
Computerspellen Professor Layton is van origine een puzzelavonturen computerspellenreeks voor de Nintendo DS, Nintendo 3DS en Nintendo Switch. De computerspellen in de hoofdserie delen (grotendeels) dezelfde spelervaring, met slechts kleine verschillen tussen de verschillende delen. ReeksTitelPlatformReleasedatumNederlandInternationaalOrigineelProfessor Layton and the Curious Village Professor Layton and the Curious VillageDS07-11-2008Professor Layton en de Doos van Pandora Professor Layton and Pandora's Box Professor Layton and the Diabolical BoxDS25-09-2009Professor Layton en de Verloren Toekomst Professor Layton and the Lost Future Professor Layton and the Unwound FutureDS22-10-2010PrequelProfessor Layton en de Melodie van het Spook Professor Layton and the Spectre's Call Professor Layton and the Last SpecterDS25-11-2011Professor Layton en het Masker der WonderenProfessor Layton and the Miracle Mask3DS26-10-2012Professor Layton en de Erfenis van de Azran Professor Layton and the Azran Legacy3DS08-12-2013Nieuwe reeksLayton's Mystery Journey: Katrielle en het miljonairscomplot Layton's Mystery Journey: Katrielle and the Millionaires' Conspiracy3DS06-10-2017Switch08-11-2019Professor Layton and the New World of Steam Professor Layton and the New World of SteamSwitch10-12-2026
Overige Naast de computerspellen met de originele spelervaring verschenen er een aantal delen in de franchise met een afwijkend concept. ReeksTypeTitelPlatformReleasedatumNederlandInternationaalPrequelFilmProfessor Layton en de Eeuwige Diva Professor Layton and the Eternal DivaBlu-ray/dvdnov. 2010Nieuwe reeksSpelLayton Brothers: Mystery Room Layton Brothers: Mystery RoomAndroid/iOS05-09-2013 -SpelProfessor Layton vs. Phoenix Wright: Ace Attorney Professor Layton vs. Phoenix Wright: Ace Attorney3DS28-03-2014Nieuwe reeksSerieLayton Mystery Detective Agency: Kat's Mystery-Solving File (onofficiële vertaling) Layton Mystery Tanteisha: Katori no Nazotoki FileTelevisie08-04-2018
Remasters De HD-remasters zijn enkel speelbaar in het Engels, Frans, Italiaans, Duits en Spaans, ondanks dat de meeste spellen eerder wel in het Nederlands te spelen waren. TitelPlatformReleasedatumLayton's Mystery JourneyAndroid/iOS20-07-2017Layton: Curious Village in HDAndroid/iOS25-09-2018Layton: Pandora's Box in HDAndroid/iOS20-06-2019Layton: Lost Future in HDAndroid/iOS13-07-2020
Verhaal
Alle verhalen in de Professor Layton-franchise zijn aan elkaar verbonden door een dunne rode draad, maar ook los van elkaar te volgen. Alleen de prequel verhalen (Melodie van het Spook, Eeuwige Diva, Masker der Wonderen en Erfenis van de Azran) dragen daarnaast bij aan een groter, overkoepelend verhaal.
Originele reeks
Professor Layton and the Curious Village: Layton en Luke reizen op uitnodiging van de familie van wijlen Baron Augustus Reinhold af naar het afgelegen St. Mystere. In zijn testament staat dat de vinder van de Golden Apple zijn volledige fortuin erft. Er is veel meer aan de hand in St. Mystere: het volledige dorp wordt bewoond door robots. De Golden Apple blijkt uiteindelijk Flora Reinhold te zijn, de dochter van Augustus die in de toren in het dorp woont.
Professor Layton en de Doos van Pandora: Het onderzoek naar de Elyseïsche kist (die iedereen doodt die het opent) brengt Layton en Luke met de Molentary Express naar het spookstadje Folsense, waar een kasteel bovenop een goudmijn is gebouwd. Bij de goudwinning werd een gas gevonden dat hallucinaties veroorzaakt. Nadat het kasteel in de mijn stort, stoppen de hallucinaties. Anton (die voor vampier werd aangezien) blijkt de opa van Katia (die eveneens op zoek was naar de kist). In de dubbele bodem van de kist zit een liefdesbrief van Katia's oma Sophia aan haar vroegere grote liefde Anton.
Professor Layton en de Verloren Toekomst: De professor, Luke en Flora denken dat ze tijdreizen naar het Londen van tien jaar geleden, maar in werkelijkheid worden ze vervoerd naar een replica van Londen in een grot onder het echte Londen. Hier worden wetenschappers gevangen gehouden, zodat ze denken dat ze door de tijd zijn geworpen en ze daardoor hard werken om een tijdmachine uit te vinden om terug te kunnen. Dit doen ze voor Clive, die tien jaar geleden zijn ouders verloor in een explosie en deze wil wreken door Londen te verwoesten. Tijdens diezelfde explosie verloor Professor Layton zijn vriendin Claire.
Prequel reeks Professor Layton en de Melodie van het Spook: Layton en zijn nieuwe assistente Emmy worden door Luke Triton naar Misthallery gehaald. In het stadje gaat de legende dat er in tijden van nood een legendarisch spook ten tonele veschijnt om de dorpelingen te helpen. Nu zou het spook zich echter tegen de burgers hebben gekeerd. Luke weet steeds waar de volgende aanslag plaats zal vinden. Het blijkt dat Loosha, een dinosauriër, een grote robot bevecht, dat door de dikke mist voor een spook werd aangezien. De robot wordt bestuurd door Jean Descole, die op zoek is naar een van de legendes van de Azran: de Gouden Tuin. Nadat de rust is wedergekeerd, besluit Luke om met de professor mee te gaan tijdens zijn reizen.
Professor Layton en de Eeuwige Diva: Een oud-studente, operazangeres Janice Quatlane, van de professor vraagt hem om hulp bij een mysterie. De professor en Luke reizen af naar het wereldberoemde operahuis 'Crown Petone', maar daar, blijkt de voorstelling uit te lopen op een angstaanjagend spel: de winnaar maakt kans om onsterfelijk te worden! Componist Oswald Whistler blijkt (gemanipuleerd door Jean Descole) met een machine het geheugen van mensen te hebben verwisseld, om zo zijn overleden dochter in leven te kunnen houden. Jean Descole is eropuit om de verzonken stad Ambrosia (de tweede erfenis van de Azran) te laten herrijzen.