Heinrich Hermann Freytag (Hamburg, 1759 – Groningen, 14 april 1811Aangegeven lijken, Kerkelijke gemeente - Groningen: overlijdensinschrijvingGazette de Groningue (= Groninger Courant) d.d. 16 april 1811 overlijdensbericht, tevens aankondiging dat het bedrijf werd voortgezet door zijn vrouw) was een uit Duitsland afkomstige Nederlandse orgelbouwer die met name actief was in Groningen, maar ook in Friesland, Drenthe, Overijssel, Holland en Zeeland. Hij bouwde zowel kerkorgels als kabinetorgels en een secretaireorgel binnen de Noord-Duitse orgelbouwtraditie.
Biografie Heinrich Hermann Freytag werd in 1759 geboren als de zoon van een uit Württemberg afkomstige meubelmaker. Hoe hij in de Republiek is terechtgekomen, wordt nergens duidelijk. Zijn naam duikt in 1784 voor het eerst op als hij in de stad Groningen in de orgelmakerij van Albertus Antoni Hinsz (1704-1785) werkt. Toen Hinsz in 1785 overleed, nam zijn stiefzoon Frans Casper Snitger (1724-1799) (een kleinzoon van Arp Schnitger) het bedrijf over. Snitger ging een compagnonschap aan met Freytag.Freytag deelde zijn compagnonschap met Snitger mee in onder meer de Groninger Courant Freytag leidde de nieuw- en verbouwtak van het bedrijf. Snitger hield zich voornamelijk bezig met onderhoudswerk op locatie en met intonatiewerkzaamheden.
Freytag gaf leiding aan de werkplaats, onderhandelde met opdrachtgevers over nieuw- en verbouwprojecten en maakte de ontwerpen voor de nieuwe orgels. Ook vergrootte Freytag het werkterrein van de firma door opdrachten in Rotterdam en Middelburg aan te nemen. Hij was daarmee werkzaam in Groningen, Friesland, Drenthe, Overijssel, Holland en Zeeland.Eind 1805 zag hij zich genoodzaakt een advertentie te plaatsen, waarin hij meedeelde, ondanks zijn opdrachten in Rotterdam, niet van plan te zijn uit Groningen te verhuizen, zoals een concurrent zou hebben beweerd (bron: Groninger courant d.d. 24 december 1805 overlijdensinschrijving) Tot 1806 was Freytag bovendien kroegbaas en had hij een “Wyn en Coffyhuis, als mede Billard” aan de Grote Markt in Groningen.Gierveld vermeldt dat hij in 1794 lid werd van het herbergiersgilde, dat hij getrouwd was met de weduwe van een gildebroeder en dat hij woonde aan de Grote Markt in de Droeve (=de Druif) - bron: Gierveld 1977:123 Hij was ook vele jaren diaken of ouderling in de Evangelisch-Lutherse gemeente van Groningen.
Heinrich Hermann Freytag trouwde op 6 oktober 1793 met Hiskia Hornemann (Leer 1765 - Groningen, 1817).Ondertrouwboek Groningen 1792-1798 huwelijksinschrijving Zij was de weduwe van de kastelein Friedrich Andreas Wustenhöffer (?-1792).Breukdodenboek, Kerkelijke gemeente - Groningen) Hij en Freytag kenden elkaar van de Lutherse kerk in Groningen.Beiden vervulden kerkelijke ambten, ook Wustenhöffer was ouderling van de Evangelisch-Lutherse Gemeente van Groningen Van de negen kinderen van Freytag en Hornemann bereikten er vijf de volwassen leeftijd. Twee van hen kwamen in de orgelmakerij terecht.
Er zijn met zekerheid vijf werknemers van Freytag en Snitger te traceren in de archieven: J.H. Klambeck, 'Paul', 'Daniel' en de bekendere Matthias Martin (1760-1826) en Johannes Wilhelmus Timpe (1770-1837). De laatstgenoemde maakte in 1806 de overstap van de firma Lohman naar Freytag.
Na zijn dood Freytag stierf op 14 april 1811 en werd op 19 april begraven in de Lutherse kerk van Groningen. Zijn laatste orgels werden voltooid door Martin en Timpe, die daarna zijn eigen orgelmakerij begon. Freytags weduwe Hiskia Hornemann zette het bedrijf voort met haar knechten. De zonen Herman Eberhard Freytag (1796-1869) en Barthold Joachim Freytag (1799-1829) namen de firma in 1817 over. Zij hielden zich voornamelijk bezig met onderhoudswerk en kleinere projecten.
Orgels Van de orgels in de volgende kerken is bekend dat Freytag ze heeft gebouwd (nieuwbouw en ombouw). In sommige gevallen staat in de laatste kolom aangegeven met wie hij heeft samengewerkt:
jaar plaats kerk afbeelding manualen registers opmerkingen 1785 Groningen Doopsgezinde kerk I/p 8 nieuwbouw, H.H. Freytag en F.C. Snitger; in 1816 vervangen door een nieuw orgel van Johannes Wilhelmus Timpe 1785–1786 Godlinze Pancratiuskerk center|160x160px verbouw, H.H. Freytag en F.C. Snitger 1786 Kampen Buitenkerk center|160x160px reparatie, H.H. Freytag en F.C. Snitger 1786 Zwolle Evangelisch Lutherse Kerk reparatie, H.H. Freytag en F.C. Snitger 1787 en 1805 Zwolle Grote of Sint-Michaëlskerk center|160x160px III/P 64 reparatie, H.H. Freytag en F.C. Snitger /reparatie, H.H. Freytag 1788 Meeden Kerk van Meeden 160x160px reparatie, H.H. Freytag en F.C. Snitger 1788–1789 Kampen Bovenkerk center|160x160px III/P 46 uitbreiding met pedaal en borstwerk, H.H. Freytag en F.C. Snitger 1791 Sappemeer Doopsgezinde kerk plaatsing bestaand kabinetorgel, H.H. Freytag en F.C. Snitger 1790–1792 't Zandt Kerk van 't Zandt 160x160px II/p 12 ombouw, H.H. Freytag en F.C. Snitger 1790–1792 Bierum Sebastiaankerk 160x160px I/p 10 nieuwbouw, H.H. Freytag en F.C. Snitger 1792 Kampen Waalse Kerk reparatie, H.H. Freytag en F.C. Snitger 1792–1793 Zuidhorn Kerk van Zuidhorn 160x160px I/p 12 nieuwbouw, H.H. Freytag en F.C. Snitger 1793 Ezinge Kerk van Ezinge I/p plaatsing oud orgel, H.H. Freytag en F.C. Snitger 1793 Groningen Martinikerk center|160x160px III/P 47 reparatie, H.H. Freytag en F.C. Snitger 1793 Roden Catharinakerk reparatie, H.H. Freytag en F.C. Snitger 1794 Leens Petruskerk 160x160px reparatie, H.H. Freytag en F.C. Snitger 1793–1795 Zuidbroek Petruskerk 160x160px II/P 28 nieuwbouw, H.H. Freytag en F.C. Snitger 1796 Uithuizermeeden Mariakerk 160x160px reparatie, H.H. Freytag en F.C. Snitger omstreeks 1796 Weener Organeum 160px I 5 secretaire-orgel, H.H. Freytag en F.C. Snitger. Gebouwd in Groningen voor onbekende opdrachtgever 1796–1798 Bellingwolde Magnuskerk 160x160px II/p 17 nieuwbouw, H.H. Freytag en F.C. Snitger 1798–1799 Enkhuizen Zuiderkerk center|160x160px II/P 20 nieuwbouw rugwerk, ombouw hoofdwerk, H.H. Freytag omstreeks 1800 Lellens Kerk van Lellens 160px kabinet-orgel, H.H. Freytag. Gebouwd voor onbekende opdrachtgever 1802 Noordwolde Kerk van Noordwolde 160x160px II/P 18 ombouw, H.H. Freytag 1802 Nieuw-Scheemda Kerk van Nieuw-Scheemda 160x160px reparatie, H.H. Freytag 1803 Groningen Pelstergasthuiskerk center|160x160px reparatie, H.H. Freytag 1803-1804 Loppersum Petrus en Pauluskerk center|160x160px II/p 20 ombouw, H.H. Freytag 1804 Anloo Magnuskerk 160x160px I 6 kabinet-orgel, H.H. Freytag. Gebouwd voor onbekende opdrachtgever 1805 Bolsward Martinikerk center|160x160px II/P 34 reparatie, H.H. Freytag 1805 Doesburg Martinikerk center|160x160px I 6 kabinetorgel, H.H. Freytag. Gebouwd voor onbekende opdrachtgever 1806–1808 Finsterwolde Kerk van Finsterwolde 160x160px I/p 15 nieuwbouw, H.H. Freytag 1806–1808 Noordbroek Kerk van Noordbroek center|160x160px II/P 24 ombouw, H.H. Freytag 1807–1808 Vollenhove Sint-Nicolaaskerk ombouw, H.H. Freytag 1808 Rotterdam Oosterkerk reparatie, H.H. Freytag 1809 Eenum Kerk van Eenum 160px I/p 10 uitbreiding met aangehangen pedaal, H.H. Freytag 1805–1810 Rotterdam Grote of Sint-Laurenskerk ombouw, H.H. Freytag 1809–1810 Bolsward Doopsgezinde kerk center|160x160px I/p 11 nieuwbouw, H.H. Freytag 1809–1811 Oostwold Kerk van Oostwold 160x160px II/p 18 nieuwbouw, H.H. Freytag, na diens dood voltooid o.l.v. Matthias Martin → Freytag-orgel van Oostwold 1810–1811 Appingedam Nicolaïkerk 160x160px II/p 20 reparatie, H.H. Freytag 1810–1812 Warffum Kerk van Warffum center|160x160px II/P 24 nieuwbouw, H.H. Freytag, na diens dood voltooid o.l.v. J.W. Timpe
Categorie:Duits orgelbouwer Categorie:Nederlands orgelbouwer Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 18e eeuw