Ferdinand Ries (Bonn, 28 november 1784 - Frankfurt am Main, 13 januari 1838) was een Duitse componist en pianist.
Levensloop Ries werd, net als Ludwig van Beethoven, geboren in Bonn. De vader van Ries, de violist Franz Anton Ries (1755-1846), was een vriend van Beethoven en bovendien diens vioolleraar. Ferdinand kreeg ook les van zijn vader, studeerde daarna in een tijdje in München en ging rond 1803 naar Wenen, waar Beethoven hem gedurende een drietal jaren pianoles gaf. Ries van zijn kant werkte als kopiist en secretaris voor Beethoven. Bij Johann Albrechtsberger volgde Ries compositielessen. In juli 1804 gaf hij zijn eerste publieke optreden, een uitvoering van het derde pianoconcerto van Beethoven dat enthousiast werd ontvangen.
Dankzij de invloed van Beethoven kreeg Ries aanstellingen als pianist bij adellijke families in Baden en Silezië. Tussen 1809 en 1813 toerde hij als concertpianist door Europa heen, tot hij zich vestigde in Londen, waar hij een hoog aanzien bij het Londense publiek verwierf. Hij bleef er elf jaar, en trouwde met een Engelse. Hij bleef nog in contact met Beethoven en behartigde diens belangen verder; zo bekwam hij voor Beethoven in 1822 een opdracht van de Philharmonic Society, die zou resulteren in de "Koorsymfonie".
In 1824 besloot Ries om te stoppen als concertpianist. Hij keerde terug naar Duitsland, waar hij muzikaal actief bleef als componist en dirigent. Hij was tussen 1825 en 1837 acht maal leider van het belangrijke Niederrheinisches Musikfest. In 1834 werd hij benoemd tot leider van het stedelijk symfonieorkest en de Singakademie in Aken.
Ries was een productief en origineel componist in elk genre, wiens werk, zoals dat van andere tijdgenoten, grotendeels overschaduwd is geraakt door dat van Beethoven. Hij schreef onder meer acht symfonieën, waarvan er zeven gepubliceerd werden. Daarnaast schreef hij veel voor piano – concerto's, trio's, kwartetten, sonates - maar ook oratoria, liederen, en kamermuziek. Cecil Hill publiceerde in 1977 een thematische catalogus van het oeuvre van Ferdinand Ries.
Composities Werken voor orkest Symfonieën 1809 Symfonie nr. 1 in D majeur, op. 23 1814 Symfonie nr. 2 in c mineur, op. 80 1815 Symfonie nr. 3 in Es majeur, op. 90 Grave - Allegro Larghetto quasi andante Menuetto: Moderato Finale: Allegro vivace 1818 Symfonie nr. 4 in F majeur, op. 110 Andante - Allegro Andantino Scherzo: Allegro Finale: Allegro molto 1812-1813 Symfonie nr. 5 in d-mineur, op. 112 Allegro Larghetto con moto quasi andante Scherzo: Allegro assai - Trio Finale: Allegro 1822 Symfonie nr. 6 in D majeur, op. 146 Larghetto con moto - Allegro Menuetto: Moderato Larghetto con moto Finale: Allegro con brio 1822 Symfonie in Es majeur, WoO 30 1835 Symfonie nr. 7 in a mineur, op. 181
Ouverturen 1815 Ouverture tot Schillers treurspel "Don Carlos", op. 94 1815 Ouverture bardique (concertante), WoO 24 1829 Ouverture tot Schillers treurspel "Die Braut von Messina", op. 162 1831-1832 Grote feest-ouverture en overwinningsmars, op. 172 1836 Dramatische ouverture "L’Apparition", WoO 61
Concerten voor instrumenten en orkest 1810 Concert (nr. 1) in e mineur, voor viool en orkest, op. 24 1811 Concert in Es majeur, voor twee hoorns en orkest, WoO 19 1811 Concert (nr. 2) in Es majeur, voor piano en orkest, op. 42 1812 Concert nr. 3 in cis mineur, voor piano en orkest, op. 55 1809 Concert nr. 4 in c mineur, voor piano en orkest, op. 115 1814 Pastoraal concert nr. 5 in D majeur, voor piano en orkest, op. 120 1806 Concert nr. 6 in C majeur, voor piano en orkest, op. 123 1823 Afscheids-concert van Engeland (nr. 7) in a mineur, voor piano en orkest, op. 132 1826 Groet aan de Rijn (Gruß an den Rhein) - concert nr. 8 in As majeur, voor piano en orkest, op. 151 1832-1833 Concert nr. 9 in g mineur, voor piano en orkest, op. 177
Oratoria en cantates 1806 Der Morgen, cantate voor vier vocale solisten en orkest, op. 27 1829 Der Sieg des Glaubens, oratorium in twee afdelingen voor solisten, gemengd koor en orkest, op. 157 1836-1837 Die Könige in Israel, oratorium in twee afdelingen voor solisten, gemengd koor en orkest, op. 186
Muziektheater Opera's Voltooid in titel aktes première libretto 1810 Szena: Iphigenie aus Aulis, WoO 17 Christoph von Breuning 1827-1828; 1830-1831 Die Räuberbraut, op. 156 3 bedrijven 15 oktober 1828, Frankfurt am Main Georg Döring 1834 The Sorceress of Liska oder Die Hexe von Gyllensteen, op. 164 2 bedrijven ?, Londen Edward Fitzball 1834 Die Nacht auf dem Libanon, WoO 51 3 bedrijven Cäsar Max Heigel 1835 Die Zigeunerin, WoO 53 2 bedrijven
Externe links Biografie van Ferdinand Ries (Naxos) partituren van Ferdinand Ries (IMSLP / Petrucci Music Library)
Categorie:Klassiek componist Categorie:Duits componist Categorie:Duits pianist Categorie:19e-eeuws componist