Gekko is een geslacht van hagedissen dat behoort tot de gekko's (Gekkota) en de familie Gekkonidae.
Naam en indeling De wetenschappelijke naam van de groep werd voor het eerst voorgesteld door Josephus Nicolaus Laurenti in 1768. Er zijn 101 soorten, inclusief vier soorten die pas in 2021 wetenschappelijk zijn beschreven. Een aantal soorten werd eerder aan andere geslachten toegekend, zoals Ptychozoon, Luperosaurus en Gecko. Van de verschillende vertegenwoordigers van dit geslacht is de tokeh (Gekko gecko) veruit het bekendst. Deze soort wordt veel in gevangenschap gehouden in een terrarium.
Uiterlijke kenmerken De hagedissen bereiken een lichaamslengte van ongeveer vijf tot bijna twintig centimeter. Het lichaam en de kop zijn groot en breed, de kop is afgeplat. De kleur is variabel, veel soorten hebben een grijze tot bruine kleur, Gekko petricolus kan ook een gele kleur hebben.
Verspreiding en habitat De hagedissen komen voor in delen van Azië en leven in de landen Admiraliteitseilanden, Bangladesh, Bhutan, Bismarck-archipel, Brunei, Cambodja, China, Filipijnen, India, Indonesië, Japan, Korea, Laos, Maleisië, Myanmar, Nepal, Nicobaren, Oceanië, Oost-Timor, Palau, Papoea-Nieuw-Guinea, Salomonseilanden, Santa Cruzeilanden, Singapore, Taiwan, Thailand en Vietnam. De habitat bestaat uit tropische en subtropische bossen, zowel in laaglanden als in bergstreken, rotsige omgevingen, grotten, droge en gematigde tropische en subtropische bossen en vochtige tropische en subtropische scrublands. Ook in door de mens aangepaste streken zoals stedelijke gebieden, landelijke tuinen en plantages kunnen de dieren worden aangetroffen.
Beschermingsstatus Door de internationale natuurbeschermingsorganisatie IUCN is aan 60 soorten een beschermingsstatus toegewezen. Van de gekko's worden 29 soorten beschouwd als 'veilig' (Least Concern of LC) en veertien soorten als 'onzeker' (Data Deficient of DD). Twaalf soorten worden gezien als 'kwetsbaar' (Vulnerable of VU), drie soorten als 'gevoelig' (Near Threatened of NT) en een soort als 'bedreigd' (Endangered of EN). De soort Gekko lauhachindai ten slotte staat te boek als 'ernstig bedreigd' (Critically Endangered of CR).
Soorten Het geslacht omvat de volgende soorten, met de auteur en het verspreidingsgebied. Naam Auteur Verspreidingsgebied Gekko aaronbaueri Tri, Thai, Phimvohan, David & Teynié, 2015 Laos Gekko adleri Nguyen, Wang, Yang, Lehmann, Le, Ziegler & Bonkowski, 2013 China, Vietnam Gekko albofasciolatus Günther, 1867 Indonesië, Maleisië, BruneiGekko albomaculatus(Giebel, 1861)Indonesië, Maleisië, ThailandGekko alpinusMa, Shi, Shen, Chang & Jiang, 2024China (Sichuan)Gekko asahiMatsukoji, Cao, Poyarkov, Okamiya, Xu, Yuan, 2026Japan Gekko athymus Brown & Alcala, 1962 Filipijnen Gekko auriverrucosus Zhou & Liu, 1982 China Gekko badenii Shcherbak & Nekrasova, 1994 Vietnam, mogelijk in Cambodja Gekko bannaense Wang, Wang, & Liu, 2016 China Gekko boehmei Luu, Calame, Nguyen, Le & Ziegler, 2015 Laos Gekko bonkowskii Luu, Calame, Nguyen, Le & Ziegler, 2015 LaosGekko brooksiiBoulenger, 1920Indonesië (Sumatra) Gekko browni Russell, 1979 Maleisië Gekko canaensis Ngo & Gamble, 2011 Vietnam Gekko canhi Rösler, Nguyen, Van Doan, Ho, Nguyen & Ziegler, 2010 Vietnam Gekko carusadensis Linkem, Siler, Diesmos, Sy & Brown, 2010 Filipijnen Gekko chinensis Gray, 1842 China Gekko cib Lyu, Lin, Ren, Jiang, Zhang, Qi, & Wang, 2021 China Gekko cicakterbang Grismer, Wood, Grismer, Quah, Thy, Phimmachak, Sivongxay, Seateun, Stuart, Siler, Mulcahy, Anamza, & Brown, 2019 Maleisië, mogelijk in Thailand en Indonesië Gekko coi Brown, Siler, Oliveros, Diesmos & Alcala, 2011 Filipijnen Gekko crombota Brown, Oliveros, Siler & Diesmos, 2011 FilipijnenGekko damMeesook, Jindamad, Toprai, Chotjuckdikul, Supmee, Suppapan, Donbundit, Sumontha & Pauwels, 2026Thailand Gekko ernstkelleri Rösler, Siler, Brown,Demegillo & Gaulke, 2006 FilipijnenGekko fengshanensisHuang, Wang, Qi, Song, Huang, Wang & Mo, 2025China (Guangxi) Gekko flavimaritus Rujirawan, Fong, & Aowphol, 2019 Thailand Tokeh(Gekko gecko) Linnaeus, 1758 Bangladesh, India, Nepal, Bhutan, Myanmar, Thailand, Cambodja, Laos, Vietnam, Maleisië, China, Filipijnen, Indonesië, Oost-Timor Gekko gigante Brown & Alcala, 1978 Filipijnen Gekko grossmanni Günther, 1994 Vietnam Gekko guishanicus Lin & Yao, 2016 Taiwan Gekko gulat Brown, Diesmos, Duya, Garcia, & Rico, 2010 Filipijnen Gekko hokouensis Pope, 1928 China, Japan, Taiwan Gekko horsfieldii Gray, 1827 India, Myanmar, Thailand, Maleisië, Indonesië, SingaporeGekko hulkGrismer, Pinto, Quah, Anuar, Cota, Mcguire, Iskandar, Wood & Grismer, 2022Maleisië, SingaporeGekko ichangensisCao, Sucharitakul, Tie, Suwannapoom, Fan & Chomdej, 2025China (Hubei) Gekko intermedium Taylor, 1915 Filipijnen Gekko iskandari R. Brown, Supriatna & Ota, 2000 Indonesië Gekko japonicus Schlegel, 1836 China, Korea, Japan Gekko jinjiangensis Hou, Shi, Wang, Shu, Zheng, Qi, Liu, Jiang, & Xie, 2021 China Gekko kabkaebin Grismer, Wood, Grismer, Quah, Thy, Phimmachak, Sivongxay, Seateun, Stuart, Siler, Mulcahy, Anamza, & Brown, 2019 Laos, mogelijk in Vietnam Gekko kaengkrachanense Sumontha, Pauwels, Kunya, Limlikhitaksorn, Ruksue, Taokratok, Ansermet & Chanhome, 2012 ThailandGekko kaiyaiZhang, Wu & Zhang, 2023China (Henan)Gekko khunkhamensisSitthivong, Lo, Nguyen, Ngo, Khotpathoom, Le, Ziegler & Luu, 2021Laos Gekko kikuchii Ōshima, 1912 Filipijnen, China Vliegende gekko(Gekko kuhli) Stejneger, 1902 Thailand, Myanmar, Maleisië, Nicobaren, Indonesië, Singapore Gekko kwangsiensis Yang, 2015 China Gekko lauhachindai Panitvong, Sumontha, Konlek & Kunya, 2010 Thailand Gekko liboensis Zhou, Liu & Li, 1982 China Vliegende gekko(Gekko lionotum) Annandale, 1905 Myanmar, Laos, India, BangladeshGekko liuiZhou, Zhou, Wang, Li, Zhang, Li, Shen, Liu & Rao, 2025China (Hainan) Gekko melli Vogt, 1922 China Gekko mindorensis Taylor, 1919 FilipijnenGekko mizoramensisLalremsanga, Muansanga, Vabeiryureilai & Mirza, 2023India (Mizoram) Gekko monarchus Schlegel, 1836 Thailand, Maleisië, Taiwan, Filipijnen, Singapore, Indonesië, Papoea-Nieuw-GuineaGekko mosaicusWang, Qi, Song, Deng, Tao, Grismer, Wang & Wang, 2026China (Yunnan) Gekko nadenensis Luu, Nguyen, Le, Bonkowski, & Ziegler, 2017 Laos Gekko nicobarensis Das & Vijayakumar, 2009 India Gekko nutaphandi Bauer, Sumontha & Pauwels, 2008 Thailand Gekko palawanensis Taylor, 1925 Filipijnen Gekko palmatus Boulenger, 1907 VietnamGekko paucituberculatusWang, Qi, Zhou & Wang, 2024China (Guangxi) Gekko petricolus Taylor, 1962 Thailand, Laos, Cambodja Gekko phuyenensis Nguyen, Nguyen, Orlov, Murphy, & Nguyen, 2021 Vietnam Gekko popaense Grismer, Wood, Thura, Grismer, Brown, & Stuart, 2018 Myanmar Gekko porosus Taylor, 1922 Filipijnen Gekko pradapdao Meesok, Sumontha, Donbundit, & Pauwels, 2021 ThailandGekko prepZhou, Chen, Liu, Li, Qi, Li & Peng, 2025China (Hainan) Gekko reevesii Gray, 1831 China, Vietnam Gekko remotus Rösler, Ineich, Wilms & Böhme, 2012 Palau Gekko rhacophorus Boulenger, 1899 Maleisië Gekko romblon Brown & Alcala, 1978 Filipijnen Gekko rossi Brown, Oliveros, Siler & Diesmos, 2009 Filipijnen Gekko russelltraini Ngo, Bauer, Wood & Grismer, 2009 Vietnam Gekko scabridus Zhou & Liu, 1982 China Gekko scientiadventura Rösler, Ziegler, Vu, Herrmann & Böhme, 2004 Vietnam, mogelijk in Laos Gekko sengchanthavongi Luu, Calame, Nguyen, Le & Ziegler, 2015 LaosGekko septentrionalisXun, Zeng, Wang & Che, 2025China (Yunnan) Gekko shibatai Toda, Sengoku, Hikida & Ota, 2008 JapanGekko shivaPauwels, Meesook, Donbundit, Jindamad, Topai & Sumontha, 2025Thailand Gekko siamensis Grossmann & Ulber, 1990 Thailand Gekko similignum Smith, 1923 China Gekko smithii Gray, 1842 Thailand, Singapore, Maleisië, Myanmar, India, Indonesië Gekko sorok Das, Lakim, Kandaung, 2008 MaleisiëGekko stoliczkaiChandramouli, Gokulakrishnan, Sivaperuman & Grismer, 2021India Nicobaren Gekko subpalmatus Günther, 1864 China Gekko swinhonis Günther, 1864 China Gekko taibaiensis Song, 1985 China Gekko takouensis Ngo & Gamble, 2010 Vietnam Gekko tawaensis Okada, 1956 JapanGekko tesselatusXu, Ma, Cai, Qi, Matsukoji, Poyarkov, Sun, Jiang & Peng, 2025China (Sichuan) Gekko thakhekensis Luu, Calame, Nguyen, Le, Bonkowski & Ziegler, 2014 Laos Gekko tokehos Grismer, Wood, Grismer, Quah, Thy, Phimmachak, Sivongxay, Seateun, Stuart, Siler, Mulcahy, Anamza, & Brown, 2019 Cambodja, Thailand, Vietnam Gekko trinotaterra Brown, 1999 Thailand, Vietnam, Cambodja Gekko truongi Phung & Ziegler, 2011 Vietnam Gekko verreauxi Tytler, 1865 India Gekko vertebralis Toda, Sengoku, Hikida & Ota, 2008 Japan Gekko vietnamensis Sang, 2010 Vietnam Gekko vittatus Houttuyn, 1782 Indonesië, Papoea-Nieuw-Guinea, Oceanië, Palau, Admiraliteitseilanden, Bismarck-archipel, Salomonseilanden, Santa Cruzeilanden Gekko wenxianensis Zhou & Wang, 2008 ChinaGekko wuzhengjuniYu, Chen, Li, Li & Chen, 2026China (Guangxi) Gekko yakuensis Matsui & Okada, 1968 Japan
Bronvermelding
Categorie:Gekkonidae