De Algemene CentraleFiche De Algemene Centrale; KBO. Gearchiveerd op 17 januari 2018. (AC), in het Frans La Centrale Générale (CG), is een vakcentrale die deel uitmaakt van het ABVV. Ze is de grootste arbeiderscentrale van België met 419.382 leden (2020) en meer dan 10.000 militanten. Voorzitter is Werner Van Heetvelde.
Geschiedenis Vanaf de 19de eeuw ontstond er (ondanks het verenigingsverbod) onderlinge solidariteit onder de arbeiders en werden er kleine, veelal lokale, vakbonden opgericht.
Zij werden hierin onder andere aangemoedigd door de oprichting van de Belgische Werkliedenpartij (BWP). De kleine onafhankelijke vakbonden zagen al snel de noodzaak om zich te verenigen en te integreren in een krachtige structuur. Zo voegden ze zich eerst bij de vakbond van de bouwwerkers aan, en nadien bij die van de fabriekswerkers.
De Algemene Centrale ontstond uit de fusie van de Centrale van Bouw en Hout (opgericht op 1 januari 1920) met de Centrale der Fabriekwerkers op 1 januari 1921, onder de naam Algemene Centrale der Bouw- en Ameublementarbeiders en der Gemengde Vakken van België (ACBAGVB).PEIREN Luc, DE GENDT Maarten & MOORKENS Peter; Fiche Algemene Centrale; ODIS De oudste vakbond die op heden deel uitmaakt van de AC is het Boekdrukkersverbond van AntwerpenDE GENDT Maarten; Fiche Boekdrukkersverbond van Antwerpen; ODIS, opgericht in 1856. In de jaren 30 volgde de fusie met de vakbonden uit de glasnijverheidPEIREN Luc; Fiche Fédération Nationale des Travailleurs du Verre; ODIS (1929), het syndicaat van de haarkappersPEIREN Luc; Fiche Syndicat national des ouvriers et ouvrières de la coiffure de la Belgique; ODIS (1930), de Waalse Centrale des Paveurs et Aides de BelgiquePEIREN Luc, DE GENDT Maarten & MOORKENS Peter; Fiche Centrale des Paveurs et Aides de Belgique; ODIS (1936).100 jaar Algemene Centrale, 200 jaar sociale strijd; Algemene Centrale; 15 december 2008 (YouTube, video). Gearchiveerd op 15 augustus 2019. In de aanvangsperiode van haar bestaan voerde de vakcentrale onder meer strijd rond de invoering en verhoging van de minimumlonen en de arbeidsduurvermindering. In 1921 werd de 'achturendag voor elkeen' gerealiseerd, met uitzondering voor de bouwvakkers die het kader van de wederopbouw na de Eerste Wereldoorlog een 54-urenweek opgelegd kregen (KB van 26 mei 1922). De centrale voerde omstreeks deze periode ook strijd tegen het feit dat werkgevers vanaf 1923 ook de seizoenswerkloosheid in het hoogseizoen mochten recupereren, waardoor de werkgevers de arbeiders in de bouwsector tot 10 uur per dag laten werken. In 1932 werd de intrekking hiervan gerealiseerd en gold de achturendag ook in deze sector. Tevens was de AC, nog voor de invoering van het betaald verlof in 1936, een van de eerste vakorganisaties om eigen vakantiecentra (Floreal) op te richten.
Op 22 november 1940 verplichtte de Duitse bezetter de vakbonden op te gaan in een gemeenschappelijke organisatie met het Vlaams-nationalistische Arbeidsorde wat leidde tot de oprichting van de Unie van Hand- en Geestesarbeiders (UHGA). Tijdens de Tweede Wereldoorlog speelde de vakorganisatie zowel in de collaboratie als in het verzet slechts een beperkte rol. Zo verlieten de Waalse afdelingen reeds in de eerste helft van 1941 de UHGA en vielen ook de ledenaantallen in Vlaanderen snel terug. Voor de Antwerpse afdeling betrof het een daling van ca. 15.000 naar 100 leden. Na de bevrijding, op 30 september 1945, volgde de fusie met het Eenheidssyndicaat van Bouw, Hout en Gemengde Vakken in het kader van het fusiecongres waarbij o.a. het Belgisch Vakverbond (BVV), de Mouvement Syndical Unifié (MSU) en het Belgisch Verbond der Eenheidssyndicaten (BVES) samensmolten tot het ABVV. Op 17 mei 1945 was de vooroorlogse ACBAGVB (strekking BVV) goed was voor ruim 40.000 leden. De communistische strekking (BVSES) telde zo’n 20.000 leden en André Renard (MSU) had ca. 4.700 aanhangers. Op 1 januari 1953 sloten vervolgens de Centrale der Leder- en Vellenbewerking van BelgiëPEIREN Luc, De Gendt Maarten & MOORKENS Peter; Fiche Centrale der Leder- en Vellenbewerking van België; ODIS en op 1 april 1954 het Belgisch Centraal Verbond voor TabaksbewerkersPEIREN Luc, De Gendt Maarten & MOORKENS Peter; Fiche Belgisch Centraal Verbond voor Tabaksbewerkers; ODIS zich aan bij de ACBAGVB. Kort daaropvolgend, op 17 mei 1954, werd de naam van de organisatie veranderd in de huidige benaming, de Algemene Centrale (AC). Op 1 januari 1965 volgde de fusie met de Centrale der Steenbewerkers van België.PEIREN Luc, De Gendt Maarten & MOORKENS Peter; Fiche Centrale der Steenbewerkers van België; ODIS
Op 28 januari 1994 volgde de fusie met de Nationale Centrale der Mijnwerkers van België (NCMB).PEIREN Luc, DE GENDT Maarten & MOORKENS Peter; Fiche Nationale Centrale der Mijnwerkers van België; ODIS Op 1 januari 1996 vond vervolgens de fusie plaats met de Vlaamse afdelingen van de Centrale der Boek- en Papiernijverheid (CBP) van Roger Sagon, de Brusselse en Waalse afdelingen van deze vakcentrale gingen op in de Bond van Bedienden, Technici en Kaderleden (BBTK). Deze opdeling had er met te maken dat de CBP in Brussel en Wallonië voornamelijk leden telde die tewerkgesteld waren als bediende in bijvoorbeeld dagbladbedrijven, terwijl deze centrale in Vlaanderen dan weer eerder arbeiders vertegenwoordigde die actief waren in bijvoorbeeld labeurdrukkerijen. De CBP telde omstreeks die periode (1995) 13.643 leden.PEIREN Luc & MOORKENS Peter; Fiche Centrale der Boek- en Papiernijverheid; ODIS Op 1 januari 2014 ten slotte volgde de fusie met de Centrale voor Textiel, Kleding en Diamant (TKD).Algemene Centrale van het ABVV en ABVV Textiel-Kleding-Diamant smelten samen tot één grote vakbondscentrale; De Nieuwe Werker; 25 november 2013. Gearchiveerd op 10 juni 2016.De Algemene Centrale van het ABVV: Hoe een grote vakbond tot stand kwam; Officiële website; 2015
thumb|Syndicalisten met de strijdvlag van de AC Oost-Vlaanderen, 2022 In 2018 bereikten de BBTK en de AC - de twee grootste centrales binnen het ABVV - een akkoord dat voor 47 sectoren het principe vastlegt van één centrale per sector. Sindsdien worden werknemers van de betrokken sectoren vertegenwoordigd door de BBTK of de AC, ongeacht hun statuut. Eén centrale per sector vereenvoudigt het sociaal overleg aanzienlijk en zorgt ervoor dat de belangen van de werknemers beter worden behartigd.
Structuur Bestuur De huidige voorzitter is Werner Van Heetvelde en de algemeen-secretaris is Geoffrey Goblet. Periode Voorzitter ... 1932 - 1946 Emile Gryson 1946 - 1949 Paul Fassin 1949 - 1966 Isidore Smets 1966 - 1976 Emiel Janssens 1976 - 1980 Alfons Van Uytven 1980 - 1982 André Vanden Broucke 1982 - 1984 Jean De Nooze 1984 - 1992 Juan Fernandez 1992 - 1995 Michel Nollet 1995 - 1997 Hans Raes 1997 - 2004 Maurice Corbisier 2004 - 2014 Alain Clauwaert 2015 Paul Lootens 2015 - heden Werner Van Heetvelde Periode Ondervoorzitter ... 1951 - 1966 Emiel Janssens 1966 - 1968 Louis Plumier 1969 - 1970 Bert Truyens 1970 - 1976 Alfons Van Uytven 1976 - 1982 Jean De Nooze Periode Algemeen-secretaris 1980 - 1982 Jean De Nooze 1982 - 1984 Juan Fernandez 1984 - 1991 Henri Lorent 1992 Michel Nollet 1992 -1995 Hans Raes 1995 - 1997 Maurice Corbisier 1998 - 2000 Dan Plaum 2001 - 2004 Alain Clauwaert 2004 - 2011 Jacques Michiels 2011 - 2014 Paul Lootens 2015 Werner Van Heetvelde 2015 - 2017 Robert Vertenueil 2017 - 2020 Eric Neuprez 2020 Geoffrey Goblet
Organisatie De Algemene Centrale is een Vereniging Zonder Rechtspersoonlijkheid (VVZRL).Signalisatiegegevens Algemene Centrale; socialezekerheid.be De hoofdzetel is gevestigd in de Hoogstraat 26-28 te Brussel.Vakcentrales, ABVV. Gearchiveerd op 20 april 2021.
De AC telt 15 afdelingen, waar de vakbondssecretarissen het vakbondswerk organiseren en ondersteunen. Verder groepeert de Algemene Centrale alle werknemers in een arbeidersstatuut in België, uitgezonderd de arbeiders die werkzaam zijn in de metaalindustrie (CMB), de transport (BTB), de horeca, de voedingsindustrie en -handel (HORVAL).
Jaar Ledenaantal 1920 74.000 1925 80.543 1930 89.002 1935 120.065 Jaar Ledenaantal 1937 126.721 1945 93.129 1951 130.147 1955 150.391 Jaar Ledenaantal 1960 157.253 1965 174.760 1970 193.025 1975 258.680 Jaar Ledenaantal 1980 258.680 1985 246.589 1990 267.962 1995 300.003 Jaar Ledenaantal 2000 350.764 2010 376.000 2020 419.382
Werking De verschillende niveaus binnen de AC zijn:
Statutair Congres Het Statutaire Congres komt elke vier jaar samen en bestaat uit de syndicale afgevaardigden. De bevoegdheden zijn de politieke lijn bepalen door middel van het goedkeuren van resoluties. Daarnaast verkiest het de leden van het Federaal Bureau.
Controle Commissie De Controle Commissie is een orgaan binnen de vakcentrale dat toezicht houdt op de boekhouding en financiën van de vakcentrale. Het is samengesteld uit 4 verkozenen door het Congres en 1 verkozene door het Federaal Bestuur.
Federaal Bestuur Het federaal bestuur is een orgaan binnen de vakcentrale dat waakt over de naleving van de statuten en de uitvoering van de beslissingen van het Federaal Bestuur en het Congres. Het komt bijeen om de zes maanden en is samengesteld uit leden van het Federaal Secretariaat en vertegenwoordigers van de gewestelijke afdelingen.
Uitvoerend Bestuur Het uitvoerend bestuur is een orgaan binnen de vakcentrale en komt tweewekelijks samen. Het is samengesteld uit leden van het Federaal Secretariaat en de negen verkozenen van het Federaal Bestuur. De bevoegdheden zijn de financiën, het beheer en de werking van de Gewestelijke Afdelingen.
Federaal Secretariaat Het Federaal secretariaat is een orgaan dat het dagelijks bestuur van de vakcentrale organiseert. Het bestaat uit een voorzitter, algemeen secretaris en 8 federale secretarissen.
Gewestelijke Afdelingen De gewestelijke afdelingen vormen de basis van de vakcentrale en organiseren dienstverlening, probleemoplossing en communicatie met de leden en syndicaal afgevaardigden.
Vakcongres Is een orgaan binnen de vakcentrale dat elke vier jaar georganiseerd wordt voor elke belangrijke sector.
Vakcommissie Dit orgaan binnen de vakcentrale wordt ingesteld door het Federaal Bestuur voor elke belangrijke sector. Ze komt naar noodzaak bijeen en is belast met de voorbereiding en organisatie van de vakbondswerking in de betrokken sector.
Syndicale Afvaardiging Daarnaast zijn er militanten en delegees die verkozen zijn bij de sociale verkiezingen door de werknemers in de bedrijven. Deze verdedigen de rechten van de aangesloten leden binnen hun bedrijf volgens twee verschillende modellen: het strijdmodel waarbij men in de bedrijven actievoerders heeft die waken over de sociale toestand. Deze door de vakbond aangestelde personen vormen de vakbondsdelegatie. het overlegmodel waarbij er twee organen zijn voor de communicatie tussen werkgever en werknemer. Dit zijn de ondernemingsraad en de Comités voor Preventie en Bescherming op het Werk (CPBW). Deze personen worden verkozen door de werknemers.
Organogram thumb|500px|centre|Organogram Vakcentrales
Sectoren De sectoren (met tussen haakjes het paritair comité waartoe elke sector behoord) waarin de Algemene Centrale actief is, zijn: Aanvullend paritair comité voor arbeiders (PC 100) Aanvullend Paritair comité voor bedienden (PC 200) Beschutte werkplaatsen (PC 327) Betonindustrie (PC 106.02) Bewaking (PC 317) Bont en kleinvel (PC 148) Bosontginningen (PC 125.01) Bouw (PC 124) Cementfabrieken (PC 106) Diamantnijverheid (PC 324) Dienstencheques (PC 322.01) Steengroeven Doornik (PC 102.07) Glasnijverheid (PC 115) Grint- en zandgroeven (PSC 102.06) Groeven (PC 102) Hardsteen Henegouwen (PC 102.01) Hardsteen Luik-Namen (PC 102.02) Hout en stoffering (PC 126) Houthandel (PC 125.03) Houtindustrie (PC 125) Interim/Uitzendarbeid (PC 322) Jutezakken (PSC 120.03) Kappers, schoonheidszorgen en fitness (PC 314) Porseleinaarde - Zandgroeven (PSC 102.05) Kalkovens - Bitterspaatgroeven (PC 102.09)