Een voorstadstrein (Engels, commuter rail; Frans, train de banlieue) is een treindienst of een geheel van bijeenhorende treindiensten, ook voorstadsnetYves Molenbruch, Praktijktoets en beschouwing over het voorstadsnet Brussel geheten, die een grote stad verbinden met zijn buitenwijken, voorsteden en slaapsteden. Als er sprake is van spoorinfrastructuur die enkel voor dit doel gebruikt wordt, wordt ook wel gesproken van voorstadspoorweg of forensenspoorweg.
thumb|treinen van de Long Island Rail Road
Het begrip voorstadstrein wordt nauwelijks onderscheiden in Nederland, waar de steden relatief dicht bij elkaar liggen en voorsteden of slaapsteden vaak niet aan één enkele grote stad gebonden zijn.
In België bestaat sinds 2015 het Brusselse Gewestelijk ExpresNet en sinds 2018 de S-netten in Antwerpen, Charleroi, Gent en Luik, al gaat het daar niet over een afzonderlijk spoorsysteem of tariefsysteem.
In Noord-Amerika zijn voorstadstreinen een bekend fenomeen. De grote steden liggen daar vaak zo ver uit elkaar dat er tussen de steden niet of weinig met de trein gereisd wordt. Rondom een grote stad ligt meestal een aantal voorsteden of slaapsteden, waarvandaan forensen dagelijks naar de centrale stad reizen. De commuter trains voorzien in hun behoeften.
Enkele karakteristieken van een voorstadstreindienst zijn: afstanden tot ongeveer 50 kilometer; meestal radiale lijnen, van het centrum van de centrale stad naar buiten; zwaarder materieel dan een metro, maar vaak iets lichter dan langeafstandstreinen; afstanden tussen de stations korter dan bij langeafstandstreinen; sporen soms gedeeld met andere treinsoorten; en meestal frequenter dan een langeafstandstrein, maar minder frequent dan een metro, en soms maar enkele treinen per dag op een traject. Dienstregeling Montreal/Mont-Saint-Hilaire
Een categorie die het midden houdt tussen een metronetwerk en een voorstadspoorweg is Lightrail, zoals RandstadRail in Nederland.
Lijst van voorstadspoorwegen
Afrika Casablanca: Al Bidaoui Durban: Metrorail KwaZulu-Natal Kaapstad: Metrorail Western Cap Johannesburg/Pretoria: Metrorail Gauteng Rabat: Le Bouregreg Tunis: Tunis-Goulette-Marsa-lijn (TGM) Dakar: Train Express Regional
Azië Calcutta: Kolkata Suburban Railway Hong Kong: MTR Corporation İzmir: IZBAN Matsuyama: Voorstadstrein van Matsuyama, een netwerk van drie radiale lijnen uitgebaat door Iyotetsu in Matsuyama Mumbai: Mumbai Suburban Railway Osaka: Een deel van de lijnen van de West Japan Railway Company, zoals de Osaka-ringlijn, is als voorstadspoorweg te karakteriseren Tokio: Een deel van de lijnen van de East Japan Railway Company, zoals de Yamanote-lijn, is als voorstadspoorweg te karakteriseren
Europa België Antwerpen: S-net Antwerpen Brussel: Gewestelijk ExpresNet (of S-net Brussel) Charleroi: S-net Charleroi Gent: S-net Gent Luik: S-net Luik
Duitsland
Berlijn: S-Bahn van Berlijn Bremen/Oldenburg: S-Bahn van Bremen en Nedersaksen Dresden: S-Bahn van Dresden Düsseldorf/Ruhrgebied/Wuppertal: S-Bahn Rhein-Ruhr Frankfurt am Main: S-Bahn Rhein-Main Hamburg: S-Bahn van Hamburg Hannover: S-Bahn van Hannover Keulen: S-Bahn van Keulen Leipzig/Halle (Saale): S-Bahn Mitteldeutschland Maagdenburg: S-Bahn van Maagdenburg München: S-Bahn van München Neurenberg: S-Bahn van Neurenberg Ludwigshafen am Rhein/Mannheim/Heidelberg/Karlsruhe: S-Bahn Rhein-Neckar Rostock: S-Bahn van Rostock Stuttgart: S-Bahn van Stuttgart
Frankrijk Parijs: RER, Transilien Lyon: Réseau express de l'aire métropolitaine lyonnaise
Italië thumb|Trein van de Linee S Milaan. Milaan: Linee S Napels: Circumvesuviana en Ferrovia Cumana Rome: Ferrovia regionale del Lazio (FL) Turijn: SFM Turijn
Nederland Den Haag en Rotterdam: Zoetermeer Stadslijn en Hofpleinlijn, in juni 2006 vervangen door RandstadRail, en Hoekse Lijn, is omgebouwd en aangesloten op de Rotterdamse metro. Een mogelijke ontwikkeling is de Stedenbaan Utrecht: Randstadspoor
Oostenrijk
Wenen: S-Bahn van Wenen Salzburg: S-Bahn van Salzburg
Spanje thumb|trein van de Rodalies (Cercanías) in Barcelona
Barcelona: Rodalies Barcelona, Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya Bilbao: Cercanías Bilbao Cádiz: Cercanías Cádiz Madrid: Cercanías Madrid Málaga: Cercanías Málaga Murcia/Alicante: Cercanías Murcia/Alicante Santander: Cercanías Santander San Sebastián: Cercanías San Sebastian Sevilla: Cercanías Sevilla Valencia: Cercanías Valencia Zaragoza: Cercanías Zaragoza
Verenigd Koninkrijk Belfast: Belfast Suburban Rail Cardiff: Valleys & Cardiff Local Routes Londen: London Overground, Crossrail Liverpool: Merseyrail
Zwitserland
Bazel: Regio S-Bahn van Basel Bern: S-Bahn van Bern Sankt Gallen: S-Bahn van Sankt Gallen Lausanne: S-Bahn Léman (in de toekomst ook Gèneve) Luzern: S-Bahn van Luzern Zug: Stadtbahn van Zug Zürich: S-Bahn van Zürich
Rest van Europa Belgrado: Beovoz Boedapest: HÉV Dublin: Dublin Area Rapid Transit Helsinki: Helsinki commuter rail Kopenhagen: S-tog Lissabon: CP Urbanos de Lisboa Moskou: Moskouse Centrale Diameters (vanaf eind 2019) Praag: Esko Praag Stockholm: Stockholms pendeltåg Tallinn: Elektriraudtee Warschau: Szybka Kolej Miejska w Warszawie
Noord-Amerika thumb|trein van de Deux-Montagnes lijn in Montreal thumb|Locomotief in Deerfield, een voorstad van Chicago.
Canada Montreal: treinen van de Agence métropolitaine de transport Toronto: GO transit Vancouver: TransLink (Brits-Columbia)
Verenigde Staten Boston: MBTA Commuter Rail Chicago: Metra Dallas/Fort Worth: Trinity Railway Express Denver: Regional Transportation District (RTD) Los Angeles: Metrolink Miami: Tri-Rail Minneapolis: Northstar Commuter Rail (van 2009 tot 2026) Nashville: Music City Star Commuter Rail New York-Long Island: Long Island Rail Road New York: Metro-North Railroad New York/New Jersey: New Jersey Transit Rail Operations Orlando: SunRail Philadelphia: SEPTA Regional Rail Portland (Oregon): Westside Express Service Salt Lake City: Utah Transit Authority Front Runner North San Diego: North County Transit District Coaster/Sprinter San Francisco Bay Area: Altamont Commuter Express, Caltrain Seattle: Sounder Commuter Rail Washington - Baltimore: MARC Commuter Rail Washington - Virginia: Virginia Railway Express
Oceanië Sydney: CityRail (Sydney) Melbourne: Metro Trains Melbourne Brisbane: Queensland Rail Perth: Transperth Trains Adelaide: TransAdelaide Auckland: Auckland One Rail Wellington: Transdev Wellington
Zuid-Amerika Buenos Aires (stad) Rio de Janeiro (stad): SuperVia São Paulo (stad): Companhia Paulista de Trens Metropolitanos (CPTM) Santiago (Chili): Metrotrén
Referenties