Moosburg an der Isar is een plaats in de Duitse deelstaat Beieren, gelegen in de Landkreis Freising. De stad telde op de peildatum van de meest recente statistiek inwoners.

Stadsdelen De gemeente Moosburg an der Isar bestaat uit de volgende 25 Gemeindeteile (stadsdelen): het stadje Moosburg a.d.Isar (hoofdplaats en zetel van het gemeentebestuur) het parochiedorp (Pfarrdorf) Pfrombach, 6 km ten oosten van de stad de twee kerkdorpen (Kirchdörfer) Aich en Thonstetten, respectievelijk op 4½ km ten oosten en op 3 km ten zuidwesten van de stad. Aich heeft 700 à 800 inwoners. de drie dorpen zonder eigen kerkgebouw (Dörfer) Grünseiboldsdorf, KirchamperHier staat wel een kerk, maar deze is een zogenaamde filiaalkerk van die in een buurdorp. en Niederambach 6 gehuchten (Weiler) waaronder Feldkirchen 12 Einöden, dat zijn plaatsen, die van oorsprong uit slechts 1 huis, boerderij of molen bestaan.

Geografie en infrastructuur

De gemeente Moosburg ligt aan de rivier de Isar, dichtbij de monding van de Amper daarin; deze twee rivieren, en een verbindingskanaal aan de zuidkant, maken, dat de stad op een soort eiland is komen te liggen; het centrum van Moosburg ligt bovendien strategisch op een heuvel, te midden van het lagere, moerassige rivieroeverland.

Door o.a. het Ortsteil Pfrombach loopt het kanaal Mittlere-Isar-Kanal. Dit 65 kilometer lange, niet bevaarbare kanaal (110 m hoogteverschil) loopt ongeveer parallel aan de Isar, en is voorzien van stuwen e.d.; erlangs zijn 6, op waterkracht draaiende, elektriciteitscentrales gebouwd. Eén van deze centrales, met een capaciteit van 22,3 megawatt, staat te Pfrombach.

Naburige gemeenten Ongeveer 15 kilometer ten oosten van Moosbach an der Isar ligt de stad Landshut, en ongeveer even ver aan de westkant ligt Freising. De grote stad München ligt bijna 50 kilometer ten zuidwesten van Moosburg, en de stad is snel per trein of auto bereikbaar. Ook de weg- en railverbinding met de luchthaven van München is goed.

Moosburg ligt direct ten oosten van Haag an der Amper en ten zuiden van de plattelandsgemeente Wang (Beieren). Ten oosten van Moosburg ligt Buch am Erlbach, ten zuiden ervan ligt Langenpreising; een zuidwestelijke buurgemeente van Moosburg is Langenbach.

Verkeer en vervoer Door de gemeente loopt de Autobahn A 92, die op afrit 11 bij Moosburg de Bundesstraße 11 kruist; deze B11 is over een deel van haar tracé tot Bayerische Staatsstraße 2350 gedegradeerd.

Moosburg heeft sinds 1858 een station aan de spoorlijn München - Regensburg op 57,5 kilometer ten oosten van München Hauptbahnhof. Het meest opvallende gebouw bij dit station is de grote parkeergarage direct ten noorden ervan. Het station staat direct ten westen van het stadscentrum. Treinen vanuit Landshut rijden via Moosburg en Freising soms door naar het station van de luchthaven van München i.p.v. naar München Hbf.

Economie In de gemeente Moosburg hebben drie belangrijke ondernemingen vestigingen: Clariant, chemische fabriek Jungheinrich, fabriek van reachtrucks, vorkheftrucks e.d. H.J. Heinz Company, centrale afvalverwerking van dit concern, alsmede een groot koelhuis en een distributiecentrum.

Verder staan in de gemeente veel woningen voor woonforensen, mensen met een baan in bijvoorbeeld Landshut of het vanuit Moosburg snel bereikbare München.

Geschiedenis

De heuvel, te midden van rivieren en omliggende ooibossen, en waarop de huidige stad Moosburg ligt, is strategisch gelegen; reeds in de Jonge Steentijd woonden hier mensen, en ook in de IJzertijd was de heuvel vermoedelijk bewoond door Kelten.

Sinds de 8e eeuw is Moosburg een belangrijk bedevaartoord. In die tijd, mogelijk omstreeks 760, werden de stoffelijke resten van Sint Castulus, een omstreeks 312 omgekomen martelaar, ondergebracht in het klooster van Moosburg. Sint Castulus is tot op de huidige dag de schutspatroon van Moosburg. In deze tijd bestond er ook reeds een doopkapel, gewijd aan Johannes de Doper, de voorloopster van de huidige Johanneskerk. Een kloosternederzetting Mosabyrga wordt vermeld in een document uit het jaar 770. In 1604 is het grootste deel van Castulus' gebeente overgebracht naar een ander kerkgebouw, namelijk de Sint-Martinuskerk (Landshut).

Moosburg was van ca. 1050 tot 1281 hoofdstad en residentie van het kleine Graafschap Moosburg. In 1207 was er een grote brand, die o.a. een deel van het klooster, en de grafelijke burcht in de as legde. De kerk Kastulusmünster, die tegenwoordig het stadsbeeld domineert, werd ingewijd in 1212. Moosburg an der Isar verwierf het stadsrecht in 1331.

In de Dertigjarige Oorlog, in 1632, werd Moosburg door Zweedse troepen veroverd, en twee jaar later nog eens geplunderd. Veel inwoners van de stad overleefden deze oorlogsellende niet. Grote branden teisterden Moosburg nog in 1702 en 1865.

Tot en met de 19e eeuw was de houtvlotterij op de Isar een belangrijke bron van inkomsten voor de Moosburgers. In 1857 opende een fabriek van kunstmest in de stad München haar poorten; in 1906 opende dit bedrijf een fabriek te Moosburg; als Südchemie werd dit een groot chemisch bedrijf, dat in 2012 werd overgenomen door het Clarion-concern.

Van 1939 tot 1945, dus tijdens de Tweede Wereldoorlog, was bij Moosburg een zeer groot kamp voor krijgsgevangenen, Stalag VII A, gevestigd. Er hebben maximaal 80.000 gevangenen tegelijkertijd vastgezeten. De Britse, Franse en Amerikaanse gevangenen werden betrekkelijk goed behandeld, maar de gevangenen uit de Sovjet-Unie zeer slecht; van hen zijn er vele honderden omgekomen.

Bezienswaardigheden, toerisme, natuurschoon De voornaamste bezienswaardigheden in de gemeente zijn kerkgebouwen. Oude huizen met markante gevels staan langs de pleinen Auf dem Plan, bij het Kastulusmünster, en Auf dem Gries, een paar honderd meter ten zuiden daarvan. Het belangrijkste monument is het munsterkerk-complex van het Münster met de Sint-Johanneskerk en de Sint-Castulusmunsterkerk. In deze laatste kerk staat een altaarstuk van de hand van de regionaal beroemde kunstenaar Hans Leinberger. Het altaar, dat in het verleden veel groter is geweest dan wat er tegenwoordig nog van over is gebleven, werd gemaakt tussen 1508 en 1514, en wordt tot de belangrijkste werken van religieuze kunst van geheel Beieren gerekend.Voor een zeer uitvoerige beschrijving van dit altaarstuk wordt verwezen naar het artikel Leinberger-Altar op de Duitstalige Wikipedia. De tussen de 8e en de 18e eeuw in fasen ge- en verbouwde Johanneskerk, gewijd aan Johannes de Doper, heeft een roerige geschiedenis gehad. In de Napoleontische periode overwoog men sloop van het gebouw; de kerk was daarna gemeente-eigendom en een werkplaats van Gemeentewerken, en later ook enige tijd (1945-1970) een evangelisch-luthers kerkgebouw. De toren van de Johanneskerk bleef gemeente-eigendom, nadat de rest van het gebouw in 1972 weer voor de rooms-katholieke eredienst in gebruik kwam. Het interieur van de huidige Johanneskerk is deels barok (de 5 altaren) en deels neogotisch ( eind 19e eeuw). Langs de rivier de Isar zijn grote stukken van het oeverland tot natuurreservaat verklaard. Hier bevinden zich o.a. ecologisch waardevolle ooibossen en moeraslanden. Hiertoe behoort het Naturschutzgebiet Isarauen zwischen Marzling-Hangenham und Moosburg.

Afbeeldingen

Partnergemeentes Moosburg an der Isar onderhoudt jumelages met:

Bry-sur-Marne, Frankrijk, sedert 1973 Rochester (Minnesota), USA, sedert 1981 Moosburg (Karinthië), Oostenrijk, sedert 1991 Sawbridgeworth, Engeland, sedert 2018.

Geboren in Moosburg Berthold van Moosburg (14e eeuw) was een neoplatonisch denkend filosoof van de scholastiek. Hij was een dominicaner monnik, die bekend werd door een commentaar op werken van de 5e-eeuwse wijsgeer Proclus. Isolde Ohlbaum (geboren op 24 oktober 1947), fotografe; in Duitsland bekend, doordat zij zeer vele bekende, naoorlogse Duitse schrijvers heeft geportretteerd Birgit Rockmeier en Gabi Rockmeier (1973; tweelingzussen van elkaar), succesvolle atletes

Externe link www.moosburg.org/info/stalag Website Moosburg Online over het krijgsgevangenenkamp Stalag VII A (Duits, Engels, Frans, Russisch)

Categorie:Gemeente in Beieren