De provincie Friesland wordt bestuurd vanuit het provinciehuis (Fries: provinsjehûs) in de hoofdstad Leeuwarden.

Provinciale Staten

Na de Provinciale Statenverkiezingen van maart 2023 in Friesland werd een nieuwe coalitie gevormd bestaande uit de BoerBurgerBeweging (BBB), het CDA, de Fryske Nasjonale Partij (FNP) en de ChristenUnie. Deze coalitie was goed voor een meerderheid van 24 van de 43 zetels in de Provinciale Staten. Het coalitieakkoord, getiteld Oparbeidzje foar Fryslân, werd op 19 juli 2023 gepresenteerd.

De kabinetsformatie verliep niet zonder hobbels. Aanvankelijk was de Partij van de Arbeid (PvdA) uitgenodigd voor de onderhandelingen in plaats van de FNP, maar deze stapte uit de beoogde coalitie vanwege zorgen over bezuinigingen op natuur en cultuur.

Het huidige College van Gedeputeerde Staten berust op een coalitie van BBB, CDA, FNP en ChristenUnie en bestaat uit de volgende gedeputeerden:

Abel Kooistra (BBB) Eke Folkerts (BBB) Friso Douwstra (CDA) Sijbe Knol (FNP) Matthijs de Vries (CU) Arno Brok is sinds 1 maart 2017 commissaris van de Koning en de provinciesecretaris is momenteel Jelmer Algra.

Historische zetelverdeling +Uitslagen van de verkiezingen voor Provinciale Staten vanaf 1991Verkiezingsuitslagen Provinciale Staten op www.verkiezingsuitslagen.nl Partij 1991 1995 1999 2003 2007 2011 2015 2019 2023 % # % # % # % # % # % # % # % # % # BoerBurgerBeweging - - - - - - - - - - - - - - - - 27,86 14 Partij van de Arbeid 27,30 16 22,80 14 25,16 14 26,19 15 25,62 12 23,66 11 15,49 7 13,40 6 10,62 5 Christen-Democratisch Appèl 33,37 19 29,02 18 30,60 18 27,42 16 25,75 12 17,67 8 20,79 9 16,67 8 8,75 4 Fryske Nasjonale Partij 6,09 3 6,37 3 8,39 4 13,22 7 10,68 5 9,18 4 9,46 4 7,93 4 8,05 4 Volkspartij voor Vrijheid en Democratie 11,52 6 17,74 10 15,78 9 10,94 6 10,81 5 13,82 6 10,99 5 9,41 4 6,74 3 GroenLinks 4,41 2 4,09 2 8,77 5 5,38 3 3,89 2 5,23 2 3,55 1 7,69 3 6,54 3 ChristenUnieGPV en RPF zijn in 2000 gefuseerd tot ChristenUnie. - - - - - - - - 8,19 3 6,36 3 7,43 3 6,60 3 5,27 2 Partij voor de Vrijheid - - - - - - - - - - 8,45 4 8,73 4 5,80 3 4,45 2 Forum voor Democratie - - - - - - - - - - - - - - 13,43 6 3,65 1 Socialistische Partij - - 1,00 0 - - 4,81 2 9,57 4 8,37 3 10,93 5 5,17 2 3,46 1 Partij voor de Dieren - - - - - - - - 1,70 0 - - 2,57 1 3,22 1 3,36 1 Democraten 66 11,40 6 6,02 3 3,36 1 2,54 1 1,30 0 4,26 2 6,97 3 4,12 2 3,31 1 JA21 - - - - - - - - - - - - - - - - 2,68 1 Provinciaal Belang FryslânProvinciaal Belang Fryslân nam in 1995 en 1999 deel onder de naam Federatie Gemeentebelangen Friesland (FGF) en in 2003 en 2007 onder de naam Gemeentebelangen Friesland (G.F.). - - 2,44 1 2,07 1 1,89 1 1,41 0 1,20 0 - - 1,79 0 2,03 1 50PLUS - - - - - - - - - - 1,36 0 2,41 1 2,55 1 0,86 0 CU/SGP - - - - - - 5,61 3 - - - - - - - - - - Lijst Pim Fortuyn - - - - - - 1,73 1 - - - - - - - - - - SGP/RPF 2,72 2 3,65 2 3,68 2 - - - - - - - - - - - - Gereformeerd Politiek Verbond 2,43 1 2,27 1 2,18 1 - - - - - - - - - - - - AOV - - 3,13 1 - - - - - - - - - - - - - - overige partijen1991: Centrum Democraten: 0,53%VCN, Partij van Communisten in Nederland: 0,23%1995: Nederlands Blok: 0,59%Nieuwe Communistische Partij-NCPN: 0,48%Centrumdemocraten 0,39%2003: Nieuwe Communistische Partij-NCPN: 0,29%2007: deFriezen: 0,54%Partij voor het Noorden: 0,37%Nederlandse Klokkenluiders Partij: 0,17%2011: Partij voor het Noorden: 0,35%Verenigd Links - Feriene Lofts: 0,11%2015: Friese Koers: 0,38%Libertarische Partij: 0,15%Verenigd Links - Feriene Lofts: 0,13%2019: Staatkundig Gereformeerde Partij: 1,07%Natuurlijk Fryslân: 0,98%DENK: 0,17%2023: Belang van Nederland: 1,78%Algemene Waterschapspartij: 0,58% 0,76 0 1,46 0 - - 0,29 0 1,08 0 0,46 0 0,66 0 2,20 0 2,36 0 Totaal 100 55 100 55 100 55 100 55 100 43 100 43 100 43 100 43 100 43 Opkomstpercentage 63,24 58,18 54,09 57,82 54,14 59,93 53,06 59,12 65,62

Grafiek historische zetelverdeling (1991 - heden) 1991216631912619952143131811210199951411418129200323151171636120074212531252011321124386420151517341395420191236241384362023113511424143121

Gedeputeerde Staten miniatuur|De Statenzaal van het Provinsjehûs in Leeuwarden met de zichtbare teksten "Wierheit boppe al" en "Dy folle praet moat folle wier meitsje".

2019-2023 Het College van Gedeputeerde Staten berustte op een coalitie van CDA, VVD, PvdA en FNP en bestond uit de volgende gedeputeerden:

Avine Fokkens-Kelder (VVD) Douwe Hoogland (PvdA) Klaas Fokkinga (FNP) (opvolger sinds januari 2020 van Johannes Kramer) Sietske Poepjes (CDA) Friso Douwstra (CDA) (opvolger sinds september 2021 van Sander de Rouwe)

2015-2019 Het College van Gedeputeerde Staten berustte op een coalitie van CDA, VVD, SP en FNP en bestond uit de volgende gedeputeerden:

Klaas Kielstra (VVD) Johannes Kramer (FNP) Sietske Poepjes (CDA) Sander de Rouwe (CDA) Michiel Schrier (SP)

2011-2015 Het College van Gedeputeerde Staten berustte op een coalitie van PvdA, CDA en FNP en bestond uit de volgende gedeputeerden:

Johannes Kramer (FNP) Hans Konst (PvdA) Sietske Poepjes (CDA) (opvolger sinds september 2011 van Sjoerd Galema) Tineke Schokker-Strampel (CDA) Jannewietske de Vries (PvdA)

2007-2011 Het College van Gedeputeerde Staten berustte op een coalitie van CDA, PvdA en ChristenUnie en bestond uit de volgende gedeputeerden:

Piet Adema (ChristenUnie) Sjoerd Galema (CDA) Hans Konst (PvdA) Tineke Schokker-Strampel (CDA) Jannewietske de Vries (PvdA)

Landelijke verkiezingen + Uitslagen van de verkiezingen vanaf 2006 (in percentages) Partij TK2006 EP2009 TK2010 TK2012 EP2014 TK2017 EP2019 TK2021 TK2023 EP2024 PvdA 27,52 18,24 24,80 33,12 14,54 8,38 22,36 8,86 14,58Gecombineerde lijst GL/PvdA. 20,24 GL 3,78 7,41 6,25 1,74 5,77 8,35 8,07 3,94 PVV 3,26 11,83 11,37 7,32 9,86 11,24 3,27 10,80 24,43 16,91 CDA 28,14 27,02 18,17 13,82 20,81 18,94 15,69 14,59 5,36 12,22 BBB - - - - - - - 2,27 8,34 9,09 VVD 10,58 8,85 15,48 19,89 10,71 17,00 14,52 17,15 11,22 8,19 CU 6,11 6,87Gecombineerde lijst CU/SGP. 5,11 4,87 7,84 5,12 8,50 4,97 2,73 6,31 D66 1,06 7,76 4,72 5,14 10,55 9,68 4,61 12,04 4,35 6,27 NSC - - - - - - - - 16,31 4,03 PvdD 1,32 2,93 1,09 1,57 3,88 2,89 3,63 3,56 1,82 3,49 FvD - - - - - 1,82 10,77 7,37 2,70 3,29 Volt - - - - - - 1,13 1,46 0,88 3,16 SP 17,07 7,43 11,49 9,55 10,51 11,11 3,91 7,05 3,40 2,40 SGP 0,44 0,57 0,90 0,94 1,00 1,00 2,01 50Plus - - - 1,15 3,33 2,89 2,83 0,78 0,42 0,71 JA21 - - - - - - - 1,96 0,65 0,51 DENK - - - - - 0,22 0,16 0,26 0,40 - BIJ1 - - - - - - - 0,24 0,16 - overigPartijen die nooit landelijk de kiesdeler haalden. 0,72 1,66 0,95 0,93 2,20 1,42 0,54 1,68 1,22 1,13 opkomst 82,86 36,41 77,13 77,06 38,62 82,49 41,92 80,44 80,87 47,60

Zie ook Lijst van gouverneurs en commissarissen van de Koning in Friesland Lijst van geregistreerde aanduidingen voor Provinciale Statenverkiezingen in Friesland

Noten